Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/2472 E. , 2025/6769 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2472
Karar No : 2025/6769
DAVACI : ...Derneği
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Kurulu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Davacı dernek tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama ile ilgili 23/07/2015 tarihli duyurusunun iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Beslenme ve Diyetetik Bölümü eğitiminin tüm dünyada lisans düzeyinde verilen bir eğitim olduğu, dava konusu işlemle, iki yıllık "Diyaliz" ön lisans programlarından mezun olan öğrencilerin, hiçbir sınava tabi tutulmadan, doğrudan dört yıllık "Beslenme ve Diyetetik" lisans bölümüne geçişine olanak tanınmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, son yıllarda artan mezun sayısı ile iş olanaklarının çok kısıtlandığı, konunun uzmanı ilgili bölüm hocalarının fikirleri alınmadan yapılan düzenlemenin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olduğu ve bu durumun Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca beslenme ve diyetetik lisans eğitiminin uygulamalı bir sağlık bilimi olması ve mesleğin doğası gereği uzaktan eğitim yöntemi ile verilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
2547 sayılı Kanun'un Geçici 69. maddesi uyarınca ... tarih ve... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlık Kararı ile sağlık alanında ön lisans diploması alanların lisans tamamlama eğitimi yapacağı alanların belirlenmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu bünyesinde Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubu oluşturulmasının uygun bulunduğu, sağlık alanında lisans tamamlama programlarına yerleşmeye hak kazanan adayların belirlenmesinde ön lisans mezuniyet not ortalamalarının kullanılması suretiyle not ortalamasının yerleştirme puanlarının hesaplanmasında kullanılması ilkesinden taviz verilmediği, sağlık alanında lisans tamamlama faaliyetlerinin lisans alanlarının kendi müfredatlarına uygun olarak yapıldığı, Beslenme ve Diyetetik lisans tamamlama programının örgün ve uzaktan öğretim şeklinde açıldığı, bu çerçevede 10 farklı üniversitede 12 program olarak açıldığı, bu programlardan 10 tanesinin örgün öğretim, 2 tanesinin ise uzaktan öğretim olduğu, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 18/11/2015 tarihli toplantısında Geçici 69. madde kapsamında yürütülen sağlık alanında lisans tamamlama çalışmaları kapsamında yer alan yükseköğretim kurumlarında verilen eğitimin bir lisans programı olarak kabul edilmesine karar verildiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı dernek tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama ile ilgili 23/07/2015 tarihli duyurusunun iptali ile dayanağı olan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile değiştirilen 2547 sayılı Kanun'un geçici 69. maddesinin, hukuk devleti ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istemi ile açılmıştır. Davacı derneğin Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.
Dava konusu düzenlemede farklı ön lisans programları yer almakta ise de, uyuşmazlık "Diyaliz" ön lisans programının "Beslenme ve Diyetetik" lisans programıyla ilişkilendirilmesi yönünden incelenecektir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yükseköğretim üst kuruluşları" başlıklı 131. maddesinde, "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6. maddesinin (a) fıkrasında, "yükseköğretim kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur..." hükmü yer almış, 7. maddesinin (a) bendinde de; yükseköğretim kurumlarının bu kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi, aynı maddenin (b) bendinde, yükseköğretim kurumları arasında bu kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, (h) bendinde ise; üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek yükseköğretim kurulu'nun görevleri arasında sayılmış, 45. maddesinin (a) bendinde ise; "öğrenciler devlet yükseköğretim kurumlarına, esasları yükseköğretim kurulu tarafından tespit edilen sınavla girerler. sonuçların değerlendirilmesinde adayların ortaöğretimdeki başarıları dikkate alınır. ortaöğretim kurumlarını birincilikle bitiren adaylar kendileri için yükseköğretim kurumlarında ayrılacak kontenjanlara, tercih ve puanları gözönünde tutularak yerleştirilir.
Yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçiminde, adayların ortaöğretim süresindeki başarıları yükseköğretim kurulunun uygun göreceği şekilde ölçme, seçme ve yerleştirme merkezi başkanlığı tarafından geliştirilecek bir yöntemle ek bir puan olarak tespit edilir ve yükseköğretim kurumlarına giriş sınav puanlarına eklenir.
Bir mesleğe yönelik programlar uygulayan liselerin mezunları, yükseköğretim kurulu tarafından belirlenecek aynı alanda bir yükseköğretim kurumuna girerken, başarı notları ayrıca tespit edilecek bir katsayı ile çarpılmak suretiyle değerlendirilerek giriş sınavı puanlarına eklenir." hükmü yer almıştır.
"Beslenme ve Diyetetik" lisans eğitimi Türkiye genelinde, Sağlık Bilimleri Fakülteleri/ Yüksekokulları bünyesinde lisans düzeyinde verilen bir eğitimdir. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunda "Diyetisyen; beslenme ve diyetetik alanında lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullardan mezun; sağlıklı bireyler için sağlıklı beslenme programları belirleyen, hastalar için tabibin yönlendirmesi üzerine gerekli beslenme programlarını düzenleyen, toplu beslenme yerlerinde beslenme programları hazırlayan ve besin güvenliğini sağlayan sağlık meslek mensubudur." denilmektedir.
Diyetisyenler, üniversitelerin ilgili bölümlerinden en az dört yıl boyunca yoğun bir teorik, pratik ve staj eğitimi görerek mezun olmaktadırlar. 2009 yılında yayınlanan “Avrupa Diyetetik Yeterlilikleri ve Performans Göstergeleri” standartlarına göre yeterlilikler “Genel Yeterlilikler, Beslenme ve Diyetetik Bilgisi, Beslenme ve Diyetetik Uygulamaları, Mesleki İlişkiler, Mesleki Otonomi ve Yükümlülükler, Eğitim Becerileri, Beslenme ve Diyetetik Alanında Araştırma-Geliştirme, Beslenme ve Diyetetik Uygulamalarının Desteklenmesi” olmak üzere sekiz başlıkta toplanmıştır. (Beslenme ve Diyetetik Eğitim Öğretiminin Standardizasyonu Standardization of Nutrition and Dietetics Programsi. Zehra Büyüktuncer Demirel)
Bu kapsamda, iki yıllık "Diyaliz" ön lisans programlarından mezun olan öğrencilerin, hiç bir sınava tabi tutulmadan, doğrudan dört yıllık "Beslenme ve Diyetetik" lisans bölümüne geçişiyle yukarıda anlatılan kazanımları almamış olan öğrencilerin söz konusu bölüme geçişine yol açılması, idarelerin sunduğu kamu hizmetini, bu konuda yetkili ve eğitimli ajanları ile yerine getirme ilkesi ile ters düşer. Diğer değişle, uzaktan eğitim-öğretim metodları uygulanmak yoluyla "Beslenme ve Diyetetik" lisans programından mezun olacak olan adayların, mesleği gereği gibi uygulayabilmesi pek mümkün olamayacaktır.
Bu nedenle, "Diyaliz" ön lisans programı mezunu olanların, uzaktan eğitim ile "Beslenme ve Diyetetik" lisans eğitiminde öngörülen kazanımları nasıl elde edeceği hususunda yeterli inceleme-araştırma yapılmadığı ve bu haliyle anılan eğitimin gereği gibi tamamlayamayacağı, bu durumun ise sağlık sisteminde ciddi sorunlara sebebiyet vereceği göz önüne alındığında, dava konusu duyuruda kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama ile ilgili 23/07/2015 tarihli duyurusunun "Diyaliz" ön lisans programının "Beslenme ve Diyetetik" lisans programıyla ilişkilendirilmesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Dairemizce 28/03/2016 tarih, E:2015/10850, K:2016/3034 sayılı davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen kararın Danıştay İdari Dava Dairelerinin 12/04/2018 tarih, E:2016/3415, K:2018/1739 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak işin esası yönünden verilen Dairemizin 02/06/2023 tarih ve E:2019/8634, K:2023/2999 sayılı kararının, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olduğundan bahisle Danıştay İdari Dava Dairelerinin 14/10/2024 tarih, E:2023/2866, K:2024/2308 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak ve davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 19/11/2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun ile Geçici 69. madde eklenmiştir. Anılan madde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılacağı ve bu eğitimlerin, usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulunca belirleneceği düzenlemesini içermektedir. Bu düzenlemeye dayalı olarak dava konusu Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama ile ilgili 23/07/2015 tarihli duyuru yayımlanmıştır.
Davacı Dernek tarafından, 23/07/2015 tarihli duyurunun, "Diyaliz" ön lisans programının "Beslenme ve Diyetetik" lisans programıyla ilişkilendirilmesi yönüyle hukuka aykırı olduğu, üniversiteye giriş sınavından aldıkları daha düşük puanlarla diyaliz ön lisans programına yerleşen adayların, daha yüksek puanlı dört yıllık beslenme ve diyetetik lisans programına geçişine izin verilmesinin alanın yeterlilikleriyle örtüşmediği ileri sürülerek görülmekte olan dava açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama ile ilgili 23/07/2015 tarihli duyurusunda farklı ön lisans programlarından Yükseköğretim Kurulunun belirlediği lisans programlarına geçişe ilişkin kuralın yer aldığı dikkate alındığında, davacı Dernek Tüzüğünün 3. maddesi uyarınca uyuşmazlığın, "Diyaliz" ön lisans programına hasren incelenmesine karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yükseköğrenim Kurumları" başlıklı 130. maddesinin 9. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir." hükmü yer almakta olup; "Yükseköğretim üst kuruluşları" başlıklı 131. maddesinde ise, yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulacağı kurala bağlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6569 sayılı Kanunun 32. maddesiyle eklenen Geçici 69. maddesinde; ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir. Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu iş birliği yapar. Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
'' kuralı yer almaktadır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 31. maddesinde, lise veya dengi okulları bitirenlerin, yükseköğrenim kurumlarına girmek için aday olmaya hak kazanacağı, hangi yükseköğretim kurumuna, hangi programları bitirenlerin nasıl girecekleri, giriş şartları Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edileceği belirtilmiştir.
Sağlık Önlisans Mezunlarının Sağlık Lisans Tamamlamalarına İlişkin Usul ve Esasların ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. maddesinde; ''Bu Usul ve Esaslar, 2014 yılında yayımlanan 6569 sayılı Kanun gereğince, 19/11/2014 tarihine kadar ebelik ve hemşirelik önlisans programlarından mezun olanların kendi alanlarında, Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği diğer sağlık önlisans programlarından mezun olanların ise Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği alanlarda lisans tamamlamalarına ilişkin hususları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.''; ''Dayanak'' başlıklı 2. maddesinde; ''Bu Usul ve Esaslar, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa 6569 sayılı Kanunla eklenen geçici 69’uncu maddeye dayanılarak hazırlanmıştır.
''; ''Diploma'' başlıklı 11. maddesinde; ''Sağlık Lisans Tamamlama programlarını başarı ile bitirenlerin diplomalarının ön yüzüne “6569 Sayılı Kanun Uyarınca Sağlık Lisans Tamamlama Programını Bitirerek Mezun Olmuştur.” ibaresi konulur.''; ''Yürütme'' başlıklı 15. maddesinde ise; ''Bu Usul ve Esasları, Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür.'' hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 23/07/2015 günü yayınlanan duyurusu ile, yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine uygun olarak 61 önlisans programı belirlenmiş, bu programlardan 19/11/2014 tarihinden önce mezun olan adaylar için lisans tamamlama programlarının açılacağı belirtilmiş olup; Diyaliz ön lisans mezunlarının, Beslenme ve Diyetetik lisans programı alanında lisans tamamlaması imkanı getirilmiştir.
6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 69. madde uyarınca, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu kararı ile sağlık ön lisans diploması alanların lisans tamamlama eğitimi yapacağı alanların belirlenmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu bünyesinde "Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubu" oluşturulduğu, 2015 yılında açılacak sağlık lisans tamamlama alanları, kontenjanları, tercih, yerleştirme ve diğer işlemler ile ilgili hususların 10/06/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulunda görüşüldüğü, sağlık alanında lisans tamamlama eğitimi ile ilgili olarak davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın internet sitesinde 23/07/2015 tarihinde duyuru yapılmak suretiyle programa başvurabilecek ön lisans programlarının belirtildiği ve başvuru sürecine ilişkin hususlara yer verildiği, ayrıca ... gün ve ... sayılı kararla sağlık alanında lisans tamamlama eğitiminin, bir lisans programı olarak kabul edilmesinin uygun olduğuna karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, anılan duyurunun Diyaliz ön lisans programı mezunlarına Beslenme ve Diyetetik lisans programıyla ilişkilendirilmek suretiyle lisans tamamlama hakkının getirilmesine ilişkin kısmının iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
Dairemizin 30/10/2019 tarih ve E:2019/8634 sayılı Ara Kararıyla; davalı idareden; sağlık alanında lisans tamamlama kapsamında belirlenen sağlık ön lisans programlarının, hangi gerekçe ve nedenlerle "Beslenme ve Diyetetik" lisans programı ile ilişkilendirildiği, bu ilişkinin tespitinde esas alınan ölçü ve kriterlerin neler olduğu sorularak dava konusu düzenlemenin gerekçelerini ortaya koyacak tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği, anılan karar gereği davalı idarece dosyaya sunulan cevabi yazıda; Diyaliz ön lisans programı ile Beslenme ve Diyetetik lisans programının dersleri ve ders içerikleri incelendiğinde; anatomi, fizyoloji, mikrobiyoloji, toplum sağlığı ve biyokimya gibi sağlık bilimlerinin temel gereksinimlerine ait birçok dersi ortak olarak içerdiği, bu nedenle Beslenme ve Diyetetik programının doğrudan ilişkilendirildiği, “beslenme ilkeleri” dersinin diyaliz programında da yer aldığı, Diyaliz programı mezunlarının Beslenme ve Diyetetik programının da temel gereksinim olan sağlık alanı derslerini temel düzeyde sağladıkları, yine almış oldukları; anatomi, fizyoloji, biyokimya, hasta bakım ilkeleri, patoloji, iç hastalıkları ve bakım ilkeleri, diyaliz makinaları kullanımı ve bakımı, nefroloji gibi dersler ile diyaliz tedavisiz gereken hastalıklarda diyaliz uygulamasını gerçekleştirmekle birlikte diyaliz sürecinde hekimlerin yönlendirmeleri ile hastaların takibini sağladıkları, dolayısıyla hasta takibi ve beslenme gibi konularda ön lisans düzeyinde bilgi sahibi oldukları, anılan gerekçelerle beslenme ve diyetetik programı ile ilişkilendirildiği belirtilmiştir.
