DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2025/2703 E. , 2025/2003 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/2703
Karar No : 2025/2003
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sivas ili, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan davacıya "..." isimli iş yerinin izinsiz olarak eğitim öğretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin Sivas Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Dava konusu işleme esas alınan tutanakta davacıya ait iş yerinin temsilcisinin imzasının bulunmadığı, anılan kurumda görev yaptığı iddia olunan kişilerin ve denetim esnasında orada bulunan öğrenci velilerinin ifadelerine başvurulmak suretiyle eğitim öğretim faaliyetinde bulunulup bulunulmadığı hususunun araştırılmadığı, dolayısıyla dava konusu işleme esas alınan tutanak ve sunulan fotoğrafların davacıya ait iş yerinde izinsiz eğitim öğretim faaliyetinde bulunulduğu hususunu hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya koymadığı anlaşıldığından, davalı idarece eksik incelemeye dayalı olarak tesis olunan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davacı tarafından; iş yeri için yapılan ruhsat başvurusuna Belediye tarafından olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediği, söz konusu iş yerinde yapılan faaliyetin müşterilere yönelik yiyecek içecek hizmetleri sunulması ve bununla birlikte çocuklara yönelik oyun alanı hizmetlerinin sunulması olduğunun beyan edildiği, ancak dosyada yer alan bilgi ve belgelerden uyuşmazlığa konu adreste izinsiz ve ruhsatsız eğitim faaliyetinde bulunulduğu (çocukların el becerisi, resim, lego çalışması, gibi hususlarla bir disipline bağlı hareket içinde olduğu) kanaatine ulaşıldığı gerekçesiyle,
Davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 11/04/2025 tarih ve E:2025/93, K:2025/3612 sayılı kararıyla;
Mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı, okullar dışındaki kurumlara valilikçe kurum açma izni verileceği, valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Milli Eğitim Bakanlığına gönderileceği, 5580 sayılı Kanun kapsamında eğitim ve öğretim faaliyeti yapan ancak kurum açma izni bulunmayan kurumları işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı,
Uyuşmazlığın; davacıya ait "..." isimli iş yerinin izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunup bulunmadığı hususundan kaynaklandığı,
Valilikler bünyesinde kurulan İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca yapılan denetimler sonucunda, bir iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaaliyeti yapıldığının tespiti için; anılan iş yerinde bulunan öğrencilerin veya çocukların velilerinin ifadelerine başvurulması, çalışan personelin eğitim personeli olup olmadığının belirlenmesi, iş yerinde bulunan araç ve gereçlerin eğitim faaliyetine ilişkin olup olmadığının ortaya konulması, iş yerinin tabelası, varsa el ilanı, afiş, sosyal medya hesaplarında yer alan fotoğraf ve yazıların içeriğinin araştırılması ve tüm bu hususlar çerçevesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinin somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerektiği,
Sivas Valiliği İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca 28/12/2023 tarihinde davacıya ait iş yerinde yapılan denetim sonucu hazırlanan raporun "Milli Eğitim Müdürlüğü"ne ilişkin kısmında "Kurum sahibinin beyanına göre, ailelerin gelip kafe kısmında hizmet aldığı, öğrencilerin ya da çocukların ise hazırlanan atölyelerde saatliği 100 TL karşılığı bakıcı ablalar eşliğinde eğitim aldığı, ancak bu duruma ait kurumun ruhsatı olmadığı anlaşılmıştır." ifadelerine yer verildiğinin görüldüğü,
Dosyada yer alan denetim raporuna ekli iş yerine ait fotoğraflarda ise; iş yerine ait tabelada "..." ve "..." ifadelerine yer verildiği, iş yerinde yer alan oyun alanı ve atölye kısımlarının meslek grubu ve akıl oyunları şeklinde isimlendirildiği, her bir bölümde bunlara ilişkin araç ve gereçlerin bulunduğunun görüldüğü,
Bu bağlamda; uyuşmazlığa bakıldığında, denetim esnasında iş yerinde bulunan öğrencilerin veya çocukların velilerinin ifadesine başvurulmadığı, bir eğitim personeli bulunup bulunmadığının tespit edilmediği, dosyada yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde davacıya ait iş yerinde okul öncesi eğitim çağı çocuklarına eğitim verildiği hususunun somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle,
Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, iş yerinde bulunan eğitim araçlarından hareketle izinsiz eğitim ve öğretim faaliyeti yürütüldüğünün ileri sürülmesinin, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na aykırı olduğu; davalı idare tarafından yapılan denetim sırasında, herhangi bir öğrencinin, öğretmenin ya da eğitim faaliyetine ilişkin bir durumun tespit edilmediği; izinsiz eğitim ve öğretim faaliyeti yürütüldüğüne ilişkin dosyada herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı; denetim sonucu düzenlenen raporda yer alan ifadelerin kendisine ait olmadığı ve bu yönde bir ifadeye imza atmadığı; bu nedenlerle dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka aykırı olduğu, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının kurumuna ait görsellerde çocukların anaokulu ve kreşlerde bulunan oyun materyalleriyle oynadıkları, anaokulu ve kreş müfredatına uygun etkinlikler yaptıkları ve belirlenmiş bir program çerçevesinde hareket ettikleri; İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca davacının iş yerine ilişkin tespitlerin tutanak altına alındığı belirtilerek, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, ısrar kararının da usul ve yasaya uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı ve istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Sivas ili, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan davacıya ait "..." isimli iş yerinin, izinsiz eğitim ve öğretim faaliyeti yürüttüğü gerekçesiyle, Sivas Valiliği İl Millî Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle kapatılmasına karar verilmiştir
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında, "Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.
"; on birinci fıkrasında ise "Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükümleri yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin dördüncü fıkrasında ise; ''Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır. İdari para cezası verilen bu kişilerin kurum açmak üzere başvurmaları hâlinde, verilen bu para cezasının ödendiğinin veya 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır.'' hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda; bir kurumda öğretime başlanabilmesi için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı, okullar dışındaki kurumlara valilik tarafından kurum açma izni verileceği, valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Millî Eğitim Bakanlığına gönderileceği, 5580 sayılı Kanun kapsamında eğitim ve öğretim faaliyeti yürüten ancak kurum açma izni bulunmayan yerlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık; davacıya ait "..." isimli iş yerinin izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunup bulunmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.
Valilikler bünyesinde kurulan İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca yapılan denetimler sonucunda, bir iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyeti yapıldığının tespiti için; anılan iş yerinde bulunan öğrencilerin veya çocukların velilerinin ifadelerine başvurulması, çalışan personelin eğitim personeli olup olmadığının belirlenmesi, iş yerinde bulunan araç ve gereçlerin eğitim faaliyetine ilişkin olup olmadığının ortaya konulması, iş yerinin tabelası, varsa el ilanı, afiş, sosyal medya hesaplarında yer alan fotoğraf ve yazıların içeriğinin araştırılması ve tüm bu hususlar çerçevesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinin somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerekmektedir.
Sivas Valiliği İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca 28/12/2023 tarihinde davacıya ait iş yerinde yapılan denetim sonucu hazırlanan raporun "Milli Eğitim Müdürlüğü"ne ilişkin kısmında "Kurum sahibinin beyanına göre, ailelerin gelip kafe kısmında hizmet aldığı, öğrencilerin ya da çocukların ise hazırlanan atölyelerde saatliği 100 TL karşılığı bakıcı ablalar eşliğinde eğitim aldığı, ancak bu duruma ait kurumun ruhsatı olmadığı anlaşılmıştır." ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
Dosyada yer alan denetim raporuna ekli iş yerine ait fotoğraflarda ise; iş yerine ait tabelada "..." ve "..." ifadelerine yer verildiği, iş yerinde yer alan oyun alanı ve atölye kısımlarının meslek grubu ve akıl oyunları şeklinde isimlendirildiği, her bir bölümde bunlara ilişkin araç ve gereçlerin bulunduğu görülmektedir.
Bu bağlamda; uyuşmazlığa bakıldığında, denetim esnasında iş yerinde bulunan öğrencilerin veya çocukların velilerinin ifadesine başvurulmadığı, bir eğitim personeli bulunup bulunmadığının tespit edilmediği, dosyada yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde davacıya ait iş yerinde okul öncesi eğitim çağı çocuklarına eğitim verildiği hususunun somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2.Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 20/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
GEREKÇEDE KARŞI OY
X- Uyuşmazlık; davacıya ait "..." isimli işyerinin izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunup bulunmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacıya ait işyerinde yer alan meslek grubu ve akıl oyunları şeklinde isimlendirilen oyun alanı ile atölye kısımlarında, işyerine gelen müşterilerin çocuklarına oyun ablaları eşliğinde ücretli olarak hizmet verildiği anlaşıldığından, anılan işyerinde okul öncesi eğitim çağı çocuklarına izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, idari yaptırıma konu izinsiz faaliyetin 5580 sayılı Kanunda düzenlenen eğitim-öğretim faaliyeti kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, davacıya ait işyerinin izinsiz olarak eğitim öğretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki Ankara Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının; yukarıda belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyoruz.
KARŞI OY
XX- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
karar