Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/2158 E. , 2025/6660 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2158
Karar No : 2025/6660
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACILAR)
1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve Ergene Belediyesi tarafından düğünlerde vatandaşlara kiralanan, tapuda Maliye Hazinesi adına kayıtlı ve üzerinde Milli Eğitim Bakanlığı lehine intifa hakkı kurulmuş olan düğün salonunda yapılacak düğün için masa, sandalye ve projektör temin etmek üzere düğün sahipleri ile anlaşan, düğün sonrası projektörü yerinden sökerken elektrik çarpması sonucu vefat eden ...'ın ölüm olayı nedeniyle düğün salonunu işleten Ergene Belediyesinin hizmet kusuru olduğundan bahisle müteveffanın eşi ... için 10.000,00-TL (08/04/2024 tarihli miktar artırım dilekçesi ile 2.865.163,65-TL olarak artırılmıştır.) destekten yoksun kalma, 150.000,00-TL manevi, kızı ... için 10.000,00-TL (08/04/2024 tarihli miktar artırım dilekçesi ile 725.089,39-TL olarak artırılmıştır.) destekten yoksun kalma, 150.000,00-TL manevi, annesi ..., babası ... ve kardeşi ...'ın her biri için de ayrı ayrı 50.000,00-TL manevi tazminatların ölüm tarihi olan 03/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kaldırma kararı uyarınca Mahkemenin 01/02/2023 tarihli ara kararıyla kusur oranlarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve hazırlanan 12/03/2023 tarihli raporda özetle; kazanın meydana geldiği Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, ... Mahallesinde bulunan düğün salonunun Ergene Belediyesi tarafından işletildiği, yapıda gerekli önlemlerin alınmasının işletmecisi olan Ergene Belediyesine ait olduğu, Ergene Belediye Başkanlığı'nın işletmeci olarak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4.1.a ve 4.1b maddeleri kapsamında her türlü tedbirin alınmasını sağlamak konusunda sorumlu bulunduğu, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerekli önlemleri almayan, denetim ve gözetim yapmayan, açıkta kablo bağlantıların kalmasına izin veren, kaçak akım rölesi tesis etmeyen, elektrik ve topraklama tesisatının belli aralıklarla periyodik muayenesini yaptırmayan davalı Ergene Belediye Başkanlığı'nın ihmali olduğu; müteveffa ...'ın açıkta bulunan elektrik kablosunu izole etmek isterken akıma kapıldığı, ...'ın işinin bir gereği olmayan kabloya müdahale etmemesi, kabloya müdahale etmeden enerjiyi kesmesi ve kontrol ettikten sonra uygun izole eldiven ve ekipmanlar kullanarak işlem yapması gerektiği, bahse konu olan kazada gerekli önlemleri almadan kabloya müdahale eden müteveffanın ihmali olduğu, davalı Ergene Belediyesi Başkanlığı'nın yerine getirmediği önlemlerin %70 oranında etkili olduğu, müteveffa ...'ın ihmalinin %30 oranında etkili olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davacılar ... ve ...’ın destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi üzerine 20/02/2024 tarihinde Mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna göre belirlenen toplam 3.590.253,04-TL maddi tazminat isteminin kabulüne; manevi tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise; toplam 450.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulüne; kabul edilen tazminat miktarlarına davalı idareye başvuru tarihi olan 08/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından; İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile Hazine ve Maliye Bakanlığının da müteselsil ve müşterek sorumluluk kapsamında sorumlu tutulması gerektiği, davalı idarenin %100 kusurlu olduğu, müteveffaya kusur atfedilemeyeceği, destekten yoksun kalma zararının hesabında esas alınan ücretin eksik belirlendiği, destekten yoksun alan kız çocuğu davacı yönünden destek süresinin de eksik hesaplandığı; davalı idare tarafından; kusura ilişkin bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı, kaldı ki ceza yargılamasındaki raporlarda da müteveffa ve belediye çalışanının asli kusurlu bulunduğu dikkate alındığında, idarenin en fazla eşit kusurlu bulunması gerekirken belediyeye daha fazla kusur atfedildiği, düğün salonunun kiralanmasında belediyenin üstlendiği görevin, yeri temiz bir şekilde sağlamaktan öteye geçmediği, gerekli güvenlik önlemlerini almak konusunda düğün sahibinin de sorumlu olduğu, taşınmazın maliki olan Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınması gerektiği, kabul edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğu, maddi tazminat miktarına miktar artırım dilekçesinin tebliğ tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği, ayrıca, ilk defa yargı kararı ile parasal bir karşılığı bulunacak manevi tazminatın önceden belirlenmesi ve ödenmesinin mümkün olmamasından dolayı gecikmeden bahsedilemeyeceğinden faiz işletilmesinin hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş olup, davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmü yer almıştır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bununla birlikte, İdare ve Bölge İdare Mahkemesi kararlarında tespit edilen maddi hata ve eksikliklerin aşağıdaki şekilde düzeltilmesi gerekmiştir:
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın;
7. sayfasının gerekçe kısmında yer alan "Olayda, davacılar ...'ın eşi, ...'ın babası, ... ve ... oğlu, ...'ın kardeşi olan ...'ın düğün sonrası projektörü yerinden sökerken elektrik çarpması sonucu vefatı nedeniyle davacıların duyduğu elem ve ızdırapın bir nebze dindirilmesi amacıyla davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulü ile davacılar ... ve ... lehine her biri için 150.000,00-TL, davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere toplam 450.000,00-TL manevî tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır." ifadesinin "Olayda, davacılar ...'ın eşi, ...'ın babası, ... ve ... oğlu, ...'ın kardeşi olan ...'ın düğün sonrası projektörü yerinden sökerken elektrik çarpması sonucu vefatı nedeniyle davacıların duyduğu elem ve ızdırapın bir nebze dindirilmesi amacıyla davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulü ile davacılar ... ve ... lehine her biri için 150.000,00-TL, davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere toplam 450.000,00-TL manevî tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır." olarak ve hüküm fıkrasında yer alan; "2) Davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne, davacılar ... ve ... adına her biri için 150.000,00-TL, davacılar ..., ... ve ... adına her biri için 50.000,00-TL olmak üzere toplam 450.000,00-TL manevî tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 08/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalı idare tarafından ödenmesine," ifadesinin, "2) Davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne, davacılar ... ve ... adına her biri için 150.000,00-TL, davacılar ..., ... ve ... adına her biri için 50.000,00-TL olmak üzere toplam 450.000,00-TL manevî tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 08/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalı idare tarafından ödenmesine," olarak düzeltilmesi,
8. sayfasının hüküm fıkrasında yer alan; "5) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan toplam TL (maddi tazminat için 309.707,59-TL, manevi tazminat için 69.000,00-TL) vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacılara ödenmesine," ifadesinde yer alan eksikliğin, "5) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan toplam 378.707,59-TL (maddi tazminat için 309.707,59-TL, manevi tazminat için 69.000,00-TL) vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacılara ödenmesine," şeklinde giderilmesi,
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
1. sayfasında yer alan; "istinaf başvurusunda bulunan (davalı)" ibaresinin "istinaf başvurusunda bulunanlar (davalı ve davacılar)" olarak düzeltilmesi,
gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının düzeltilerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL temyiz yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine, davacıların adli yardım istemi kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin olarak Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 10/09/2025 tarihinde manevi tazminata işletilecek yasal faize ilişkin kısım yönünden oyçokluğu, diğer kısımları yönünden oybirliği ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibarıyla karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir.
Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı tabiidir. Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi, zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararı meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır.
Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği oyuyla kararın bu kısmına katılmıyorum.
karar