Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/2433 E. , 2025/3000 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/2433
Karar No : 2025/3000
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ... İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2-(DAVACI) ... İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının, davacı tarafından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının, davalı idare tarafından iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle tahsil edilen stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün ... tarihli, ... işleminin iptali ile ödenen 309.280,08-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği, davacıdan, stabilize yol teknik alt yapı bedelinin tahsil edildiği 25/05/2017 tarihinde kanalizasyon için henüz vize verilmediği, bu tarihten yaklaşık 2 yıl sonra söz konusu vizenin verildiği dikkate alındığında, taşınmazın bulunduğu alanın inkişaf alanında bulunduğunun kabulü gerektiğinden, anılan taşınmaz için 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca stabilize yol teknik alt yapı bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak; uyuşmazlıkta, ana arter niteliğinde olan ve Ankara'da yaşayan tüm vatandaşlar tarafından ana bir ulaşım aksı olarak kullanılan çevre yoluna yönelik stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin tamamının dava konusu parsele yüklendiği, Kanun metninde "parselleri hizasına rastlayan" ibaresine açıkça yer verildiği dikkate alındığında, parselin hizasında yer alan stabilize yol teknik alt yapı bedelinin tek bir parsele yükletilmesi sonucunu doğuracak şekilde işlem tesis edilmesinde mevzuata aykırılık bulunduğu, bu nedenle, davalı idare tarafından, yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında teknik altyapıdan (parsel kenarındaki yollardan) dolayı, stabilize yol teknik altyapı bedeli istenmesi yerinde olmakla birlikte söz konusu bedelin taşınmazı çevreleyen tüm yollar dikkate alınarak bütüncül olarak hesaplandığı ve karşısında çevre yolu bulunan yolun tamamı üzerinden yapılan hesaplamada mevzuata uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uygunluk bulunmadığı; davalı idarece, ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı hakkında verilen yargı kararları bir bütün olarak değerlendirilerek, stabilize yol teknik altyapı bedeli alınan yolun davacı parseline isabet eden kısmının yarısı üzerinden bu bedelin davacıdan tahsil edildiği tarihteki birim değerler dikkate alınarak bir hesaplama yapıldıktan sonra bulunacak bedel ile davacının ödemiş olduğu bedel arasında mahsuplaşma yapılacağından tazminat istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline, stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak alınan 309.280,08-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacı tarafından, hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu işlem nedeniyle tahsil edilen teknik alt yapı bedelin de iadesine karar verilmesi gerekirken idari işlem yerine geçecek şekilde verilen temyize konu kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının usule ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu, temyize konu kararın anılan kısım yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle tahsil edilen stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün ... tarihli, ... işleminin iptali ile ödenen 309.280,08-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince verilen ara kararına davalı idare tarafından verilen cevapta, taşınmazın bulunduğu alanda içme suyu, atık su alt yapılarının, taşınmazı çevreleyen ve stabilize yol teknik alt yapı bedeli hesaplamasına konu olan yolların dava konusu işlem tarihinden önce tamamlanmış olduğunun bildirildiği, taşınmazın imar planında kentsel servis alanı kullanımında olduğu ve gelişme alanı olarak nitelendirilebileceği yönünde beyanda bulunulduğu ancak buna ilişkin belge ve plan paftalarının dosyada yer almadığı, ayrıca; davalı idare tarafından Etimesgut Belediye Başkanlığına yazılan 04/09/2019 tarihli yazıda, dava konusu parsel üzerinde inşa edilen yapıların pis su kanalizasyonunun ana kanalizasyon hatlarına bağlantısının tamamlandığı, yapılara iskan verilmesinde bir sakınca bulunmadığının bildirildiği, yazının ekinde yer alan belgede ise pis su şebeke döşeme tarihi olarak 10/04/2009 tarihinin yer aldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacı tarafından temyiz istemine konu hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen teknik alt yapı bedelinin iadesine karar verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddedilmesine yönelik işlemin iptali ile söz konusu bedelin tarafına iadesine karar verilmesinin istenildiği dikkate alındığında, öncelikle dava konusu işlem tarihinde taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı ve yine anılan tarihte kanalizasyon alt yapısının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmaz nedeniyle davacıdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek sonuca göre davacıdan tahsil edilen tutarın yasal faiziyle iadesi istemi yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen İdari Dava Dairesi kararının temyize konu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali, stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak alınan ...-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararın BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar