Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/2452 E. , 2025/2999 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/2452
Karar No : 2025/2999
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2-(DAVACI) ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 26/02/2024 tarih ve E:2022/8422, K:2024/1197 sayılı bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, davacı tarafından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının, davalı idare tarafından iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi kapsamında stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile tahsil edilen 299.109,27-TL'nin ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, stabilize yol teknik altyapı bedelinin tahsil edildiği tarih itibarıyla uyuşmazlığa konu taşınmazın teknik ve sosyal alt yapısının mevcut olduğu, bu nedenle 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca alt yapı katılım bedeli alınamayacağından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, 299.109,27-TL'nin tahsil tarihinden (15/12/2021) itibaren işletilecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının (e) maddesi gereğince taşınmazın cephe aldığı 50 metrelik yolun tamamı üzerinden hesaplama yapılarak teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirildiği, söz konusu uygulamanın dayanağı olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının (e) maddesinin yargı kararıyla iptaline karar verildiği, bu nedenle, davalı idare tarafından, yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında teknik altyapıdan (parsel kenarındaki yollardan) dolayı, stabilize yol teknik altyapı bedeli istenmesi yerinde olmakla birlikte, 50 metrelik yola ilişkin hesaplamada mevzuata uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uygunluk bulunmadığı; davalı idarece, ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı hakkında verilen yargı kararları bir bütün olarak değerlendirilerek, stabilize yol teknik altyapı bedeli alınan yolun davacı parseline isabet eden kısmının yarısı üzerinden bu bedelin davacıdan tahsil edildiği tarihteki birim değerler dikkate alınarak bir hesaplama yapıldıktan sonra bulunacak bedel ile davacının ödemiş olduğu bedel arasında mahsuplaşma yapılacağından tazminat istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım yönünden yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine, kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılarak anılan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacı tarafından, hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu işlem nedeniyle tahsil edilen teknik alt yapı bedelin de iadesine karar verilmesi gerekirken idari işlem yerine geçecek şekilde verilen temyize konu kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının usule ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu, temyize konu kararın anılan kısım yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi kapsamında stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile tahsil edilen 299.109,27-TL'nin ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; ... İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali, 299.109,27-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin tahsil tarihinden (15/12/2021) itibaren işletilecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 26/02/2024 tarih ve E:2022/8422, K:2024/1197 sayılı kararıyla "uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesinin 26/05/2022 tarihli ara kararına cevaben davalı idarece gönderilen belgelerin incelenmesinden, davacıya ait taşınmazın inkişaf alanında bulunmakla birlikte çevresinde bulunan yolların ve teknik alt yapısının tamamlandığı, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin 2. fıkrası uyarınca stabilize yol teknik alt yapı bedeli alınabilmesi için öngörülen koşulların oluşmadığı, bu durumda; dava konusu işlemin iptali ile davacıdan tahsil edilen bedelin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmesine rağmen İdari Dava Dairesince anılan kararda 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca yol teknik alt yapı katılım bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılarak işlemin dayanağının iptal edildiği gerekçesiyle dava hakkında karar verildiği anlaşılmıştır.
Ancak; İdare Mahkemesinin 26/05/2022 tarihli ara kararına cevaben davalı idarece gönderilen belgelerin incelenmesinden, davacıya ait taşınmazın inkişaf alanında bulunmakla birlikte çevresinde bulunan yolların ve teknik alt yapısının tamamlandığı, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin 2. fıkrası uyarınca stabilize yol teknik alt yapı bedeli alınabilmesi için öngörülen koşulların oluşmadığı; bu durumda, davacıdan stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmemesi gerektiği anlaşıldığından dava konusu işlemin bu gerekçeyle iptali ve tahsil edilen teknik alt yapı katılım bedelinin davacıya iadesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, davacı tarafından hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen teknik alt yapı bedelinin tahsiline ilişkin işlemin iptali ile ödenen bedelin iadesine karar verilmesinin istenildiği dikkate alındığında; dava konusu işlemin iptali ile davacıdan tahsil edilen 299.109,27-TL teknik alt yapı katılım bedelinin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerekirken, alt yapı katılım bedelinin tahsil edilmesine yönelik işlemin dayanağı meclis kararının iptal edildiği gerekçesiyle iptaline ve buna bağlı olarak ödenen bedelin iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca, davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptali, ...-TL'nin tahsil tarihinden (15/12/2021) itibaren işletilecek yasal faiziyle davacıya ödenmesi yolundaki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım yönünden yukarıda belirtilen gerekçe ile reddi, kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılarak anılan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, stabilize yol teknik alt yapı bedeli olarak fazla tahsil edilen bedelin iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına yönelik kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar