Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/2477 E. , 2025/3486 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/2477
Karar No : 2025/3486
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ... Yapı Endüstri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2-(DAVACI) ... Yapı Endüstri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; davacı tarafından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının, davalı idare tarafından iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için ödenen 410.786,28-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile 410.786,28-TL'nin ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu taşınmazın stabilize yol teknik alt yapı katılım bedelinin ve yapı izninin istenildiği tarih itibarıyla kentsel çalışma alanında kaldığı, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca gelişme alanında kalmayan dava konusu taşınmaza yapı ruhsatı verilmesinin karşılığında stabilize yol teknik alt yapı katılım bedeli alınmasının hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığından, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen 410.786,28-TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin 30/09/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak, davacı parselin cephe aldığı 50 metrelik yolun tamamı üzerinden Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararının (e) maddesi gereğince hesaplama yapılarak teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirildiği, söz konusu düzenlemenin ise yargı kararıyla iptaline karar verildiği, bu nedenle, davalı idare tarafından, yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında teknik altyapıdan (parsel kenarındaki yollardan) dolayı, stabilize yol teknik altyapı bedeli istenmesi yerinde olmakla birlikte, taşınmaz açısından bu bedelin dayanağı olan düzenlemenin iptal edildiğinden dayanağı kalmayan stabilize yol teknik altyapı bedeline yönelik dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uyarlık bulunmadığı; davalı idarece, ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı hakkında verilen yargı kararları bir bütün olarak değerlendirilerek, stabilize yol teknik altyapı bedeli alınan yolun davacı parseline isabet eden kısmının yarısı üzerinden bu bedelin davacıdan tahsil edildiği tarihteki birim değerler dikkate alınarak bir hesaplama yapıldıktan sonra bulunacak bedel ile davacının ödemiş olduğu bedel arasında mahsuplaşma yapılacağından tazminat istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun; dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım yönünden yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine, kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılarak anılan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacı tarafından, hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu işlem nedeniyle tahsil edilen teknik alt yapı bedelin de iadesine karar verilmesi gerekirken idari işlem yerine geçecek şekilde verilen temyize konu kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının usule ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu, temyize konu kararın anılan kısım yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için ödenen 410.786,28-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün ... tarih ve...sayılı işleminin iptali ile 410.786,28-TL'nin ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili
idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Bu durumda; davacı tarafından temyiz istemine konu hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen teknik alt yapı bedelinin iadesine karar verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddedilmesine yönelik işlemin iptali ile söz konusu bedelin tarafına iadesine karar verilmesinin istenildiği dikkate alındığında, öncelikle dava konusu işlem tarihinde davacı taşınmazının inkişaf alanında kalıp kalmadığı hususunun açıkça ortaya konulması, hesaplamaya dahil edilen yolların ve teknik alt yapının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmaz nedeniyle davacıdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek sonuca göre davacıdan tahsil edilen tutarın yasal faiziyle iadesi istemi yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen İdari Dava Dairesi kararının temyize konu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca, tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptali, tahsil edilen ...-TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin 30/09/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesi yolundaki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım yönünden yukarıda belirtilen gerekçe ile reddi, kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılarak anılan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/06/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar