Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/3483 E. , 2025/7606 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/3483
Karar No : 2025/7606
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Valiliği
2- ... Kaymakamlığı
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Hatay ili, Kırıkhan ilçesinde faaliyette bulunan kurucusu olduğu ...Motorlu Taşıtlar Sürücüleri Kursu'nun 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinin 3. kez ihlal edildiğinden bahisle kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Hatay Valiliği işlemi ile anılan kararın uygulanmasına ilişkin Kırıkhan Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının kurucusu ve işletmecisi olduğu ... Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursunun 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7/2- (d) bendini üçüncü kez ihlal ettiği gerekçesiyle kurum açma izninin iptal edilmesine ilişkin Hatay Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası nezdinde açılan davada; işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu kapsamda kurum açma izninin iptali işleminin yargı kararı gereğince geri alınarak kursun faaliyete açıldığı, akabinde ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan karar üzerine kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Hatay Valiliği işleminin yargı kararının uygulanması niteliğinde olduğu, anılan Mahkeme kararıyla; davacının işletmecisi olduğu ... Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursunun Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7/2-(d) bendini üçüncü kez ihlal ettiğinin sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyerinin kapatılmasına ilişkin gerekçelerin incelenmediği, işyerinde çalışanların soruşturma dosyasında yer alan suçlamalar ve haklılıklarının incelenmesi gerektiği, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının kurucusu ve işletmecisi olduğu ... Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu'nun 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun, 7/2 (d) bendinin üçüncü kez ihlal edildiği gerekçesiyle kurum açma izninin iptal edilmesine ilişkin Hatay Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan ... İdare Mahkemesi'nin E:... esasına kayıtlı davada; ... tarih ve ve E:... sayılı kararla dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesi üzerine anılan kararın uygulanmasına yönelik olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmiştir.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine, Hatay Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği, söz konusu ruhsat iptaline dair kararın uygulanmasına ilişkin Kırıkhan Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis ediliği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; davalı idarece yargı kararı gereği olarak tesis edilen Hatay Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile işlemin uygulanması mahiyetteki Kırıkhan Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinde, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." kuralı yer almaktadır.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun; "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı 7. maddesinde; "Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.
Özel öğretim kurumunun;
a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması,
b) Gerçeğe aykırı reklam ve ilan vermesi veya reklam ve ilanlarda öğrenci resim ve bilgilerini kullanması,
c) Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması,
d) Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması,
e) Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması,
f) 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması,
g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,
h) Mevzuata uygun olarak kapatılmaması,
hâllerinde; (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. Bu fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş kat artırılarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerin üçüncü kez tekrarlanması hâlinde ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir, (h) bendindeki fiilin işlenmesi hâlinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası verilir ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından verilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (...)" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dairemizin 25/04/2024 tarih ve E:2022/2378 sayılı Ara Kararıyla; davaya uygulanacak 5580 sayılı Kanun'un "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendi ve "...(d)... bentlerdeki fiillerin üçüncü kez tekrarlanması halinde ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir." ibaresi yönünden itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmasına karar verilmiş olup; Dairemizin başvurusu üzerine, Anayasa Mahkemesinin 21/05/2025 tarih ve 32906 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 11/02/2025 tarih ve E:2024/163,K: 2025/41 sayılı kararıyla; Kanun’un 7. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “…yönetmelik…” ibaresi yönünden Anayasa’nın 13. ve 48. maddelerine aykırıdır." değerlendirmesi yapılarak; 5580 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 2. fıkrasında yer alan; "..üçüncü kez tekrarlanması hâlinde ise kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir,…” bölümünün anılan fıkranın (d) bendinde yer alan “…yönetmelik…” ibaresi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline; iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Davacının kurucusu ve işletmecisi olduğu ... Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursunun kurum açma izninin iptal edilmesine ilişkin Hatay Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararı, Dairemizin 11/06/2025 tarih ve E:2023/3965, K:2025/5486 sayılı kararıyla; Anayasa Mahkemesince, dava konusu işlemin dayanağı olan hükmün Anayasa'ya aykırı olduğuna karar verildiği gerekçesiyle bozulmuştur.
Bu itibarla; oluşan yeni hukuki durum dikkate alınarak Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verilmesi gerekeceğinden temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 15/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
karar