Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/3114 E. , 2025/3943 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/3114
Karar No : 2025/3943
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ...Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2-... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem : Traverten üretim faaliyeti ile iştigal eden davacı şirket tarafından, kurumuş ... Deresi yatağından izinsiz kum ve çakıl malzeme alındığından bahisle 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/l ve Ek 1. maddesinin d bendi uyarınca 844.693,00 TL idari para cezası verilmesine dair Karaman Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine, İdare Dava Dairesince; dosyada yer alan bilirkişi raporu incelendiğinde; davacı şirket tarafından ... Deresi yatağından 415,54 m3 (664,864 ton) kum-çakıl malzemesi alındığının bilirkişilerce tespit edildiği; 2872 sayılı Kanunun 20/l maddesi gereğince, kum, çakıl ve benzeri maddeleri alanlara metreküp başına verilecek 120 TL para cezasının, 2872 sayılı Çevre Kanunu Uyarınca Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ (...) ekinde yer alan tabloya göre metreküp başına 360,98 TL uygulanacağı; buna göre 415,54 m3 (664,864 ton) kum-çakıl malzemesi karşılığı davacı şirkete uygulanacak para cezasının, aynı Kanunun 20. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiş "Bu maddenin (ı) bendinin (1), (2), (3) ve (4) numaralı alt bentleri ile (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum, kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir." hükmü de göz önünde bulundurulduğunda 450.004,88 TL olması gerektiği; bu durumda, davalı idarece alınan kum- çakıl malzemesinin yanlış hesaplandığından bahisle tesis edilen idari para cezası işleminin tamamen iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararının, dava konusu para cezasının 394.688,11-TL'lik kısmı yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının dava konusu para cezasının 394.688,11-TL'lik kısmı yönünden kaldırılmasına, davanın buna ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Yıllardır özel şahıslarca ve kamu kurumlarınca aynı dere yatağından alınan kumun tamamının hatalı tespit ile davacının aldığını var saymanın hukuki olmadığı, idari yaptırım tutanağının olaya ve usule uygun olmadığı, tespit edilen miktarda kumun davacı şirket tarafından taşınmış olmasının fiilen imkansız olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Temyiz konusu karar ile, Danıştay Dördüncü Daire'nin 24/03/2025 tarihli ve E.2025/1601-K.2025/1928 sayılı kararının tam tersine karar verildiği, yani "kesinleşmiş" olan *394.688,11 TL'lik kısmın kaldırıldığı ve bu kısım bakımından davanın reddedildiği, Danıştay Dördüncü Daire kararı ile "bozulan" 450,004,88 TL'lik kısım içinse hüküm kurulmamış olduğu; temyiz talebimize konu kararın, Daire'nin... tarihli ve E....-K.... sayılı kararına, hukuka, mevzuata ve dosyadaki belgelere uygun olmayıp, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanmasına karar verileceği hükmü yer almaktadır.
İlk derece mahkemesince; bozmaya uyularak yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu; "dava konusu para cezasının, bahsi konu dere yatağından alınan kum- çakıl malzeme miktarı yönünden doğru hesaplanmadığı anlaşıldığından davacıya ... dere yatağından izinsiz kum ve çakıl malzeme alındığından bahisle 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/l ve Ek 1. maddesinin d bendi uyarınca 844.693,00 TL idari para cezası verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu para cezasının tamamının iptaline karar verildiği; bu karara yönelik istinaf isteminin reddi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesince; ... Deresi yatağından 415,54 m3 (664,864 ton) kum-çakıl malzemesi alındığının bilirkişilerce tespit edildiği dikkate alındığında, davacı şirkete uygulanacak para cezasının 450.004,88 TL olması gerektiği sonucuna ulaşılarak; dava konusu idari para cezasının tamamını iptal eden temyiz konusu kararda; dava konusu para cezasının 450.004,88 TL'lik kısmı yönünden hukuka uyarlık, kalan 394.688,11TL'lik kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığına karar verildiği; başka bir ifadeyle, davacı şirkete uygulanması gereken para cezası 450.004,88 TL olarak tespit edildiğinden, bu miktarın fazlasına isabet eden 394.688, 11 TL para cezasının iptal edilmiş olmasının hukuka uygun olduğu, bu nedenle bu kısmın Daire kararı ile onanarak kesinleştiği; 450.004,88 TL ise kesilmesi gereken idari para cezası olduğundan, bu kısım yönünden davanın reddi gerektiği gerekçesiyle, temyiz konusu "iptal" kararının 450.004,88 TL idari para cezası yönünden bozulduğu görülmektedir.
Bozmaya uyma kararı veren İdare Dava Dairesince ise, dava konusu idari para cezasının 450.004,88 TL olması gerektiği belirtilmekle birlikte; idari para cezasının tamamını iptal eden mahkeme kararının bu kısım yönünden kaldırılıp, idari para cezasının 450.004,88 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken; mahkeme kararının dava konusu para cezasının (bozma kararı üzere onanıp iptali kesinleşen) 394.688,11-TL'lik kısmı yönünden kaldırılmasına, davanın buna ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.
Bu durumda; temyiz konusu, 394.688,11-TL'lik kısım yönünden "davanın reddine" yönelik İdare Dava Dairesi kararının, "dava konusu idari para cezasının 450.004,88 TL'lik kısmı yönünden mahkeme kararı kaldırılarak, bu kısım yönünden davanın reddine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar