Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/31 E. , 2025/3078 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/31
Karar No : 2025/3078
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm İşletmeleri Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan işyerinin; ruhsatsız olarak restaurant ve kafeterya faaliyetinde bulunulduğundan bahisle 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan işleme istinaden işyerinin mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ID:... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ... tarih ve E:... sayılı ara kararına cevaben sunulan belgelerin incelenmesinden; iş yerinin bulunduğu alanın denizden dolgu suretiyle kazanılan yerlerden olduğu ve Maliye Bakanlığı tarafından davalı idarenin tasarrufuna bırakıldığı, dolayısıyla davalı idarenin denetleme ve ruhsatlandırma yetkisine sahip olduğu; ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği açık olan iş yerinin faaliyetten men edilmesi yönünde tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan işleme istinaden işyerinin mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ID:... nolu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; sıhhi işyeri oldukları ve sıhhi işyerlerini ruhsatlandırma ve denetleme yetkisinin ilçe (Tuzla) belediyesine ait olduğundan dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
23/07/2004 tarih ve 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. madddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; "Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek"; 79. maddesinde; "Diğer kanunlarla getirilen hükümler saklı kalmak üzere, mezarlıklar ile belediye sınırları içinde bulunan ve sahipsiz arazi niteliğinde olan seyrangâh, harman yeri, koruluk, dinlenme yerleri, meydanlar, bataklık, çöp döküm sahaları, yıkılmış kale ve kulelerin arsaları ve enkazı ve benzeri yerler belediyenin tasarrufundadır. Belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanlar, Kıyı Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olarak kullanılmak şartıyla Maliye Bakanlığı tarafından belediyelerin, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna bırakılır." hükümlerine yer verilmiştir.
3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun "Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma ve Bu Araziler Üzerinde Yapılabilecek Yapılar" başlıklı 7. maddesinde; "Kamu yararının gerektirdiği hallerde, uygulama imar planı kararı ile deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler dikkate alınarak doldurma ve kurutma suretiyle arazi elde edilebilir... Bu gibi yerlerde doldurma veya kurutmayı yapacak ilgili idarenin valiliğe iletilen teklifi, valilik görüşü ile birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir. Bakanlık, konusuna göre ilgili kuruluşların görüşünü de almak suretiyle teklifi inceler. Uygun bulunması halinde ilgili idare tarafından uygulama imar planı hazırlanır. Bu yerler için yapılacak planlar hakkında 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak bu planlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından; 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında kalan alanlardaki planlar, anılan Kanunun 7. maddesine göre ve 4737 sayılı Kanun kapsamında kalan alanlardaki planlar ise anılan Kanunun 4/A, 4/C ve 4/Ç maddelerine göre tasdik edilir. Doldurma ve kurutma işlemleri yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılır. Bu araziler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır, özel mülkiyet konusu olamaz. Bu alanlar üzerinde 6. maddede belirtilen yapılar ile yol, açık otopark, park, yeşil alan ve çocuk bahçeleri gibi teknik ve sosyal altyapı alanları düzenlenebilir." hükmü yer almaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler; belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmeler yönünden il özel idareleri, belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelerde belediyeler ve bu işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde ise, 2. ve 3. sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı ile sıhhi ve sair işletmeler için ilçe belediye başkanlıkları olarak hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisinin, büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmakla birlikte, anılan yetkinin, büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine münhasır olduğu ve belediye tarafından, deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanların, büyükşehirlerde, büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna bırakılacağı öngörülmüşse de; büyükşehir belediyesinin tasarrufunda bulunan bu yerlere ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisinin bulunmadığı; başka bir anlatımla, tasarruf hakkının, ruhsatlandırma yetkisini de vermediği, yalnızca mülkiyete ilişkin yetkileri kapsadığı, bu alanlarda anılan işyerleriyle ilgili olarak, bakılan uyuşmazlık yönünden işyerinin niteliğine göre ilçe belediyesinin yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 15/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar