Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/2359 E. , 2025/4325 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2359
Karar No : 2025/4325
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ İli, Çerkezköy İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan "..." isimli iş yerinde fuhuş yapıldığından bahisle Fuhuşla Mücadele Tüzüğü'nün 104. maddesi uyarınca 1 ay süre ile kapatılmasına ilişkin Çerkezköy Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara istinaden işyerinin 15/11/2023 Çarşamba günü saat 10:00'dan itibaren 30 gün süre ile mühürlenerek kapatılacağının bildirimine ilişkin Çerkezköy Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu iş yerinde fuhuş yapıldığı duyumları üzerine, iş yerinin 22/10/2023 tarihinde kolluk ekiplerince takibe alındığı, iş yerinden çıkan M.A. isimli erkek şahsın alınan ifadesinde; "...masaj yaptırdığı bayan şahsın isterse para karşılığında elle onu rahatlatabileceğini söylediği, ücretini sorduğu, bayan şahsın elle yapmanın ücretinin 500 TL olduğunu söylediği, kendisinin de kabul ederek parayı bayan şahsa verdiği, onun da eli ile cinsel organına dokunmak suretiyle orgazm olmasını sağladığı..." şeklinde ifade verdiği, yine iş yeri çalışanı N.Y. isimli bayan şahsın alınan ifadesinde; "...masaj salonu içerisinde masaja gelen bir şahsa 500 TL vermesi halinde kendisini eli ile cinsel organını boşaltabileceğini söylediği, şahsın kabul etmesi sebebiyle 500 TL karşılığında yaptığı, masaj salonu içerisinde para karşılığında cinsel birliktelik ve bu tür konuşmaları duyduğu..." şeklinde ifade verdiği, bu durumda, söz konusu iş yerinde fuhuş yapıldığı hususunun sabit olduğu anlaşıldığından, ilgili Tüzük hükümlerine uygun olarak iş yerinin 1 (bir) ay süre ile kapatılmasına ilişkin dava konusu komisyon kararı ile bu karara istinaden işyerinin 30 gün süre ile mühürlenerek kapatılacağının bildirimine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : dava konusu işlemler arasında çelişki bulunduğu, iş yerinin 1 ay mı yoksa 30 gün mü kapatıldığının belirli olmadığı, iş yerinde hiçbir zaman fuhuş yapılmadığı, iddianın doğrulandığına dair hiçbir somut delilin bulunmadığı, fuhuş olgusunun sabit kabul edilmesi için gerekli şartların oluşmadığı, varsayıma dayalı olarak idari işlem tesis edilemeyeceği, işlemin sebep unsuru bakımından sakat olduğu, çalışanlarını fuhuşa teşvik ettiği suçlamasıyla hakkında açılan ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı davanın devam ettiği, ceza davası sonuçlanmadan idare mahkemesinin nihai karar vermesi hatalı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 12. maddesinde; herkesin, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahip olduğu; temel hak ve hürriyetlerin, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva ettiği belirtilmekte; 13.maddesinde temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği; bu sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı düzenlemesine yer verilmektedir.
T.C Anayasası'nın 35. maddesinde "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." düzenlemesi bulunmaktadır.
T.C Anayasası'nın "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir." düzenlemesini havi 90. maddesi kapsamında kanun hükmünde olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin mülkiyet hakkını garanti altına alan 1 No’lu Ek Protokolü'nün 1. maddesi "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka harçların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." şeklindedir.
Umumi Hıfzısıhha Kanunu 128. maddesinde; "Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Dahiliye Vekaletleri müştereken bir yönetmelik neşrederek umumi kadınlar ve evlerin tabi olacakları hükümler ve bu fuhuş yüzünden intişar eden hastalıkların ve bilhassa zührevi hastalıkların sirayetine mani olacak tedbirleri tesbit ve yine müştereken tatbik ederler.Umumi kadınlarla umumi evler ve bunlara benzer mahaller bu yönetmelikte tarif ve tahdit olunacaktır." düzenlemesine yer verilmiş, bu kanuna dayanılarak çıkarılan Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün 95. maddesinde; ''İzin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı iddia veya ihbar edilen veyahut her ne şekilde olursa olsun muttali olunan evler hakkında ahlak zabıtası memurları tarafından önce gizli inceleme yapılır. Bu gibi evlerde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edildiği takdirde, düzenlenecek tutanaklar gizli inceleme raporları ile birlikte en büyük polis amiri tarafından komisyona sunulur. Bu yerler hakkında komisyonca 104. maddeye göre işlem yapılır." hükmüne, 96. maddesinde; "Otel, motel, pansiyon, misafirhane, hamam, plaj, bar, pavyon, çalgılı kahve, diskotek, içkili gazino, gece klübü, taverna ve benzeri isimler altında işletme ruhsatı alınan yerlerde, gerçek amaç ve anlamda uzak olarak genel kadınlara sanat icra etmek olanağının verildiği veya bu gibi yerlerin bir genelev özellik ve mahiyetinde kullanıldığı, 95. maddeye göre tespit olunursa, bu tesisler ruhsatsız açılmış birleşme yerleri sayılarak sahipleri veya işletenler hakkında komisyonca 104. madde uyarınca işlem yapılır,'' hükmüne, 104. maddesinde; ''Usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edilen 95 ve 96. maddelerde yazılı mahaller komisyon kararıyle 3 ayı geçmemek üzere kapatılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait "..." iş yerinde işyerinde fuhuş yapıldığından bahisle, Fuhuşla Mücadele Tüzüğü'nün 104. maddesi uyarınca işyerinin 1 ay süre ile kapatılmasına ilişkin Çerkezköy Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara istinaden iş yerinin 15/11/2023 Çarşamba günü saat 10:00'dan itibaren 30 gün süre ile mühürlenerek kapatılacağının bildirimine ilişkin Çerkezköy Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
T.C. Anayasanın 13. maddesinde temel hak ve hürriyetlerin ancak kanunla sınırlanabileceği, 38. maddesinde, ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerinin ancak kanunla konulabileceği düzenlenmişken, dayanak Umumi Hıfzısıhha Kanunun 128. maddesinde; "...fuhuş yüzünden intişar eden hastalıkların ve bilhassa zührevi hastalıkların sirayetine mani olacak tedbirleri tesbit ve yine müştereken tatbik ederler.Umumi kadınlarla umumi evler ve bunlara benzer mahaller bu yönetmelikte tarif ve tahdit olunacaktır." düzenlemesiyle fuhuş olayları nedeniyle açıkca herhangi bir cezai müeyidenin belirlenmediği, hatta tespit ve önlenmesinin tamamen idarece çıkarılacak düzenlemelere bırakıldığı görülmektedir.
Bu kapsamda, Umumi Hıfzısıhha Kanununa dayanılarak düzenlenen Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü uyarınca tesis edilen işlemin yukarıda belirtilen Anayasa hükümlerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim; Anayasa Mahkemesinin 12/12/2024 tarih başvuru no: 2019/20273 21/05/2025 tarih ve 32906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan işyerinin Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü hükümleri uyarınca otuz gün süreyle kapatılması işlemine karşı yapılan bireysel başvuru üzerine verilen kararda da; Tüzük'ün dayanağını teşkil eden 1593 sayılı Kanun'un ''Umumi kadınlar hakkında ahkam'' kenar başlıklı 128. maddesinde; çıkarılacak tüzükle umumi kadınlar ile evlerin tabi olacakları hükümler ve bu fuhuş yüzünden intişar eden hastalıkların, bilhassa da zührevi hastalıkların sirayetine mâni olacak tedbirlerin tespit ve yine müştereken tatbik edileceği, umumi kadınlarla umumi evlerin ve bunlara benzer mahallerin bu Tüzük'le tarif ve tahdit olunacağı ifade edildiği, ancak anılan Kanun'da umumi kadınlar ve evlerin hangi hükümlere tabi olacakları, fuhuş nedeniyle meydana gelen hastalıkların yayılmasına ilişkin tedbirlerin neler olduğu, umumi kadınlarla umumi evler ile bunlara benzer mahallerin kapsamı ve nasıl tahdit olunacağı belirsiz bırakıldığı, anılan kanun hükmünde yer verilen ve ilgili tüm hususların düzenleneceği ifade edilen Tüzük'e ilişkin olarak herhangi çerçeve çizilmediği; ikincil düzenlemeler yoluyla idareye sınırı belirli olmayan şekilde tanımlama, düzenleme yapma ve sınırlandırma yetkisi tanındığı, idarenin de kapsamı 1593 sayılı Kanun'da düzenlenmeyen ve Tüzük'te yer verilen hükümlere göre başvurucu Şirkete ait işyerini otuz gün süreyle faaliyetten men ettiği, mülkiyet hakkının sınırlanmasına yol açan bu düzenlemeye ilişkin olarak 1593 sayılı Kanun'da genel bir çerçevenin çizilmemiş olması ve bu hususların Tüzük'e bırakılması yürütmeye sınırsız, belirsiz, geniş bir düzenleme yetkisinin tanınmasına neden olduğu; ayrıca bu durum yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesiyle de bağdaşmadığı, dolayısıyla başvurucunun mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin dayanağını oluşturan 1593 sayılı Kanun'un 128. maddesinin kanunda bulunması gerekli belirlilik ve öngörülebilirlik ölçütlerini sağlamadığı sonucuna varıldığı görülmüştür.
Bu durumda; Anayasa mahkemesinin kararı da dikkate alındığında Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü hükümleri uyarınca altmış gün süreyle verilen kapatma işleminde hukuka uyarlık, temyize konu kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'un karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/07/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu "..." unvanlı iş yerinde fuhuş yapıldığı tespit edildiğinden bahisle Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün 104. maddesi uyarınca 1 ay süre ile kapatılmasına ilişkin Çerkezköy Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara istinaden işyerinin mühürlenerek kapatılacağının bildirimine ilişkin Çerkezköy Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nun 128. maddesinde; "Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Dahiliye Vekaletleri müştereken bir yönetmelik neşrederek umumi kadınlar ve evlerin tabi olacakları hükümler ve bu fuhuş yüzünden intişar eden hastalıkların ve bilhassa zührevi hastalıkların sirayetine mani olacak tedbirleri tesbit ve yine müştereken tatbik ederler.Umumi kadınlarla umumi evler ve bunlara benzer mahaller bu yönetmelikte tarif ve tahdit olunacaktır." düzenlemesine yer verilmiş, bu kanuna dayanılarak çıkarılan Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün 95. maddesinde; ''İzin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı iddia veya ihbar edilen veyahut her ne şekilde olursa olsun muttali olunan evler hakkında ahlak zabıtası memurları tarafından önce gizli inceleme yapılır. Bu gibi evlerde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edildiği takdirde, düzenlenecek tutanaklar gizli inceleme raporları ile birlikte en büyük polis amiri tarafından komisyona sunulur. Bu yerler hakkında komisyonca 104. maddeye göre işlem yapılır." hükmüne, 96. maddesinde; "Otel, motel, pansiyon, misafirhane, hamam, plaj, bar, pavyon, çalgılı kahve, diskotek, içkili gazino, gece klübü, taverna ve benzeri isimler altında işletme ruhsatı alınan yerlerde, gerçek amaç ve anlamda uzak olarak genel kadınlara sanat icra etmek olanağının verildiği veya bu gibi yerlerin bir genelev özellik ve mahiyetinde kullanıldığı, 95. maddeye göre tespit olunursa, bu tesisler ruhsatsız açılmış birleşme yerleri sayılarak sahipleri veya işletenler hakkında komisyonca 104. madde uyarınca işlem yapılır,'' hükmüne, 104. maddesinde; ''Usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edilen 95 ve 96. maddelerde yazılı mahaller komisyon kararıyle 3 ayı geçmemek üzere kapatılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; Umumi Hıfzısıhha Kanunun 128. maddesinde kanun koyucunun fuhuş yüzünden ortaya çıkacak hastalıkları ve bilhassa zührevi hastalıkların çoğalmasını engellemek amacıyla idareye gereken tedbirleri almak ve tatbik etmek konusunda açıkça ve sınırları belli olacak şekilde yetkilendirildiği ve bu yetki kapsamında idarenin de fuhuşla mücadele için Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü düzenlendiğinden, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen Dairemiz bozma kararına katılmıyorum.
karar