Yine; davalı idarece, sağlık ön lisans diploması alanlara, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 69. maddesi uyarınca lisans tamamlama imkanı tanınacak ilişkili alanların belirlenmesinde, mutlak surette Dikey Geçiş Sınavı ile geçiş yapılacak alanların esas alınmadığının, zira; "Beslenme ve Diyetetik" programına Dikey Geçiş Sınavı ile yirmibeş ön lisans programından geçiş yapılabiliyorken 2015 yılı için sağlıkta ön lisans tamamlama uygulamasında sadece bir ön lisans programı mezunlarına bu hakkın tanındığı, çalışma grubunun yaptığı çalışmalar doğrultusunda geçiş yapabilecek alanların belirlendiği, bu süreçte üniversitelerden gelen önerilerin dikkate alındığı, 2015 yılı için; Ankara Üniversitesi, Artvin Çoruh Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Kırıkkale Üniversitesi, Kırklareli Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesinde her bir üniversite için 20’şer kontenjan olmak üzere "Diyaliz" ön lisans programı için sağlıkta ön lisans tamamlama kontenjanı verildiği, ayrıca Kırıkkale Üniversitesi ve Muğla Sıktı Koçman Üniversitesinde 50’şer kontenjanlık uzaktan eğitim lisans programı kontenjanı tanımlandığı, Muğla Sıktı Koçman Üniversitesinde açılan uzaktan eğitim programında 12 dersin 7'sinin yüz yüze gerçekleştirildiği, toplam 44 AKTS'nin 29'unu ifade edilen 7 derse ait olduğu, gerek örgün eğitim gerekse uzaktan eğitim kapsamında verilen eğitimlerin alanın gereği olan donamını sağlamaya yeterli olduğu savunulmaktadır.
Buraya kadar yapılan açıklamalar ışığında; sağlıkta ön lisans tamamlama uygulaması kapsamında, "Diyaliz" ön lisans programı ile "Beslenme ve Diyetetik" lisans programında temel düzeyde verilen eğitimlerin içeriği, kapsamı ve yönteminin benzeştiği, bu benzerliğin geçiş hakkı için yeterli olduğu, Yükseköğretim Kurulu bünyesinde kurulan Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubunun yaptığı çalışmalar uyarınca ön lisans ve lisans programlarının ilişkilendirildiği, ilgili ön lisans programından lisans programına geçiş imkanı verilmesinin doğrudan lisans programı seviyesinde yeterlilik sağladığının kabulü anlamına gelmeyeceği, nitekim, geçiş yapılan lisans programı seviyesinde akademik donanımın sağlanması için, lisans programındaki eğitimin başarıyla tamamlanmasının zorunlu olduğu hususları bir bütün dikkate alındığında; dava konusu Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama ile ilgili 23/07/2015 tarihli duyurunun "Diyaliz" ön lisans programının "Beslenme ve Diyetetik" lisans programı ile ilişkilendirilmesine ilişkin kısmında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan; davacı tarafından beslenme ve diyetetik lisans eğitiminin uygulamalı bir sağlık bilimi olması ve mesleğin doğası gereği uzaktan eğitim yöntemi ile verilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmekte ise de; sağlık önlisans alanlarından mezun olanlara lisans tamamlama programına ilişkin 2547 sayılı Kanun'un Geçici 69. maddesinde, eğitimlerin, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebileceği, uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu'nun iş birliği yapacağı kurala bağlandığından, ilgili Kanun hükmünün verdiği yetkiye dayanılarak uyuşmazlık konusu alanda uzaktan eğitim yoluyla eğitim verilebilmesinin mümkün olduğu anlaşıldığından davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Davalı idare tarafından temyiz ve kd aşama yargılama gideri olarak karşılanan ...-TL'nin davacıdan alınarak davalı idareye ödenmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 15/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY:
(X)- 2577 sayılı İdari Yargılamla Usulü Kanunu’nun “Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun Uygulanacağı Haller” başlığını taşıyan 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; …bilirkişi, keşif, delillerin tespiti,… işlemlerinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçiminin Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılacağı kurala bağlanmış olup; anılan hükümle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Bilirkişiye Başvurulmasını Gerektiren Hâller” başlığını taşıyan 266. maddesinde, Mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı, 282. maddesinde ise hâkimin, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği hükmüne ye verilmiştir.
Yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, çözümü hukuk dışında özel ya da teknik bilgiyi gerektirecek hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınacağı tartışmasız olup; bu kapsamda bilirkişilerce yapılacak olan değerlendirme, ancak uyuşmazlık konusu dava konusu üzerine teknik tespitler yapılarak hazırlanan bilimsel, objektif ve tarafsız raporun mahkemeye sunulmasından ibarettir. Bilirkişilerce yapılan teknik değerlendirmelerin ışığında hukuka uygunluk tespitinin Mahkemece yapılacağı tabiidir.
Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde bilirkişilerce hazırlanacak raporda; uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak Mahkemece tespiti istenilen ve hukuk bilgisini aşan teknik veya özel hususlara yönelik bilirkişiye yöneltilen sorular çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği tartışmasız olup; bilirkişilerce hazırlanan ortak raporun, bilimsel veriler ışığında hazırlanmak şartıyla, açık, anlaşılır, net ve Mahkemece değerlendirilmesi istenilen hususların her birinin ayrı ayrı gerekçelendirilmesi suretiyle açıklanarak oluşturulması gerektiği tartışmasızdır.
Zira; aksi yönde hazırlanan raporun, hükme esas niteliği haiz olduğunu söylemek mümkün değildir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 23/07/2015 günü yayınlanan duyurusu ile, yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine uygun olarak 61 önlisans programı belirlenmiş, bu programlardan 19/11/2014 tarihinden önce mezun olan adaylar için lisans tamamlama programlarının açılacağı belirtilmiş olup; diyaliz ön lisans mezunlarının, beslenme ve diyetetik lisans programı alanında lisans tamamlaması imkanı getirilmiştir.
6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 69. madde uyarınca,... tarih ve... sayılı Yükseköğretim Kurulu kararı ile sağlık ön lisans diploması alanların lisans tamamlama eğitimi yapacağı alanların belirlenmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu bünyesinde "Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubu" oluşturulduğu, 2015 yılında açılacak sağlık lisans tamamlama alanları, kontenjanları, tercih, yerleştirme ve diğer işlemler ile ilgili hususların 10/06/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulunda görüşüldüğü, sağlık alanında lisans tamamlama eğitimi ile ilgili olarak davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın internet sitesinde 23/07/2015 tarihinde duyuru yapılmak suretiyle programa başvurabilecek ön lisans programlarının belirtildiği ve başvuru sürecine ilişkin hususlara yer verildiği, ayrıca... gün ve ... sayılı kararla sağlık alanında lisans tamamlama eğitiminin, bir lisans programı olarak kabul edilmesinin uygun olduğuna karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, anılan duyurunun Diyaliz ön lisans programına, Beslenme ve Diyetetik lisans programıyla ilişkilendirilmek suretiyle lisans tamamlama hakkının getirilmesine ilişkin kısmının iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
Davacı tarafından, dava konusu işlemle iki yıllık "Diyaliz" ön lisans programlarından mezun olan öğrencilerin, hiçbir sınava tabi tutulmadan, doğrudan dört yıllık "Beslenme ve Diyetetik" lisans bölümüne geçişine olanak tanınmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, "Diyaliz" ön lisans bölümünde verilen eğitimin, "Beslenme ve Diyetetik" lisans programına geçiş için yeterli olmadığı ileri sürüldüğünden, uyuşmazlığın çözümü için; "Diyaliz" ön lisans bölümünün "Beslenme ve Diyetetik" lisans programıyla ilişkilendirilmesinin bilimsel ve akademik açıdan uygun olup olmadığının tespit edilmesi amacıyla, dosya üzerinden bilirkişi heyeti oluşturularak bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle hazırlanan rapor sonucuna göre değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.
karar