Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2025/2348 E. , 2025/3525 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2348
Karar No : 2025/3525
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Jandarma Genel Komutanlığı İstihbarat Başkanlığında jandarma astsubay olarak görev yapan davacı tarafından, Van İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Başkanlığı emrinde görev yaptığı dönemde "resmi belgede sahtecilik" ve "görevi kötüye kullanma" suçlarını işlediğinden bahisle tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin, karar düzeltme aşamasından geçerek kesinleşen ... günlü, Gensek No:..., E:..., K:... sayılı kararının; anılan Mahkeme kararına dayanak alınan ...Ağır Ceza Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı ''resmi belgede sahtecilik'' suçuyla ilgili verilen mahkumiyet kararının, Yargıtay ... Ceza Dairesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulması üzerine, ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kesinleşmiş beraat kararı nedeniyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53/1-(c) maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı alacak ve özlük hakların her birinin ödenmesi/verilmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
Uyuşmazlık Hakkında Verilen Kararlar :
...İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... günlü, Gensek No:..., E:..., K:...sayılı ''yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine'' ilişkin kararının, Danıştay Beşinci Dairesinin 07/05/2019 günlü, E:2017/11227, K:2019/3289 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak "yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne, ayırma işleminin iptali ile davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava açma tarihi olan 24/08/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine" ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Beşinci Dairesinin 11/11/2020 günlü, E:2020/2311, K:2020/5072 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş, davacının karar düzeltme talebinin Danıştay İkinci Dairesinin 26/10/2021 günlü, E:2021/16372, K:2021/3736 sayılı kararıyla reddine karar verilmesi üzerine İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak, dava dosyası yeniden incelenmiştir.
... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, meslek hayatı süresince aldığı takdirnameler, sicil notları ve geçmiş dönemdeki birkaç basit disiplin suçu dışında ceza kaydının bulunmadığı, genel itibarıyla başarılı ve disiplinli bir personel olduğu, hak etmediği halde muhbir ikramiyesi alabilmek için ihbar tutanağı düzenlendiği iddiasıyla açılan davada ''resmi belgede sahtecilik'' suçundan beraat ettiği, ''görevini kötüye kullanmak'' suçundan verilen ceza hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına ilişkin kararların teknik anlamda hüküm teşkil etmediği ve denetim süresinin koşullara uygun olarak tamamlanması halinde sicile işlenmediği, kaldı ki işlemin tesis edildiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümlerine göre görevi kötüye kullanmak gibi yüz kızartıcı bir suçtan mahkum olmanın ayırma nedenleri arasında yer aldığı; "hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi" ibaresinin işlem tarihinden sonra maddeye eklenmesi nedeniyle kanunların geriye işlemeyeceği ilkesi gereğince somut olayda uygulanamayacağı, dolayısıyla işlemin tesis edildiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümlerine göre "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin" ayırma sebebi teşkil edemeyeceği, davacının aşırı derecede menfaatine düşkün olduğu ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde ahlak dışı hareketlerde bulunduğu sonucuna varılacak herhangi bir bilgi ve belgenin dosya kapsamında bulunmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, idarece takdir yetkisinin objektif ve kamu ile birey yararı arasındaki denge gözetilmek suretiyle kullanılmadığının anlaşıldığı, bu nedenle davacının disiplinsizlik ve ahlaki durumu sebebiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının normalde tahakkuk etmesi gereken tarihten itibaren işleyecek (tahsilde tekerrür teşkil etmemek ve faize faiz yürütülmemek koşulu ile) yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği; öte yandan, davacının statü dışında geçirdiği sürede gelir getirici bir faaliyet içerisinde bulunduğunun idarece tespiti halinde, elde ettiği aylıkların Mahkemenin kararı sonucunda ödenmesine karar verdiği aylıklardan mahsup edileceğinin de tabii olduğu gerekçesiyle davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne,...İdare Mahkemesi ... Dairesinin... günlü, Gensek No:..., E:..., K:... sayılı kararının; 27/04/2017 tarihi itibarıyla Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin yargılama faaliyetlerine son verilmesi ve ilgili dosyanın Mahkemeye devredilmesi nedeniyle kaldırılmasına, davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmasına ilişkin 28/05/2012 tarihli işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının normalde tahakkuk etmesi gereken tarihten itibaren işleyecek (tahsilde tekerrür teşkil etmemek ve faize faiz yürütülmemek koşulu ile) yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.
Davalı idarenin anılan karara karşı temyiz yoluna başvurması üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 16/01/2024 günlü, E:2022/3215, K:2024/352 sayılı kararıyla; temyiz istemine konu kararın bozulmasına hükmedilmiş, davacının kararın düzeltilmesi istemi de Danıştay İkinci Dairesinin 03/10/2024 günlü, E:2024/2412, K:2024/4546 sayılı kararıyla açıklama eklenmek suretiyle reddedilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay İkinci Dairesinin 16/01/2024 günlü, E:2022/3215, K:2024/352 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle verilen ...İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava dosyasına ekli belgeler, mahkeme kararları ile sicil amirleri formu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; "resmi belgede sahtecilik" suçundan beraat ettiği görülen davacı hakkında "görevi kötüye kullanma" suçu bakımından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmiş olduğu, söz konusu karardan bağımsız olarak davacıya isnat edilen fiil incelendiğinde davacının hak etmediği halde muhbir ikramiyesi alabilmek için gerçeğe aykırı olarak tutanak düzenlenmesine iştirak ettiği hususunda şüphe bulunmadığı, davacının icra etmekte olduğu kamu görevi göz önünde bulundurulduğunda, anılan fiillerin nitelik itibarıyla askeri disiplini bozucu nitelik arz edeceği ve Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin itibarını zedeleyebileceği, bu nedenle davacının askeri personelde bulunması gereken güvenilirlik durumunu ve yeterliliğini yitirdiğinin görüldüğü, usulüne uygun olarak düzenlenmiş sicil amiri formu dayanak alınarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği; öte yandan, davacının ilk dava dilekçesinde yer almamasına karşın, yargılamanın yenilenmesi dilekçesinde ileri sürülen ''işlem nedeniyle yoksun kaldığı alacak ve özlük hakların her birinin ödenmesi/verilmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi'' talebinin, ''davanın genişletilmesi yasağı'' kapsamında bulunduğunun da açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, mesleki geçmişinin TSK’dan ilişiğinin kesilmesini gerektirecek nitelikte olgular içermediği, ceza yargılaması sonucunda beraatine karar verildiği ve işlemin dayanağının ortadan kalkarak hukuka aykırı hale geldiği, aynı eylemler nedeniyle kendisi gibi ceza mahkemesinde yargılanan ve "görevi kötüye kullanmak" suçu nedeniyle ceza alan C.B. ve T.Ö. hakkında davalı idarece ayırma işlemi tesis edilmediği dikkate alındığında, dava konusu işlemin temel dayanağının, ceza yargılamasında beraatle sonuçlanmış olan ''resmi belgede sahtecilik'' suçlaması olduğunun kabulü gerektiği ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Dava dosyası ile Dairemizin E:2021/18697 ve E:2025/3291 sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden; davacı ile ... ve ...'ün, Van İl Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görev yaptıkları dönemde, ikramiye alabilmek amacıyla ... plakalı araçta uyuşturucu taşındığına dair herhangi bir bilgi vermemiş olmasına rağmen, uyuşturucuyu haber veren N.T. imiş gibi içeriği itibarıyla sahte ihbar tutanağı düzenledikleri, N.T.'nin bu ihbar tutanağına istinaden ikramiye aldığı, davacı ile ... ve ...'ün, N.T.'nin hesabına aktarılan ikramiyeden 4.000,00'er TL para aldıkları ve bu şekilde Devleti zarara uğrattıkları iddialarıyla ceza soruşturması başlatıldığı; davacının, "resmi belgede sahtecilik" ve "görevi kötüye kullanma" suçlarını işlediğinden bahisle tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki... İdare Mahkemesi ... Dairesinin karar düzeltme aşamasından geçerek kesinleşen ... günlü, Gensek No:..., E:..., K:... sayılı kararında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla, davacının "resmi belgede sahtecilik" suçundan 3 yıl, 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılması ile "görevi kötüye kullanma" suçundan 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, şartları oluştuğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin belirtildiği ve ceza mahkemesi kararının ...İdare Mahkemesi kararına dayanak alındığı, akabinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla "görevi kötüye kullanma" suçu bakımından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 21/12/2011 tarihinde kesinleştiği, ''resmi belgede sahtecilik'' suçu bakımından verilen 3 yıl, 4 ay hapis cezası kararının Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:...K:...sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde ...Ağır Ceza Mahkemesinin ...günlü, E:... K:... sayılı kararıyla davacının "resmi belgede sahtecilik" suçundan beraatine karar verildiği ve beraat kararının temyiz edilmeden 18/02/2016 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine yeniden yargılama isteminin kabülü ile davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırmaya yönelik işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal hakların tarafına iadesine hükmedilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun -ilk dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle- 94. maddesinin (b)
bendinde; “Disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle Silahlı Kuvvetlerde kalmaları uygun görülmeyen
astsubayların hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri
uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin disiplinsizlik ve ahlâkî durumları nedeniyle ayırma usullerini
düzenleyen 60. maddesinde; -ilk dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle- “Aşağıdaki sebeplerden biri ile disiplinsizlik veya ahlâkî durumları
gereği Türk Silâhlı Kuvvetlerinde kalmaları, bulunduğu rütbeye veya bir önceki rütbesine ait bir veya
birkaç belge ile anlaşılıp uygun görülmeyenler hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın emeklilik
işlemi yapılır: … c)Aşırı derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olması, ...” hükmünü; disiplinsizlik ve ahlâkî durum nedeniyle ayırma sicil belgesi düzenlenmesinde
uygulanacak usullerden “ayırma işleminin sıralı sicil üstlerince başlatılması” usulünü düzenleyen
61. maddesinin (a) bendinin de
“Disiplinsizlik ve ahlâkî durum nedeniyle ayırma sicil belgesinin düzenlenmesinde, süre söz
konusu olmayıp, her zaman düzenlenebilir... Sicil üstleri,… sicil belgelerinin temel nitelikler ve son
bölümdeki kendilerine ait olan kanaat hanelerine bu Yönetmeliğin 60’ıncı maddesindeki disiplinsizlik
ve ahlâkî durumlardan hangisine göre kesin kanaate vardıklarını belirttikten sonra “Silâhlı Kuvvetlerde
Kalması Uygun Değildir” kanaatini yazarak imzalar ve gerekli belgeleri ekleyerek, bekletmeden sıralı
sicil üstlerinin tümünün kanaatlerinin yazılmasını sağladıktan sonra, Kuvvet Komutanlıkları veya
Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlığına gönderirler.
Kuvvet Komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlıklarına gelen bu siciller,... komisyona sevk edilir. … Komisyon, yapmış olduğu inceleme ve değerlendirme
sonucunda almış olduğu kararı, bir tutanak ile Kuvvet Komutanı veya Jandarma Genel Komutanının
onayına sunar ve alınacak onaya göre işlem yapılır…” hükümlerini içerdiği görülmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının, TSK'dan ayırma işlemine dayanak teşkil eden fiilleri nedeniyle adli yargıda görülen ceza davasında, davacının sahte ihbar tutanağı düzenleme kastı bulunmaksızın hareket ettiği gerekçesiyle "resmi belgede sahtecilik" suçundan beraat ettiği görülmekte ise de, davacı ve diğer sanıklar hakkında "muhbir N.T.'nin hesabına aktarılan ikramiye parasından 4.000'er TL almak suretiyle devleti zarara uğrattıkları ve şahıslarına menfaat kazandırarak görevlerini kötüye kullandıkları" gerekçesiyle "görevi kötüye kullanma" suçu bakımından verilen hapis cezası ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği, dolayısıyla davacının hukuka aykırı eylemiyle kamu zararına neden olduğunun ceza mahkemesi kararıyla da ortaya konulduğu, diğer taraftan; uyuşmazlığın, disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesi ile Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin 60. maddesi uyarınca tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemine ilişkin olduğu dikkate alındığında, idarece, TSK personelinin disiplin durumunun artık yürüttüğü görevi yapmasını engelleyecek dereceye ulaştığı değerlendirmesinin, her bir personelin hizmet safahatinin ayrı ayrı incelenerek yapıldığı ve somut olayda, davacıya isnat edilen fiillerin niteliği itibariyle disiplin hukuku yönünden sübuta erdiği anlaşıldığından, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar