Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/2148 E. , 2025/4108 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2148
Karar No : 2025/4108
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi,... Sokak, No:... .../... adresinde bulunan ... Hotel isimli işletmenin sahibi olan davacı tarafından; söz konusu işletmede fuhşa teşvik, aracılık veya yer temini yapıldığından bahisle ikametin 90 gün süre ile mühürlenmesine ilişkin Fatih Kaymakamlığı Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu’nun ... tarih ve .../... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... sayılı soruşturması kapsamında İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... .../... adresinde bulunan ...... Hotel isimli işletmede fuhşa teşvik, aracılık veya zorlama olayı ile ilgili olarak bazı şahısların ifadelerinin alındığı, söz konusu şahısların ifadelerinde, anılan otelde para karşılığı fuhuş yaptıklarını, otele bir gün içerisinde birden fazla kere bir saatlik konaklama ücreti ödediklerini, konaklama ücreti ödendikten sonra herhangi bir fiş veya faturanın verilmediğini, otel görevlilerinin kendilerini tanıdıklarını, kendilerine zorluk çıkarmadıklarını, para karşılığı erkek şahıslar ile cinsel ilişkiye girdiklerini otel görevlilerinin bildiklerini beyan ettikleri, buna ilişkin Fatih Asayiş Büro Amirliğince ifade tutanağı düzenlendiği, bu şahısların fuhuş amaçlı birlikte oldukları tespit olunarak ilgililerin yapılan sağlık kontrollerinde birçok bulaşıcı deri ve zührevi hastalık taşıdıkları raporlarla kayıt altına alındığının anlaşıldığı, bu durumda, Fatih İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliğine bağlı görevlilerce tutulan tutanak ve ifadeler ile eki belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi,... Sokak, No:... .../... adresinde bulunan ... Hotel isimli işletmede fuhuşa yer temin edildiği hususunun sabit olduğu sonucuna varılarak bahse konu yerin Genel Kadın ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünü uyarınca 90 gün süre ile mühürlenmesine ilişkin Fatih Kaymakamlığı Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kapatma esnasında savunma alınmadığı, itiraz hakkı tanınmadığı, söz konusu işletmenin konaklama işletme izin belgesinin ve basit konaklama turizm işletme izin belgesinin bulunduğu, işletmede fuhuşa aracılık edilmediği gibi yer temini de yapılmadığı, otelde otel ücretinden başka kimseden ek bir paranın alınmadığı, " usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Anayasanın 12. maddesinde, herkesin, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahip olduğu; temel hak ve hürriyetlerin, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva ettiği belirtilmekte; 13. maddesinde, temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği; bu sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı; 35. maddesinde, herkesin, mülkiyet ve miras hakkına sahip olduğu, bu hakların ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği, mülkiyet hakkının kullanılmasının toplum yararına aykırı olamayacağı; 90. maddesinde ise, usulüne uygun yürürlüğe konulmuş milletlararası andlaşmaların kanun hükmüne olduğu kuralına yer verilmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin mülkiyet hakkını garanti altına alan 1 No’lu Ek Protokolünün 1. maddesinde, her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkının bulunduğu, bir kimsenin, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabileceği, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka harçların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmeyecekleri kararlaştırılmıştır.
1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nun 128. maddesinde, "Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Dahiliye Vekaletleri müştereken bir yönetmelik neşrederek umumi kadınlar ve evlerin tabi olacakları hükümler ve bu fuhuş yüzünden intişar eden hastalıkların ve bilhassa zührevi hastalıkların sirayetine mani olacak tedbirleri tesbit ve yine müştereken tatbik ederler. Umumi kadınlarla umumi evler ve bunlara benzer mahaller bu yönetmelikte tarif ve tahdit olunacaktır." kuralına yer verilmiştir.
Anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün 95. maddesinde, ''İzin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı iddia veya ihbar edilen veyahut her ne şekilde olursa olsun muttali olunan evler hakkında ahlak zabıtası memurları tarafından önce gizli inceleme yapılır. Bu gibi evlerde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edildiği takdirde, düzenlenecek tutanaklar gizli inceleme raporları ile birlikte en büyük polis amiri tarafından komisyona sunulur. Bu yerler hakkında komisyonca 104. maddeye göre işlem yapılır."; 96. maddesinde, "Otel, motel, pansiyon, misafirhane, hamam, plaj, bar, pavyon, çalgılı kahve, diskotek, içkili gazino, gece klübü, taverna ve benzeri isimler altında işletme ruhsatı alınan yerlerde, gerçek amaç ve anlamda uzak olarak genel kadınlara sanat icra etmek olanağının verildiği veya bu gibi yerlerin bir genelev özellik ve mahiyetinde kullanıldığı, 95. maddeye göre tespit olunursa, bu tesisler ruhsatsız açılmış birleşme yerleri sayılarak sahipleri veya işletenler hakkında komisyonca 104. madde uyarınca işlem yapılır,''; 104. maddesinde, ''Usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edilen 95 ve 96. maddelerde yazılı mahaller komisyon kararıyle 3 ayı geçmemek üzere kapatılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; alınan ihbar üzerine yürütülen tahkikat kapsamında otelde fuhuş yapıldığının sabit görülmesi nedeniyle dava konusu işyerinin para karşılığı cinsel ilişkiye girmek suretiyle genel kadının sanat icra etmesine (fuhuş yapmasına) imkan tanınarak, fuhşun yaygın hale gelmesinin ve fuhuş nedeniyle ortaya çıkabilecek hastalıkların yayılmasının önlenmesi amacına matuf mevzuat hükümlerine aykırı tarzda kullanıldığı anlaşılmakla, söz konusu otelin ... ve ... numaralı odalarının Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün 95., 96. ve 104. maddeleri uyarınca 90 (doksan) gün süre ile kapatılmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
1593 sayılı Kanun uyarınca, umumi kadınlarla umumi evler ve bunlara benzer mahallerin yönetmelikle (tüzükle) tarif ve tahdit olunacağının belirtildiği, Kanun'un cevaz verdiği kapsamda cezalandırma amacı taşıdığı, Tüzüğün cezalandırmaya yönelik hükümlerinin maddi olaya uygulanmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim; Anayasa Mahkemesinin 21/05/2025 tarih ve 32906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12/12/2024 tarih Başvuru No:2019/20273 sayılı kararı da bu yöndedir.
Bu durumda; Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü hükümleri uyarınca doksan gün süreyle verilen kapatma işleminde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının Üye ...' un karşı oyu ve oyçokluğu ile BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.
karar