Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/3090 E. , 2025/5391 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/3090
Karar No : 2025/5391
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gayrimenkul San. ve Tic. A.Ş.
(Eski unvanı: ... Gayrimenkul Geliştirme ve Yatırım Anonim Şirketi)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı kamuya terkli (park) alanda kalan taşınmazın davacı tarafından satış ofisi olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden 01/09/2016-31/12/2019 tarihleri arasındaki dönem için 1.512.799,29 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile dayanağı ... tarih ve ... sayılı kıymet takdir komisyonu raporunun iptali istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine verilen İdare Dava Dairesi kararında; davacı ile davalı idare arasında 2017 yılının Mart ayında imzalanan protokol hükümlerine dayanarak taşınmazın satış ofisi yapılmak suretiyle kullanıldığı, davalı idarece tesis edilen işlemlerin iptal edilinceye kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlanması gerektiği, davacının söz konusu taşınmazı yapılan sözleşmeye güvenerek kullandığı dikkate alındığında, davacı şirketin işgalci olarak nitelendirilerek adına ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının redde ilişkin kısmının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kendi mülkiyetlerinde olan taşınmazda davacının işgali olduğu, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun düzenlendiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ...-... parsel sayılı taşınmazın 3.080,00 m²'sinin satış ofisi olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden 01/09/2016-31/12/2019 tarihleri arasındaki dönem için 1.512.799,29 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin işlem ile dayanağı kıymet takdir komisyonu raporunun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... taşınmazın üç yıl süreyle şantiye alanı olarak kullanılmasına karşılık süre bitiminde taşınmaz üzerinde bulunan satış ofisinin bedelsiz olarak belediyeye bırakılması ve park alanında kalan kısmının dolgu ve tesviyesinin yapılıp belediyeye teslim edilme sürecinde parkın güvenliğinin sağlanması şartıyla davacı ile davalı idare arasında 20/03/2017 tarihinde protokol imzalanmış ise de protokolün İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazın 7.553,11 m²'sine ilişkin olduğu, dava konusu işlemde taşınmazın ... pafta, ...-... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olduğunun yazdığı, tapu kayıtlarında ... parsel sayılı taşınmazın park alanında kaldığı ve yüzölçümünün 7.553,11 m² olduğu, davalı idarenin mülkiyetindeki ... parsel sayılı taşınmazın ise dini tesis alanında kaldığı ve yüzölçümünün 3.700,67 m² olduğu görülmüştür.
Bu durumda öncelikle dava konusu işlemde belirtilen davalı idarenin mülkiyetindeki ... parsel sayılı taşınmazın, davacı ile davalı idare arasında yapılan 20/03/2017 tarihli protokole konu alan içinde kalıp kalmadığı, söz konusu taşınmaz için taraflar arasında imzalanmış bir protokol bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılarak, taşınmazın protokol harici alanda kalmış olması veya kullanımına ilişkin herhangi bir protokol olmaması halinde, davacının fuzuli şagil kabul edilerek ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup uyuşmazlığın esası incelenerek, bilirkişilerce taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar dikkate alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin hesaplanmasına yönelik olarak yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek rapor da değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 21/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar