Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/2866 E. , 2025/4938 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/2866
Karar No : 2025/4938
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
3- ... 4- ...
5- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
3- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... sayılı parselin Taks:0,15 Hmax:15,50 m² yapılaşma koşullarında konut alanı olarak fonksiyonlandırılması teklifini içeren 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı değişikliği talebinin reddedilerek anılan parselin rekreasyon alanı olarak belirlenmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Danıştay Altıncı Dairesinin 15/06/2023 tarihli, E:2021/4254, K:2023/6164 sayılı bozma kararına uyularak ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli E: ..., K:... sayılı kararı ile istinaf talebinin kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine iadesine karar verilmesi üzerine yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 29.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın rekreasyon alanına alındığına dair herhangi bir bilgi belgeye ulaşılamadığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar Sorgu uygulaması üzerinden yapılan incelemelerde de alanın hala plansız olduğu, ancak alanın E-80 Karayoluna ve bağlantı ulaşım akslarına yakın olmasından dolayı karayolu koruma kuşağı içerisinde kaldığı belirtilmiş ise de İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın rekreasyon alanına alınmasına karar verildiğinden Mahkemece yargılamaya devam edileceği, öncelikle dava konusu parsel imarsız bir alan olduğundan bu alana verilmek istenilen "konut alanı" fonksiyonu yönünden yapılan incelemede, parsele yüklenecek fonksiyonun tespitinde salt parselin konumuna göre değerlendirme yapılamayacağı, parselin bulunduğu ada, parselin bulunduğu alanı kapsayan imar planlarındaki nüfus, yollar ve istikametleri ve bölgede yaşayan ve yaşayacak olan insanların ihtiyaçlarının giderilmesi için gerekli olan tüm tesis ve altyapı alanlarının mevcut durumlarının da göz önünde bulundurulması gerektiği, bu kapsamda sadece parselin konumu ve ulaşım akslarına yakın olmasının parselin konut alanı olarak planlanmasını gerektirecek teknik ve nesnel gerekçe olamayacağı, bunun yanında 3194 Sayılı İmar Kanunun Ek 8. maddesi uyarınca planlama alanlarında parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini arttıran imar planı değişiklikleri yapılamayacağı, diğer taraftan parsele verilen "rekreasyon alanı" fonksiyonu yönünden ise, anılan fonksiyonun bölgede yapılaşma, trafik ve nüfus yoğunluğunu artırıcı nitelikte olmadığı gibi planlama alanında yaşayacak nüfusun gereksinimi olan yeşil alan ihtiyacının karşılanmasına yönelik bir fonksiyon olduğu, yine bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın, araç trafiğinin yoğun olduğu ve hız yolu niteliğinde olan ana toplayıcı yollardan E-80 ulaşım aksına yakın konumda olduğundan, alanın rekreasyon alanı olarak planlanmasının bahsi geçen yolun oluşturduğu gürültü kirliliğinin de önüne geçeceği, bu durumda, davacıların maliki oldukları, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın; TAKS:015 Hmax:15,50 m² yapılaşma koşulu konut alanı olarak fonksiyonlandırılması teklifini içeren 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği talebinin reddedilerek anılan parselin rekreasyon alanı olarak belirlenmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Kültür ve Turizm Bakanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacılar tarafından, anılan taşınmazın TAKS:015 Hmax:15,50 m yapılaşma koşulu konut alanı olarak fonksiyonlandırılması teklifini içeren 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği talebinde bulunulduğu, başvurunun değerlendirilmesi aşamasında İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararı ile teklifin İstanbul 4 numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu görüşü alındıktan sonra değerlendirilmesine karar verildiği, Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararı ile taşınmazın konut alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı teklifinde tabiat varlıkları ve doğal sit açısından sakınca olmadığına karar verildiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile ise; "...teklif planının reddine, ilgili alanın rekreasyon alanına alınmasının uygun görüldüğüne..." karar verildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinde, 'Boğaziçi Alanı'; Boğaziçi kıyı ve sahil şeridinden, öngörünüm bölgesinden, geri görünüm bölgesinden ve etkilenme bölgelerinden oluşan ve sınırları ve koordinatları bu Kanuna ekli krokide işaretli ve 22/07/1983 onay tarihli nazım planda gösterilen alan' olarak, 'geri görünüm bölgesi'; öngörünüm bölgesine bitişik olan ve 22/07/1983 tarihli 1/5000 ölçekli nazım planında gösterilen coğrafi bölge olarak ifade edilmiş, yine madde metninde 'etkilenme bölgesi' ise; öngörünüm ve geri görünüm bölgeleri dışında 22/07/1983 tarihli ve 1/5000 ölçekli nazım planında gösterilen ve Boğaziçi sahil şeridi, öngörünüm ve geri görünüm bölgelerinden etkilenen bölge olarak tanımlanmış, 7.maddesinde de, Boğaziçi imar planlarının yapılmasını kararlaştırmak, imar planlarını ve diğer ilgili planları görüşmek ve kabul etmek görevinin Boğaziçi İmar Yüksek Koordinasyon Kurulunda bulunduğu, 10.maddesinde ise, gerekli görüldüğü takdirde "Boğaziçi Alanı" için yapılan planların revize edilmesi "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgelerinde 3030 sayılı Kanuna göre, "sahil şeridi" ve "öngörünüm" bölgelerinde İstanbul Büyükşehir Belediyesince hazırlanarak Belediye Meclisinin kararı ve Belediye Başkanının onayından sonra "Boğaziçi İmar Yüksek Koordinasyon Kurulu" onayı ile yürürlüğe gireceği hükümleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin davanın reddine yönelik ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne ve dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 15/06/2023 tarihli, E:2021/4254, K:2023/6164 sayılı kararı ile " ...taşınmazın, Boğaziçi sit alanı ve Beşiktaş Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgesi sınırları içerisinde kaldığı, çevresinin konut alanı olarak planlı olduğu ve önceki imar planları kapsamında olmasına rağmen fonksiyonsuz bırakıldığı ve İstanbul 4 numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile taşınmazın konut alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı teklifinde tabiat varlıkları ve doğal sit açısından sakınca olmadığı yönünde karar verildiği hususları dikkate alınarak, davacıların konut alanı teklifi ile davalı idare tarafından taşınmaza yönelik verilen rekreasyon alanı fonksiyonunun, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları çerçevesinde taşınmazın konum ve büyüklüğünün anılan fonksiyonlar yönünden uygun olup olmadığı ve yapı yoğunluğuna, ulaşım ve sosyal donatı dengesine ne şekilde etki edeceğine ilişkin değerlendirmelere yönelik olarak yeniden bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenecek rapor da değerlendirelerek karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulmuştur.
İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporda, anılan bozma ilamında yer alan, taşınmazın Boğaziçi sit alanı içerisinde yer alıp almadığı hususunun incelenmediği, sadece 1993 tarihli, Boğaziçi Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgesi Uygulama İmar Planı onama sınırı dışında kaldığı tespitine yer verildiği, yine anılan bozma ilamında yer alan taşınmazın çevresinin konut alanı olarak planlı olduğu ve önceki imar planları kapsamında olmasına rağmen fonksiyonsuz bırakıldığı ve İstanbul 4 numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... kararı ile taşınmazın konut alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı teklifinde tabiat varlıkları ve doğal sit açısından sakınca olmadığı yönünde karar verildiği hususları dikkate alınarak, davacıların konut alanı teklifi ile davalı idare tarafından taşınmaza yönelik verilen rekreasyon alanı fonksiyonunun, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları çerçevesinde taşınmazın konum ve büyüklüğünün anılan fonksiyonlar yönünden uygun olup olmadığı ve yapı yoğunluğuna, ulaşım ve sosyal donatı dengesine ne şekilde etki edeceğine ilişkin inceleme yapılmadan karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda yukarıda anılan hususlarda bilirkişilerden ek rapor alınarak yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar