Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/3038 E. , 2025/3950 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/3038
Karar No : 2025/3950
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: I- (DAVACILAR) ... Mirasçıları; 1- ... 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
II- (DAVALILAR) 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av....
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
3- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Tesisler Mevkii, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan yapının (... kapı nolu ... Blok)... no'lu bağımsız bölümünün maliki olan davacı tarafından, taşınmazının 28/06/2005 tarih ve 2005/9109 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla "Afete Maruz Bölge" ilan edilen alan sınırları içinde kaldığından bahisle, yıkımı nedeniyle uğradığı (ıslah edilmiş) 451.114,69-TL maddi, 20.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 471.114,69-TL zararın, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; dava konusu 20.000,00-TL manevi tazminat istemi ile 369.625,25-TL maddi tazminat isteminin kabulü, söz konusu tutarın davanın açıldığı 18.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce müştereken ve müteselsilen davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davalılar tarafından yapılan istinaf başvuruları, davalıların kusur oranlarının ve tazminat miktarının belirlenmesi yönlerinden kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararınının kaldırılması, dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine, yeniden yapılan yargılama sonucunda, maddi tazminat talebinin aynen kabulü ile toplamda tazmini gereken 451.144,69-TL'lik maddi zararının; 150.000,00-TL'lik kısmının (%60) kusur oranına isabet eden 90.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesince, (%30) kusur oranına isabet eden 45.000,00-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, (%10) kusur oranına isabet eden 15.000,00-TL'sinin Avcılar Belediyesince dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 219.625,25-TL'lik kısmının (%60) kusur oranına isabet eden 131.775,15-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesince,(%30) kusur oranına isabet eden 65.887,57-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, (%10) kusur oranına isabet eden 21.962,53-TL'sinin Avcılar Belediyesince ilk artırım dilekçesinin tarihi olan 25/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 81.519,44-TL'lik kısmının (%60) kusur oranına isabet eden 48.911,67-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesince, (%30) kusur oranına isabet eden 24.455,83-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, (%10) kusur oranına isabet eden 8.151,94-TL'sinin Avcılar Belediyesince son artırım dilekçesinin tarihi olan 27/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebinin aynen kabulü ile toplamda tazmini gereken 20.000,00-TL'lik manevi zararının; (%60) kusur oranına isabet eden 12.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesince, (%30) kusur oranına isabet eden 6.000,00-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, (%10) kusur oranına isabet eden 2.000,00-TL'sinin Avcılar Belediyesince dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; davalılar istinaf başvurularının kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 25/10/2022 tarih ve E:2022/3252, K:2022/8921 sayılı kararı ile bozulması üzerine, ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda ısrar edilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45.maddesinin 4. fıkrası uyarınca ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davalı idarelerin istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının 315.801,283-TL maddi tazminat, 10.000,00-TL manevi tazminat talebinin kabulüne, 135.343,407-TL maddi tazminat ve 10.000,00-TL manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine, tazminine karar verilen 315.801,283-TL maddi tazminatın; %30 kusur oranına isabet eden 135.343,407-TL'nin, 50.000,00-TL’sinin dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden, 85.343,407-TL'sinin ıslah tarihi olan 27/06/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte Avcılar Belediye Başkanlığı’nca, %25 kusur oranına isabet eden 112.786,1725-TL'nin; 50.000,00-TL’sinin dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden, 62.786,1725-TL'sinin ıslah tarihi olan 27/06/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, %15 kusur oranına isabet eden 67.671,7035-TL'nin; 50.000,00-TL’sinin dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden, 17.671,7035-TL'sinin ıslah tarihi olan 27/06/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca davacıya ödenmesine, tazminine karar verilen 10.000,00-TL manevi tazminatın; %15 kusur oranına isabet eden 2.142,85-TL’sinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca, %25 kusur oranına isabet eden 3.571,43-TL’sinin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, %30 kusur oranına isabet eden 4.285,72-TL’sinin ise Avcılar Belediye Başkanlığı’nca davanın açıldığı 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1-Davacılar vekili tarafından; emsal olarak belirlenen kararın, işbu davada emsal alınmasına olanak bulunmadığı, dava konusu taşınmazda ruhsat ve eklerinde bir kısım aykırılık olduğu iddiasıyla davacıya kusur izafe edilmesinin yerinde olmadığı, davalı idarelerin sorumluluk oranlarında yanılgıya düşüldüğü, emsal kararlara aykırı olduğu, manevi tazminat miktarı yönünden de kararın bozulması gerektiği belirtilerek, temyize konu karardaki aleyhe hususların bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2-... Bakanlığı tarafından; davaya konu olayda kusur ve sorumluluklarının olmadığı, İdari Dava Dairesince aleyhlerine olacak şekilde kabul edilen kusur oranının hatalı olduğu, manevi tazminatın tamamen reddedilmesi gerektiği, verilen manevi tazminata faiz yürütülmesinin ise hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu karardaki aleyhe hususların bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
3-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; hasım mevkiinden çıkarılmalarının gerektiği, emsal dosyalarda kusur atfedilmediği, zarar ile idarenin iş ve işlemeleri arasında illiyet bağı olmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
4-... Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu olaydan dolayı kendilerine kusur atfedilemeyeceği, ikinci kez ıslah yapılamayacağı, manevi tazminat isteminin tamamen reddi gerektiği belirtilerek, temyize konu karardaki aleyhe hususların bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 1-Davacılar tarafından; savunma verilmemiştir.
2-Davalılar tarafından; savunma verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile İdari Dava Dairesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz istemi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/03/2025 tarih, E:2023/2525, K:2025/744 sayılı kararı ile kararın ısrara ilişkin kısmının onanmasına karar verildiği görülmekle, esas hakkında karar verilmesi için Kurulca Dairemize gönderilen dosyada; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde, temyiz incelemesi sonucu Danıştay'ın kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Dosyadaki belgeler ve UYAP kayıtları incelendiğinde; davanın ilk olarak maddi ve manevi tazminat istemli olarak... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile ... tarihinde açıldığı, dava dilekçesinde maddi ve manevi tazminat bedelleri için, dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi isteminde bulunulduğu, davaya konu maddi tazminata ilişkin hesaplamaların 2015 yılı itibarıyla yapılmış olması da dikkate alınarak ve taleple bağlı kalınarak, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının tamamına dava tarihi itibarıyla faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken, temyize konu kararda, maddi tazminat bedelinin toplamda 165.801,283-TL'lik kısmı için ıslah tarihi olan 27.06.2019 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, temyize konu kararın hüküm kısmının, (i) bendinin ''%30 kusur oranına isabet eden 135.343,407-TL'nin dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte Avcılar Belediye Başkanlığı’nca,'' (ii) bendinin ''%25 kusur oranına isabet eden 112.786,1725-TL'nin dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca,'' (iii) bendinin ''%15 kusur oranına isabet eden 67.671,7035-TL'nin dava tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca davacıya ödenmesine,'' şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Adli yardım isteminin kabulü nedeniyle davacıdan alınmayan, temyiz harçları ile posta avansının davacıdan tahsili için, Mahkemesince ilgili yere müzekkere yazılmasına,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar