Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/2638 E. , 2025/3938 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2638
Karar No : 2025/3938
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): ... Mirasçıları 1- ... 2- ... 3- ... 4- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Balıkesir ili, Bandırma ilçesi, ... Mahallesinde bulunan deniz dolgu sahası vasfındaki taşınmazın, 04/04/2017-13/11/2017 tarihleri arasındaki dönemde, 359m² kısmının kapalı, 385m² kısmının ise, yarı açık Restaurant olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 208.333,44TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesiyle, anılan ihbarnameye yapılan itirazın reddine yönelik ... tarih ve .../... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu taşınmazda, davacıların murisinin fuzuli şagil olduğu, ancak, davalı idarece dava konusu ecrimisil tutarı belirlenirken, mevzuatta belirtildiği üzere, işgalden dolayı varsa elde edilen gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar değerlendirilerek belirleme yapılması gerekirken, bu konularda herhangi bir araştırma yapılmaksızın ve Mahkemelerinin E:... ve E:... sayılı dosyalarında verilen kararlarla fahiş bulunan ... Mal Müdürlüğü ecrimisil tahakukuk değerleri esas alınarak yapılan belirlemeye dayalı olarak ecrimisil bedeli takdir edildiği belirtilerek, ecrimisil bedelinin ayrıntılı inceleme ve değerlendirme ile gerekli araştırma ve tespitler yapılarak usulüne uygun olarak belirlenmediğinden davaya konu ecrimisil ihbarnamelerinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince verilen kararda; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine yönelik ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/11/2024 tarih ve E:2023/5274, K:2024/6149 sayılı kararıyla 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca bozulması üzerine, yetkili ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...... tarih ve E:... K:... sayılı ek kararıyla dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildikten sonra müteveffa davacı ... mirasçılarının davayı takip edecekleri yönünde dosyaya veraset ilamı ve vekaletname sunmaları üzerine yine ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Dairelerinin esas kaydının kapatılmasına ve davalı idarenin temyiz başvurusu hakkında bir karar verilmek üzere Danıştay Başkanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, taşınmazın üzerinde bulunduğu dolgu alanının tasarruf yetkisinin Maliye Bakanlığının uygun görmesi üzerine imzalanan 04/04/2017 tarihli protokol uyarınca on yıllığına taraflarına bırakıldığı, davacıya işlettiği işletmenin bulunduğu alanı kullanmasına yönelik taraflarınca herhangi bir izin verilmediği, dava konusu ecrimisil bedelinin ilgili mevzuata uygun olarak gerekli araştırılmalara yapılarak ve Bandırma Ticaret Odasından görüş alınarak tespit edildiği, ilk derece Mahkemesince karara dayanak yapılan Mahkemelerinin E:... ve E:... sayılı dosyalarında verilen kararların mahiyetleri itibarıyla bakılan dosyaya emsal teşkil etmedikleri hususları belirtilerek usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerlendirme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde ecrimisil, Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; fuzuli şagil ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 85. maddesinde ise, ecrimisilin tespit ve takdirinde; idarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı; kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmazlarda sözleşmenin bitiminden sonra kullanımın devam etmesi hâlinde, varsa sözleşme veya resmî senetteki hükme göre işlem yapılacağı aksi takdirde ise, işgalciler hakkında ecrimisil tespit, takdir ve tahsilatı yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin, 5. maddesinde "(11) Ecrimisil tespit ve takdir edilirken, Hazine taşınmazının değerini etkileyebilecek; a)İmar durumu, b)Yüzölçümü, c)Niteliği, ç)Verimi (tarım arazilerinde), d)Alt yapı hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, e)Konumu, f)Taşınmazın kullanım şekli ve işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi her türlü ölçütler dikkate alınır. (12) Ecrimisilin tespitinde ayrıca; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. Ecrimisil tespit ve takdirinde göz önünde bulundurulacak bilgiler, gerektiğinde köy, mahalle, cadde ve sokak itibariyle sorulabilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Ecrimisilin; işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi uygunsa da bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dosyasının incelenmesinden; deniz dolgu sahası vasfındaki taşınmazın, 04/04/2017-13/11/2017 tarihleri arasındaki dönemde, 359m² kısmı kapalı, 385m² kısmı ise, yarı açık "Restaurant" olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 208.333,44TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesiyle, anılan ihbarnameye yapılan itirazın reddine yönelik ... tarih ve .../... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Aynı taşınmazın 15/09/2012-13/02/2017 tarihleri arasındaki dönemde işgali nedeniyle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davanın ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, 2017 yılı için 157TL/m2 birim bedel üzerinden yapılan hesaplama uyarınca dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddi yolunda temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği ve 14/02/2017-09/04/2017 dönemine ilişkin ihbarnamelerin de aynı birim bedel üzerinden yapılan hesaplama sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddi yoluyla kesinleştiği görülmüştür.
Bu itibarla, dava konusu taşınmazın, 2017 yılı için birim bedeli, 157TL/m2 olarak yargıda kesinleştiğinden 04/04/2017-13/11/2017 tarihleri arasındaki dönem için yapılacak hesaplama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmekte iken, idarece ayrıntılı inceleme ve değerlendirme yapılmadan ecrimisil tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, yetkili ... Bölge ... İdare Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 19/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar