Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/2173 E. , 2025/3329 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/2173
Karar No:2025/3329
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3-...
4- ...
5- ...
6- ...
7-...
8- ...
9- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, Çarşamba ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve mülkiyeti davalı idareye ait ... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kapalı teklif usulüyle satışına ilişkin Çarşamba Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı ihale işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Dairemizin 16/04/2025 tarih ve E:2024/2665 ve K:2025/1596 sayılı bozma kararı üzerine verilen kararda; dava konusu ihale için 18/07/2023 tarihinde ihale onay belgesi alındığı, 14/08/2023 tarihinde ihalenin ... isimli yerel gazetede ve Basın İlan Kurumu ilan portalında yayınlandığı, dava konusu Çarşamba Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle ihalenin ita amirinin onayına sunulduğu, 06/09/2023 tarihinde ita amirince ihalenin onaylandığı, 29/09/2023 tarihinde taksitli satış sözleşmesinin imzalandığı, bakılan davanın ise 22/01/2024 tarihinde açıldığı; bu durumda, davacı tarafından ihalenin ita amirinin onayına sunulmasına ilişkin işleme karşı ihalenin ilanından itibaren 30 gün içerisinde 13/09/2023 tarihine kadar veya en geç ihalenin ita amirince onaylandığı 06/09/2023 tarihinden yasal dava açma süresi olan 30 gün içerisinde 06/10/2023 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 22/01/2024 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, murislerine ait olan dava konusu taşınmazın belediye hizmet alanında görünmesi sebebiyle murislerince hizmet alanı kapsamında kullanılmak üzere idareye bağışlandığı, idare tarafından taşınmazın kullanım alanının değiştirilerek satışının yapılmasının hukuka aykırı olduğu, taşınmazın satışa çıkarılmasına ilişkin ihaleden haberdar olmadıkları, satışa çıkılmasının öğrenilmesinden sonra dava açma süresi içerisinde taraflarınca bakılan davanın açıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacılar murisinin davaya konu taşınmazı şarta bağlı şekilde olmadan 2011 yılında Belediyeye bağışladığı, davacıların idareye yapmış olduğu 14/09/2023 tarihli başvuruda taşınmazın satışa çıkarıldığından haberdar olduklarının görüldüğü belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilmesi suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Çarşamba Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle Samsun ili, Çarşamba ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kapalı teklif usulüyle satışına ilişkin ihale gerçekleştirilmiştir.
Davacılardan ... tarafından Çarşamba Belediye Başkanlığına 14/09/2023 tarihinde, taşınmazın imar uygulaması sırasında belediye hizmetlerinde kullanılması üzerine taraflarınca bağışlandığı, ancak söz konusu taşınmazın satışa çıkarılmış olduğunu öğrendiği ve taşınmazın belediye hizmetleri dışında kullanıldığı takdirde yasal yollara başvuracaklarına ilişkin dilekçe ile idareye başvurulmuştur.
Çarşamba Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı cevabi yazısında, taşınmazın belediyeye şartsız olarak bağışlandığı ve bağış yapılan taşınmazın tapu kaydında tarafına ait mülkiyet kaydı bulunmadığından yapılacak herhangi bir işlem olmadığı bildirilmiştir.
Bunun üzerine 22/01/2024 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller" başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasında, birden fazla kişinin müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olmasının gerektiği; "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı; 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde ise, ivedi yargılama usulünün ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinde uygulanacağı, dava açma süresinin otuz gün olduğu ve Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin bu usülde uygulanmayacağı kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanun'un aktarılan hükümlerinin değerlendirilmesinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, bu usule tabi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu ve dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılacak bir başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmayacağı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacılar tarafından, ihale konusu taşınmazın satışı hakkında taraflarının haberdar edilmediği ve dava konusu taşınmazın satışından davanın açılması ile haberdar olunduğu iddia edilse de, davacılardan ...'nin dava konusu ihalenin yapılmasından 14 gün sonra 14/09/2023 tarihinde idareye yaptığı başvuruda, söz konusu taşınmazın satışa çıkarıldığını öğrendiği ve satışa çıkarılmaması yönünde talepte bulunduğu, anılan davacının bu tarihte ihale işlemini öğrendiğinin kabul edilmesi gerektiği, ... ile birlikte menfaati ihlal edildiğinden bahisle birlikte dava açan diğer davacılar tarafından başka bir tarihte ihalenin öğrenildiğine ilişkin herhangi bir bilgi belge sunulmadığı da görüldüğünden, öğrenme tarihini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde en son 16/10/2023 tarihine kadar (14/10/2023 tarihi Cumartesi gününe denk gelmektedir.) dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 22/01/2024 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, her ne kadar, bakılan davanın açılmasından önce dava konusu işleme karşı 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında davalı idareye 14/09/2023 tarihinde başvuruda bulunulmuş ise de, Kanun'un 20/A maddesinde ivedi yargılama usulünde Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanamayacağı kurala bağlandığından, söz konusu başvurunun dava açma süresini durdurmayacağı açıktır.
Bu durumda, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 03/11/2025 tarihinde gerekçede oyçokluğuyla karar verildi.
(X) GEREKÇEDE KARŞI OY :
Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerinde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş bulunmaktadır. Anılan 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.
Buna karşılık, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na, 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak “ivedi yargılama usulü” getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda da ivedi yargılama usulünün uygulanacağı kuralı yer almıştır.
Bu durumda, özel yasalarda, genel dava açma süreleri dışında ayrı dava açma süreleri öngörülmüş olan idari işlemlerin nitelikleri ve tabi oldukları dava açma süreleri idare tarafından ilgililerine bildirim yapılmadığı ve idari işlemin bir şekilde öğrenilmesi üzerine dava açıldığı durumda, bu kişilerin mevzuattan kaynaklanan bu karışıklık nedeniyle kaç gün içinde hangi merciye başvuracaklarını bilmeleri beklenemeyeceğinden, dava açma süresi hesaplanırken öğrenme tarihinin başlangıç alınması ve aynı şekilde özel dava açma süresinin değil açık, anlaşılabilir ve ulaşılabilir olan genel dava açma süresinin işletilmesi gerekir.
Nitekim, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 19/06/2022 tarih ve 31871 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararında, " (...) idarî işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde özel ve genel dava açma süresinin işletilmesi veya işletilmemesi konusunda Danıştay dava daireleri ile kurullarının kararları arasında var olan içtihat aykırılığının, içtihatların birleştirilmesi yoluyla bağlayıcı bir çözüme kavuşturulması ve içtihadın, “özel dava açma süresine tabi bir idari işlemde, dava açma süresinin gösterilmemiş olması durumunda, vergi mahkemelerinde 30, Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği; aynı şekilde genel dava açma süresine tabi bir idarî işlemde dava açma süresi gösterilmemiş olsa da, 30 ve 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği” yönünde birleştirilmesi sonucuna ulaşılmıştır. (...) 2- Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği doğrultusunda içtihadın birleştirilmesine (...)" karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin 31/08/2023 tarihinde yapıldığı, davacılardan ... tarafından 14/09/2023 tarihinde itiraz isteminde bulunulduğu, Belediyenin 13/11/2023 tarihli işlemiyle itirazın reddedilmesi üzerine 22/01/2024 tarihinde bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Bu itibarla, uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tabi olduğu ve dava açma süresinin otuz gün olduğu yolunda ihale ilanında veya ihalenin herhangi bir aşamasında bir kayıt bulunmayan ve bu konuda kendisine yazılı bildirim yapılmayan davacının, ihalenin iptali istemiyle hangi tarihten itibaren dava açması gerektiği hususunda tereddüt yaşadığı ve yanılgıya düştüğü, mevzuattan kaynaklanan bu karışıklığın davacının özel süresi içerisinde dava açmasını zorlaştırdığı anlaşıldığından, mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmemesi açısından uyuşmazlıkta özel yargılama süresinin değil genel yargılama süresinin uygulanması gerekmektedir.
Bu durumda, davacının idareye başvuru tarihi olan 14/09/2023 tarihinde ihale sonucundan haberdar olduğu dikkate alındığında, öğrenme tarihinden itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde ve en geç 13/11/2023 tarihinde dava açması gerekirken bu süre geçirilerek 22/01/2024 tarihinde açılan dava bu nedenle süresinde değildir.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Mahkeme kararının anılan gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, Daire kararına katılmıyorum.
karar