Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2025/2750 E. , 2025/3763 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2750
Karar No : 2025/3763
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı, 2577 sayılı İdari Yargılama Kanununun 48. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca verilen temyiz isteminin reddine ilişkin kararı ile ... ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Kolordu Komutanlığı ... Başkanlığı Personel Şube Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacı tarafından, ... adayı olarak eğitim görmekte iken hakkında yaptırılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle okuldan ilişiğinin kesilmesi üzerine, bu işleme karşı açtığı davada verilen iptal kararı sonrasında ataması yapılarak göreve başlatıldığından bahisle, nasbının ve rütbesinin emsalleri ile aynı duruma getirilerek düzeltilmesi, emsallerinin teğmen nasbedildiği tarih ile yargı kararı üzerine teğmen nasbedildiği tarih arasında yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının ödenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ile emsallerinin teğmen nasıbedildiği tarih ile yargı kararı üzerine teğmen nasbedildiği tarih arasındaki parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve tüm özlük haklarının (OYAK, SGK vb.) iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının yargı kararının gereği olarak yeniden alındığı SUTASAK eğitimini başarıyla tamamlaması üzerine 03/10/2022 tarihinde muvazzaf subay olarak nasbının yapıldığı ve bu suretle subaylık statüsüne girdiği, bu haliyle hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan davalı idarenin işleminden doğan hukuka aykırılıkları ve davacının mağduriyetini ortadan kaldıracak (illiyet bağını kesecek) bir durumun mevcut olmadığı, mahkemelerin iptal kararları üzerine iptal edilen işlemin tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılması gerektiği, davacının hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlemden kaynaklı olarak emsallerine göre göreve geç başladığı ve nasıp tarihinin emsallerinin gerisinde kaldığının da görüldüğü, bu durumda iptaline karar verilen işlem tesis edilmeseydi davacının da emsallerinin atandığı tarihte göreve başlayacağının kabulü ile bu tarih esas alınarak nasıp tarihinin düzeltilmesi, emsallerinin teğmen nasbedildiği tarih ile yargı kararı üzerine teğmen nasbedildiği tarih arasında yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının iadesi gerekmekte iken, bu yönde yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayıtlı davanın açıldığı 23/11/2018 tarihinden başlatılmak üzere aylık tahakkuk tarihleri dikkate alınarak işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; atama yapılmaması işleminin iptali yönündeki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının gerekçesinin, dava konusu işlemin dayanağı olan yasa kuralının Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi olduğu, verilen iptal kararının davacının doğrudan göreve atanması sonucu doğurmayacağı, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararları üzerine 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun çıkarıldığı ve bu Kanun'un 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, bu yeni yasal düzenlemede hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak birimler, kişisel verilen korunmasına ilişkin temel ilkeler ile güvenlik soruşturması ile ilgili çeşitli hükümlere yer verildiği, anılan Kanun'un 14. maddesinde, mevzuatta 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağının hükme bağlandığı bu Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte kamu görevlilerin statüsüne bakılmaksızın haklarında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, bu Kanun hükümlerine göre yapılması gerekeceği, bu itibarla, 7315 sayılı Kanun hükümleri uyarınca Değerlendirme Komisyonlarının Kurulması ve Kanun'un 12. maddesinde belirtilen Yönetmeliğin çıkarılmasıyla birlikte davacının durumunun anılan Kanun'un hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilerek, bu değerlendirme sonucunda davacının söz konusu kamu görevine atanıp atanmayacağına ilişkin olarak davalı idare tarafından yeni bir işlem tesis edilmesi gerektiği, yargı kararının yerine getirilmesi kapsamında ve 7315 sayılı Kanun çerçevesinde yapılacak bu değerlendirmenin sonucunda davacı açısından olumsuz bir sonucun ortaya çıkması durumunda bunun yargısal denetiminin olanaklı olması nedeniyle, davacının durumunun yeniden değerlendirilecek olmasının davacıyı hukuki yönden güvencesiz bırakmadığı gibi, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesi karşısında bu durumun bir hak ihlali de doğurmadığı, bu durumda; iptal kararının akabinde davacının göreve başlatılmasının idarenin takdir yetkisi kapsamında tesis ettiği bir işlem olması, yine davacının durumunda olanların göreve başlatılması halinde geçen sürede ödenmeyen özlük ve parasal haklarının ödenmesine olanak tanıyan yasama organı tarafından geçmişi kapsayacak şekilde bir düzenlemenin de yapılmamış olması karşısında, davacının geç göreve başlatılmasında idarenin kusurundan ve davalı idarenin işlemi nedeniyle davacı açısından oluşmuş bir zararın varlığından söz edilemeyeceğinden, söz konusu iptal kararına dayanılarak geçmişe yönelik özlük ve parasal hak talebinde bulunulamayacağından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
Bahsi geçen karara karşı davacı tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan, temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde, kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceğine ilişkin düzenleme uyarınca, davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarının Danıştay nezdinde temyiz yolunun açık tutulduğu, işbu davanın temyize tabi olduğu; öte yandan gerek idare mahkemesinin kararında, gerekse istinaf başvurusunun reddi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten sonra 26/06/2025 tarih ve 32938 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/03/2025 tarih ve E:2024/189, K:2025/83 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... ve E:..., K:... sayılı kararı temyiz yolu açık kararlardan olduğundan, temyiz isteminin reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararı kaldırılarak, dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... yılında öğretmen ve mühendis sınıfı muvazzaf subay alımına başvurmuş olan ve söz konusu alım kapsamında seçim aşaması sınavlarını başarıyla tamamlayan, ancak hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilerek adaylık işlemleri sona erdirilen davacının, bu işleme karşı açtığı davanın, ... İdare Mahkemesinin verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Anılan karar üzerine SUTASAK eğitimine alınan davacı eğitimini başarıyla tamamlamış, 03/10/2022 tarihinde teğmen olarak nasbı yapılmıştır.
23/11/2022 tarihli dilekçe ile nasbının ve rütbesinin emsalleri ile aynı duruma getirilerek düzeltilmesi, emsallerinin teğmen nasbedildiği tarih ile yargı kararı üzerine teğmen nasbedildiği tarihi arasında yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının iadesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun ... tarih ve E-... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinin son fıkrasında idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları ve tam yargı davaları idari dava türleri arasında sayılmış, anılan Kanun'un "İptal ve tam yargı davaları" başlıklı 12. maddesinde de; "İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11 inci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle 19/10/2018 tarihli öğretmen ve mühendis sınıfı muvazzaf subay adayı temini sonuç ilanı ile başarısız sayılarak adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile reddediği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve anılan karar uyarınca, davacının davalı idarede SUTASAK eğitimini tamamlamasının ardından 03/10/2022 tarihinde teğmen olarak nasbının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen Anayasa'nın 125. maddesi ve iptal üzerine açılan tam yargı davasına ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca; hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulan ve eğitimini başarıyla tamamlamasının ardından davalı idarece subaylığa nasbı yapılan davacının, nasbının emsallerinin nasıp tarihine götürülerek düzeltilmesi isteminin reddine ilişkin işlemden kaynaklanan maddi kayıplarının (emsallerinin göreve atandığı tarih ile davacının yargı kararı gereğince yeniden alındığı eğitimi tamamlayıp mesleğe atamasının yapıldığı tarih arasındaki maddi zararların, davacı adına SGK primlerinin ve OYAK aidatlarının bu kurumlara gönderilmesi kaydıyla) ve tüm özlük haklarının tazmini gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı esasına kayıtlı davanın açıldığı 23/11/2018 tarihinden başlatılmak üzere aylık tahakkuk tarihleri dikkate alınarak işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayıtlı davanın açıldığı ... tarihinden başlatılmak üzere aylık tahakkuk tarihleri dikkate alınarak işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 10/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar