Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/2428 E. , 2025/4431 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2428
Karar No : 2025/4431
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Akaryakıt Dağıtım Pazarlama Nakliye Yapı İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
(Önceki davacı ... İnş. Petrol Ürünleri Tekstil Gıda Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa ili, Yıldırım İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde ve tapuda 1460 ada, ... nolu parselde kayıtlı taşınmazda faaliyet gösteren akaryakıt satış istasyonu sahibi davacı şirket tarafından, ''ruhsatın teslim edildiği tarihten itibaren on (10) işgünü içerisinde LPG lisansını alması" koşulu ile düzenlenmiş olan ... tarih ve ... sayılı ''LPG Satış İstasyonu'' faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin LPG (Otogaz) Bayilik lisansının sonlandırılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırılığının yargı kararı ile saptanmış olması karşısında, LPG (Otogaz) Bayilik lisansının sonlandırılması sebebine dayanılarak davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 37. maddesinde, şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamayacağının hüküm altına alındığı, davacı şirket adına düzenlenen 18/07/2016 tarihli asgari mesafe tespit tutanağının hukuka aykırılığının yargı kararıyla kesin olarak tespit edilip iptal edildiği, davacı şirket tarafından ... tarih ve ... numaralı bayilik lisansının sonlandırılmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Daire Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesince verilen kararının kaldırılmasına ve davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/11/2023 tarih ve E:2023/7402, K:2023/6616 sayılı kararıyla "5393 sayılı Belediye Kanunu’nun yukarıda aktarılan 80. maddesinde yer alan 'Akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi şarttır.' hükmü uyarınca, iki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasındaki mesafe belirlenirken imar planlarında ilk defa hangi taşınmazın akaryakıt/LPG satış istasyonu olarak ayrıldığının dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla, bu kapsamda yapılacak araştırma sonucunda bir karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulması üzerine, İdare Dava Dairesince bozmaya uyularak, bu kapsamda yapılan ara karara cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde davacı ... Limited Şirketi tarafından işletilen istasyonun bulunduğu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, dava dışı ... Akaryakıt LPG Dönüşüm Sistemleri Petrol Turizm Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketine ait istasyonun bulunduğu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ise Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla nazım imar planında akaryakıt/LPG satış istasyonu olarak ayrıldığı görüldüğünden, İdare Mahkemesi kararı sonucu itibarıyla hukuka uygun görülmediği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, davacı şirket adına düzenlenen asgari mesafe tespit tutanaklarının yargı kararıyla iptal edildiği, LPG lisansının bulunmaddığı, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir." hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleyerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkeme kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen kararın bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda usul yönünden hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 15/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar