Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/3123 E. , 2025/7286 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/3123
Karar No : 2025/7286
İSTEMDE BULUNAN: ... Valiliği
KARŞI TARAF: ...
İSTEMİN KONUSU: Isparta Valiliği tarafından, ... Belediye Meclisi'nin... tarih ve ... sayılı kararıyla 2024 yılı faaliyet raporu yetersiz bulunan ... Belediye Başkanı ...hakkında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : İstem; Isparta ili, ... İlçesi Belediye Meclisinin 14/04/2025 tarihli toplantısında görüşülen 2024 yılı faaliyet raporu için verilen yetersizlik kararının, 5393 sayılı Belediye Yasasının 26. maddesi uyarınca incelenmesine ilişkindir
5393 sayılı Belediye Yasasının "Meclisin bilgi edinme ve denetim yolları" başlıklı 26. maddesinde; "Belediye meclisi, bilgi edinme ve denetim yetkisini, faaliyet raporunu değerlendirme, denetim komisyonu, soru, genel görüşme ve gensoru yoluyla kullanır.
Meclis üyeleri, meclis başkanlığına önerge vererek belediye işleriyle ilgili konularda sözlü veya yazılı soru sorabilir. Soru, belediye başkanı veya görevlendireceği kişi tarafından sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılır.
Meclis üyelerinin en az üçte biri, meclis başkanlığına istekte bulunarak, belediyenin işleriyle ilgili bir konuda genel görüşme açılmasını isteyebilir. Bu istek meclis tarafından kabul edildiği takdirde gündeme alınır.
Belediye başkanınca meclise sunulan bir önceki yıla ait faaliyet raporundaki açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli görülmezse yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkan vekili tarafından mahallin mülki idare amirine gönderilir.
Vali dosyayı gerekçeli görüşüyle birlikte Danıştaya gönderir.
Yetersizlik kararı, Danıştayca uygun görüldüğü takdirde belediye başkanı, başkanlıktan düşer.
Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir. Gensoru önergesi, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gündeme alınır ve üç tam gün geçmedikçe görüşülemez.
Gensoru önergesinin karara bağlanmasında dördüncü fıkraya göre işlem yapılır" hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, ... Belediye Başkanı ...'in 'zimmet ve icbar suretiyle irtikap' suçundan dolayı İçişleri Bakanlığı'nın 07/04/2025 tarihli Olur'u ile geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırıldığı ve halen Yalvaç T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunduğu, belediyenin 2024 yılı faaliyet raporlarının görüşülmesine ilişkin 14/04/2025 tarihinde yapılan meclis toplantısında sonuç olarak "2024 yılına ait faaliyet raporları tek tek okundu ve oylamaya geçildi. Yapılan oylama sonucunda 2024 yılı faaliyet raporları oy birliği ile kabul edilmemiştir." denilmek suretiyle reddedildiği, Isparta Valiliğinin ... tarih ve E-...sayılı yazısıyla 2024 yılı Faaliyet raporunun neden kabul edilmediğinin gerekçesiyle, kayda geçen görüşme tutanaklarının, konu ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin belediyeden istenildiği, anılan yazıya cevaben gönderilen 02/05/2025 tarihli yazı eki tutanaktan ".....'in belediye başkanı olarak görevde bulunduğu ve ilgili tarihler arasındaki dönemin ... Cumhuriyet Başsavcılığının...tarihli ve ... soruşturma kapsamında muhasebe kayıtlarının incelemesinin devam ettiği gerekçesiyle 2024 yılı Faaliyet Raporları oy birliği ile kabul edilmemiştir." denildiği anlaşılmaktadır. Konuyla ilgili Isparta Valiliğinin görüşünde; Belediyenin seçilmiş organı olan belediye başkanının 5393 sayılı Belediye Yasasının 26. maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilebilmesi için belediye başkanı hakkındaki iddiaların somut gerekçeler dayanması, mevzuata uygun olmayan işlemler yapılarak görevin yürütülmesinde yetersiz kalınması, güvenilirliğin yitirilmesi, belediye hizmetlerinin aksadığının ortaya konulmasının gerektiği, ayrıca halen adli soruşturmanın devam ediyor olması nedeniyle hakkında herhangi bir hüküm verilmemiş olan belediye başkanının başkanlıktan düşürülmesinin Anayasanın 38. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz." hükmünü ihlal edeceği hususlarına yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun "Faaliyet raporu" başlıklı 56. maddesinde, "Belediye başkanı, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen biçimde; stratejik plân ve performans programına göre yürütülen faaliyetleri, belirlenmiş performans ölçütlerine göre hedef ve gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini ve belediye borçlarının durumunu açıklayan faaliyet raporunu hazırlar. Faaliyet raporunda, bağlı kuruluş ve işletmeler ile belediye ortaklıklarına ilişkin söz konusu bilgi ve değerlendirmelere de yer verilir.
Faaliyet raporu nisan ayı toplantısında belediye başkanı tarafından meclise sunulur. Raporun bir örneği Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir ve kamuoyuna da açıklanır." hükmü, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinde ise, "...İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir. ..." hükmü yer almaktadır.
Bu durumda, dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesinden, yıllık çalışma raporu hakkındaki yetersizlik oylarının; yıllık faaliyet raporunun yasada belirtilen niteliklere haiz olup olmadığı, belirlenen hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı ve varsa eksiklerinin, yetersizliklerinin neler olduğu gibi hususlar yönünden bir inceleme ve değerlendirilmeye tabi tutulmaksızın, sadece belediye başkanının ceza davasının konusu oluşturan bir eylemi nedeniyle tutuklu bulunması ve ilgili tarihler arasındaki dönemin ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında muhasebe kayıtlarının incelemesinin devam ettiğinden bahisle verildiği, başkaca somut olay ve gerekçelerin ortaya konulamadığı anlaşılmakla, anılan iddiaların bu aşamada belediye başkanlığından düşürülmeyi gerektirecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca belediye başkanının ceza yargılaması sonucunda mahkumiyet alması nedeniyle seçilme yeterliğini kaybetmesi durumunda başka yaptırımların devreye gireceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, ... İlçe Belediye Başkanının, 5393 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca faaliyet raporunun yetersiz bulunması nedeniyle belediye başkanlığından düşürülmesi isteminin reddi gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 07.07.2025 tarihli ara kararına verilen cevabi yazılar ve dosyadaki belgeler incelenip, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
2024 yerel seçimlerinde ... Belediye Başkanı olarak seçilen ... hakkında 2024 yılına ilişkin olarak sunulan faaliyet raporu, ... tarih ve... sayılı Belediye Meclis kararıyla yetersiz görülerek oybirliğiyle reddedilmesi üzerine, Isparta Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ve Valilik görüşü ile birlikte anılan kararın Dairemize gönderilerek ... Belediye Başkanı ... hakkında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca karar verilmesi istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye meclisi" başlıklı 17. maddesinde, "Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluşur." hükmü; "Meclisin bilgi edinme ve denetim yolları" başlıklı 26. maddesinde, "Belediye meclisi, bilgi edinme ve denetim yetkisini faaliyet raporunu değerlendirme, denetim komisyonu, soru, genel görüşme ve gensoru yoluyla kullanır. Meclis üyeleri, meclis başkanlığına önerge vererek belediye işleriyle ilgili konularda sözlü veya yazılı soru sorabilir. Soru, belediye başkanı veya görevlendireceği kişi tarafından sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılır. Meclis üyelerinin en az üçte biri, meclis başkanlığına istekte bulunarak, belediyenin işleriyle ilgili bir konuda genel görüşme açılmasını isteyebilir. Bu istek meclis tarafından kabul edildiği takdirde gündeme alınır. Belediye başkanınca meclise sunulan bir önceki yıla ait faaliyet raporundaki açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli görülmezse, yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkan vekili tarafından mahallin mülkî idare amirine gönderilir. Vali, dosyayı gerekçeli görüşüyle birlikte Danıştaya gönderir. Yetersizlik kararı, Danıştayca uygun görüldüğü takdirde belediye başkanı, başkanlıktan düşer. Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir. Gensoru önergesi, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gündeme alınır ve üç tam gün geçmedikçe görüşülemez. Gensoru önergesinin karara bağlanmasında dördüncü fıkraya göre işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un “Faaliyet raporu” başlıklı 56. maddesinde, “Belediye başkanı, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen biçimde; stratejik plân ve performans programına göre yürütülen faaliyetleri, belirlenmiş performans ölçütlerine göre hedef ve gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini ve belediye borçlarının durumunu açıklayan faaliyet raporunu hazırlar. Faaliyet raporunda, bağlı kuruluş ve işletmeler ile belediye ortaklıklarına ilişkin söz konusu bilgi ve değerlendirmelere de yer verilir. Faaliyet raporu nisan ayı toplantısında belediye başkanı tarafından meclise sunulur. Raporun bir örneği Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir ve kamuoyuna da açıklanır.” hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Faaliyet raporları” başlıklı 41 inci maddesinde ise, “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının birer örneğini Sayıştaya ve Cumhurbaşkanlığına gönderir. Mahallî idarelerce hazırlanan idare faaliyet raporlarının birer örneği Sayıştay ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, bu raporları esas alarak kendi değerlendirmelerini de içeren mahallî idareler genel faaliyet raporunu hazırlar ve kamuoyuna açıklar. Raporun birer örneği Sayıştaya ve Cumhurbaşkanlığına gönderilir. Merkezî yönetim kapsamındaki idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının bir malî yıldaki faaliyet sonuçları, Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanacak genel faaliyet raporunda gösterilir. Bu raporda, mahallî idarelerin malî yapılarına ilişkin genel değerlendirmelere de yer verilir. Cumhurbaşkanlığı, genel faaliyet raporunu kamuoyuna açıklar ve bir örneğini Sayıştaya gönderir. Sayıştay, mahallî idarelerin raporları hariç idare faaliyet raporlarını, mahallî idareler genel faaliyet raporunu ve genel faaliyet raporunu, dış denetim sonuçlarını dikkate alarak görüşlerini de belirtmek suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Türkiye Büyük Millet Meclisi bu raporlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasına ilişkin olarak kamu idarelerinin yönetim ve hesap verme sorumluluklarını görüşür. Bu görüşmelere üst yönetici veya görevlendireceği yardımcısının ilgili bakanla birlikte katılması zorunludur. İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir. Bu raporlarda yer alacak hususlar, raporların hazırlanması, ilgili idarelere verilmesi, kamuoyuna açıklanması ve bu işlemlere ilişkin süreler ile diğer usûl ve esaslar, (…) Sayıştayın görüşü alınarak Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.“ hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 37. maddesinin 1. fıkrasında, "Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Belediye başkanı, ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilir." hükmüne yer verilmiş, 38. maddenin (f) bendinde, "Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek."; (h) bendinde ise, "Meclis ve encümen kararlarını uygulamak." belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un "Denetim komisyonu" başlıklı 25. maddesinde; "İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde, belediye meclisi, her ocak ayı toplantısında belediyenin bir önceki yıl gelir ve giderleri ile bunlara ilişkin hesap kayıt ve işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı üçten az beşten çok olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. Komisyon, belediye başkanı tarafından belediye binası içinde belirlenen yerde çalışır ve çalışmalarında kamu personelinden ve gerektiğinde diğer uzman kişilerden yararlanabilir. Komisyon belediye birimleri ve bağlı kuruluşlarından her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilir. Bu istekler gecikmeksizin yerine getirilir. Komisyon, çalışmasını kırkbeş işgünü içinde tamamlar ve buna ilişkin raporunu mart ayının sonuna kadar meclis başkanlığına sunar. Konusu suç teşkil eden hususlarla ilgili olarak meclis başkanlığı tarafından yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulur." hükümlerine; 55. maddesinde ise; "Belediyelerde iç ve dış denetim yapılır. Denetim, iş ve işlemlerin hukuka uygunluk, malî ve performans denetimini kapsar. İç ve dış denetim 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre yapılır. Ayrıca, belediyenin malî işlemler dışında kalan diğer idarî işlemleri, hukuka uygunluk ve idarenin bütünlüğü açısından İçişleri Bakanlığı tarafından da denetlenir. Belediyelere bağlı kuruluş ve işletmeler de yukarıdaki esaslara göre denetlenir. Denetime ilişkin sonuçlar kamuoyuna açıklanır ve meclisin bilgisine sunulur." hükümlerine yer verilmiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun "Denetim alanı" başlıklı 4. maddesinde; "a) (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahallî idareleri, sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak kamu payı olan özel kanunlar veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kurulmuş anonim ortaklıkları, diğer kamu idarelerini (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları hariç) b) (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) (…) (a) bendinde sayılan idarelere bağlı veya bu idarelerin kurdukları veya doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak ortak oldukları her çeşit idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketleri (...) denetler." hükmü yer almaktadır.
İstemin İncelenmesi:
Dosyanın incelenmesinden, Isparta Valiliği İdare ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ... Belediye Başkanlığından 2024 yılı faaliyet raporunun neden kabul edilmediğinin gerekçesi, kayda geçen görüşme tutanakları, konu ile ilgili bütün bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş olup, ... Belediye Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ile 2024 yılı faaliyet raporu ile ilgili meclis kararı ve kabul edilmemesine dair tutanak gönderilmiştir. 14/04/2025 tarihli mezkur tutanakta, 2024 yılı faaliyet raporlarının kapsadığı tarihler arasında belediye başkanlık görevinde ...'in belediye başkanı olarak görevde bulunduğu ve ilgili tarihler arasındaki dönemin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarihli ve ... soruşturma kapsamında muhasebe kayıtlarının incelenmesinin devam ettiği gerekçesiyle 2024 yılı faaliyet raporları oybirliği ile kabul edilmediği belirtilmiştir.
Isparta Valiliği'nin, ... Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı ... Belediyesi Faaliyet Raporu Yetersizlik Kararı Hakkındaki Valilik Görüşü konulu 12/05/2025 tarihli yazısında, "... Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı karar toplantı tutanağından da anlaşıldığı üzere, Meclise sunulan bir önceki yıla ait Faaliyet Raporunda yer alan hangi husus ve uygulamaların yeterli görülmediğine ilişkin herhangi bir açıklama, tartışma ve değerlendirme yapılmamış ve 5393 sayılı Kanunun 56. maddesinde düzenlenen Faaliyet Raporuna ilişkin hükümlerden hangisinin ihlal edildiği, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 41. maddesindeki hangi yükümlülüklerin yerine getirilmediğine ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği görülmüştür. Belediyenin seçilmiş organı olan belediye başkanının, 5393 Sayılı Belediye Kanunun 26. maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilebilmesi için belediye başkanı hakkındaki iddiaların somut gerekçelere dayandırılması, mevzuata uygun olmayan işlemler yapılarak görevin yürütülmesinde yetersiz kalınması, güvenilirliğin yitirilmesi, Belediye hizmetlerinin aksadığının ortaya konulması gibi önemli tespitlerin yapılması ve bunların gerekçelendirilmesi gerektiği hususu açıktır. Öte yandan, halen adli soruşturması devam eden ve hakkında herhangi bir hüküm verilmemiş olan belediye başkanının başkanlıktan düşürülmesi ile karşı karşıya kalınacak ve bu durumda da, Türkiye Cumhuriyeti Anayasanın 38 maddesinin 4. fıkrasında yer alan 'Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz.' hükmü ihlal edilmiş olacaktır. Bu bağlamda, belediye başkanının yokluğunda alınmış olan ilgili karara istinaden Danıştay tarafından belediye başkanlığının düşürülmesinin olası bir beraat durumunda telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğuracağı değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş belirtilmiştir.
Dairemizin 07.07.2025 tarihli ara kararıyla;
1- Faaliyet raporunun reddine gerekçe oluşturan fiillerin neler olduğu ve hangi kararların uygulanmadığının tespit edildiği ve Belediye Başkanın yetersizliğinin gerekçelerine ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine,
2- Faaliyet raporunun görüşüldüğü belediye meclisi toplantı tutanakları ile meclis gündem maddelerini içeren toplantı tutanaklarının ve karar tutanaklarının temin edilerek istenilmesine,
3- İçişleri Bakanlığı'nın... tarih ve ... sayılı ... Belediye Başkanı ... hakkında verilen görevden uzaklaştırma Olur yazısında, ... Cumhuriyet Başsavcılığının... sayılı dosyasında ... hakkında zimmet ve icbar suretiyle irtikap suçundan soruşturma yürütüldüğü, bu soruşturma kapsamında ... Sulh Ceza Hakimliği'nin... tarih ve... sorgu numaralı kararı ile tutuklanmasına karar verildiği belirtildiğinden, anılan soruşturmanın faaliyet raporunun reddine gerekçe oluşturan fiillerle ilgisi bulunup bulunmadığının sorulmasına, bu hususu aydınlatan bilgi ve belgeler ile soruşturmanın hangi aşamada olduğunun sorulmasına ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine,
4- 2024 yılı belediye gelir ve alacakları yönünden tahsilat gerçekleşme oranı ayrıca belirtilmek suretiyle ... Belediyesinin gelir ve alacaklarının takip ve tahsiline yönelik 2024 yılı muhasebe kayıtları, tahsilat belgeleri, vb. bilgi ve belgelerin istenilmesine,
5- 2024 mali yılının hesap iş ve işlemlerinin Sayıştay Başkanlığı'nın denetimine tabi tutulup tutulmadığı sorularak, varsa Sayıştay tarafından düzenlenen denetim raporunun bir örneğinin, İçişleri Bakanlığı, Isparta Valiliği ve ... Belediye Başkanlığından istenilmesine karar verilmiştir.
İçişleri Bakanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı ara karar cevabında, “İlgi yazınız incelenmiş olup Isparta ili ... Belediye Başkanı ... hakkında; Isparta Valiliğinin...... tarih ve ... sayılı yazısı ve eklerinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının... sayılı dosyasında Zimmet, Rüşvet, İrtikap, Soruşturmanın Gizliliğini İhlal suçlarından soruşturma yürütüldüğü ve soruşturma işlemlerinin halen devam ettiği ve adı geçen hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbirinin devam etmesi gerektiği belirtildiğinden, 5393 sayılı Belediye Kanununun 47 nci maddesinde; 'Görevden uzaklaştırma kararı iki ayda bir gözden geçirilir. Devamında kamu yararı bulunmayan görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır.' hükmü gereğince Isparta ili ... Belediye Başkanı ... hakkındaki 07.04.2025 tarihli görevden uzaklaştırma kararının 07.08.2025 tarihinden itibaren iki ay süre ile devam etmesine ilişkin 07.08.2025 tarihli Bakan Onayı alınmış olup Isparta Valiliğince yürütülen tebliğ işlemleri devam etmektedir.” şeklinde cevap verilmiştir.
... Belediye Başkanlığı’nın...... tarih ve ... sayılı ... Kaymakamlığı'na hitaben gönderilen ara karar cevabında, "İlgi yazınıza konu olan Isparta Valiliği, İdare ve Denetim Müdürlüğünün 22.07.2025 tarih ve 64107 sayılı yazıları ekinde sunulan Danıştay 8. Daire Başkanlığının 07.07.2025 tarih ve 2025/3123 Sayılı ara kararında istenilen;
1- Faaliyet raporunun reddine gerekçe oluşturan fiillerin neler olduğu İle İlgili ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve... sayılı soruşturma kapsamında muhasebe kayıtlarının incelenmesinin devam ettiği gerekçesi ile kabul edilmemiştir.
2- Faaliyet raporlarının görüşüldüğü Belediye Meclis toplantı tutanakları meclis gündem maddeleri ve karar tutanaklarının onaylı sureti ekte sunulmuştur.
3- 2024 yılı faaliyet raporlarına konu olan 2024 yılı Bütçe Gider Harcamalarının ... Cumhuriyet Başsavcılığının... tarih ve ... sayılı soruşturma kapsamında İncelenmesi nedeniyle faaliyet raporları kabul edilmemiştir.İlgili soruşturmanın hangi aşamada olduğu İle ilgili Belediye Başkanlığımızda herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.
4- 2024 yılı Belediye gelir ve alacakları yönünden tahsildi gerçekleşme oranı %86,25 'tir, Belediye Başkanlığımızın gelir ve alacaklarının takip ve tahsilatına yönelik 2024 yılı Gelir Kesin Hesap Cetveli ve 2024 Yılı Gider Kesin Hesap Cetvelleri, 2024 yılı Kesin Mizan Gelir ve 2024 Yılı Kesin Mizan Gider, 2024 yılı Kapanış Bilançosu, 2024 Tahsilat İcmali, 2024 yıll Tahsildar İrsaliyeleri Listeleri ekte sunulmuştu.
5- 2024 mali yılı hesap iş ve işlemlerinin Sayıştay Başkanlığının denetimine tabi tutulmuş olup, düzenlenen denetim raporunun bir örneği ekte sunulmuştur.” şeklinde cevap verilmiştir.
İçişleri Bakanlığı’nın... tarih ve ... sayılı ara karar cevabı ekinde yer alan ... Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu’nun... tarih ve...CBS Soruşturma dosyası sayılı Isparta Valiliğe hitaben gönderilen yazıda; “İlgi tarih ve sayılı yazınız ile ... Belediye Başkanı ... hakkında yürütülen adli yargılamanın safahatı hakkında bilgi istenildiği anlaşılmış olup, ... hakkında Zimmet, Rüşvet, İrtikap, Soruşturmanın Gizliliğini İhlal suçlarından soruşturmanın halen devam ettiği, Görevi Kötüye Kullanma, Resmi Belgede Sahtecilik, Taşıt Koruma Kanununa Muhalefet suçlarından ise İç İşleri Bakanlığına 26/03/2025 tarihinde gönderilen soruşturma izninin beklenildiği hususu bilgilerinize rica olunur.” şeklinde belirtildiği görülmüştür.
Yine ... Belediye Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı ... Kaymakamlığı'na hitaben gönderilen ara karar cevabı ekinde yer alan Sayıştay Başkanlığı’nın Nisan 2025 yılı itibarıyla hazırlanmış olan Isparta ... Belediyesi 2024 yılı Taslak Denetim Raporunda, 21 Denetim Bulgusu tespit edilmiş olup bunlar;
1-Banka kanalıyla yapılması gereken mali işlemlerin kasadan yapılması
2-Belediyenin iller bankasındaki ortaklık payının muhasebe kayıtlarına alınmaması
3-Taşınmazlara ilişkin envanter ve değerleme işlemlerinin yapılmaması, taşınmaz form ve icmal cetvellerinin düzenlenmemesi
4-Geçici kabulü yapılan yapım işlemlerinin ilgili duran varlık hesaplarına alınmaması
5-Kalkınma ajansı payının kamu idareleri payları hesabında izlenmemesi
6-İlk madde ve malzemeler hesabının mevzuatın öngördüğü şekilde kullanılmaması
a.Tüketilen taşınırların muhasebe kayıtlarından çıkarılmaması
b.Belediyenin iç imkanlarla ürettiği ürünlerin muhasebe kayıtlarına alınmaması
c.Satın alınan bazı taşınırların ilk madde ve malzemeler hesabına kaydedilmeden doğrudan giderleştirilmesi
7-Maddi olmayan duran varlık alımlarının haklar hesabında takip edilmemesi
8-Kıdem tazminatı ödemelerinin dönemsellik ilkesine uygun olarak muasebeleştirilmemesi
9-Kiraya verilen taşınmazların ve kira gelirlerinin nazım hesaplarda takip edilmemesi
10-Ticari faaliyet konusu olmayan giderlere ilişkin katma değer vergisinin indirim konusu yapılması
11-Bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmemesi
12-Haczedilmeyen gelirlerin ayrı banka hesaplarında izlenmemesi
13-Taşınır mal yönetim hesabı icmal cetvellerindeki taşınır tutarları ile muhasebe kayıtlarının uyumlu olmaması
14-Taşınır mallara ilişkin mevzuatta belirlenen bazı işlemlern yapılmaması
a.Taşınır kayıt ve taşınır kontrol yetkilileri ile taşınır konsolide görevlisinin görevlendirilmemesi
b.Taşınır işlemlerinde tutulması gereken defterlerin tutulmaması
c.Taşınırlara ilişkin mevzuatta öngörülen belge ve cetvellerin düzenlenmemesi ve taşınırların taşınır teslim belgesi düzenlenmeden kullandırılması
d.Dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmemesi ve verilen sicil numaralarının taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmemesi
e.Taşınır ambarlarının kurulmaması
f.Taşınır sayımlarının yapılmaması
g.Elektronik ortamda kurulmuş bütüncül bir taşınır yönetim sisteminin mevcut olmaması
15-Belediye alacaklarına yönelik takip ve tahsil süreçlerinin etkin olarak işletilmemesi
16-Telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsilatının yapılmaması
17-Taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen katkı paylarının il özel idaresine zamanında gönderilmemesi
18-Mal ve hizmet alımlarında bütçeye konulan ödeneğin %10’unun kamu ihale kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılması
19-Aynı ihale konusu içinde yer alabilecek mal alımlarının kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla yapılması
20-İşçilerin birikmiş yıllık ücretli izinlerinin kanuna uygun olarak kullandırılmasına ilişkin tedbirlerin alınmaması
21-Personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde olması, şeklinde belirtilmiştir.
Belediye başkanlarının faaliyet raporlarının yetersiz bulunarak düşürülebilmesi için, konuya ilişkin yerleşik Danıştay içtihatlarında belirtildiği üzere, belediye başkanının görevini kasıtlı olarak yerine getirmediği, görevinde yetersiz olduğu ve güvenilirliğini yitirdiği, kişisel yarar sağladığı, hizmette aksama ve yetersizliklerin bulunduğu, halkın yararına olmayan işlemler yaptığına dair önemli belirlemelerin ve buna ilişkin somut bilgi ve belgelerin bulunması gerekmektedir.
Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, faaliyet raporu hakkında verilen yetersizlik oylarının dayandırıldığı gerekçenin ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin bu aşamada belediye başkanı hakkında görevini kasıtlı olarak yerine getirmediği, görevinde yetersiz olduğu, güvenilirliğini yitirdiği, kişisel yarar sağladığı, halkın yararına olmayan işlemler yaptığı ve hizmette aksama ve yetersizliklerin bulunduğuna yönelik kanaat oluşturmaya yetecek şekilde açıkça ortaya konularak desteklenmediği anlaşıldığından ... Belediye Başkanı ...'in belediye başkanlığından düşürülmesi yönündeki istemin reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Belediye Başkanı ...'in belediye başkanlığından düşürülme isteminin reddine,
2. Bu kararın tebliğini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz yolu açık olmak üzere, 06/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar