Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2025/4051 E. , 2025/4706 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/4051
Karar No : 2025/4706
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Aydın İli, Nazilli İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların arasında bulunan yola müdahalede bulunulduğundan bahisle hakkında 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun uyarınca tesis edilen müdahalenin 2. kez men'ine ilişkin Nazilli Kaymakamlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği görülerek, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dışı ...'nin, davacının eşi tarafından, Aydın İli, Nazilli İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların arasında bulunan yola perde beton duvar ve üzerine tel örgü çekilmek suretiyle müdahalede bulunulduğu yönündeki şikayeti üzerine, davalı idarece 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun uyarınca yapılan soruşturma ve inceleme sonucunda yola 17,86 m² müdahalede bulunulduğu tespit edilmesinin ardından davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile tecavüzün men'ine karar verilmiştir.
Bu kararın iptali talebiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar, davalı idarenin istinaf başvurusu üzerine kaldırılmış, ... Bölge İdare ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı davanın reddine karar verilmiştir.
Söz konusu müdahalenin devam etmesi üzerine bu defa aynı şahıs tarafından verilen 26/12/2023 tarihli şikayet dilekçesi üzerine davalı idare tarafından mahallinde yapılan inceleme ve soruşturma sonucunda kamuya ait kadastral yola davacı tarafından toplam 20,05 m² tecavüzde bulunduğu tespit edilmesi üzerine davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 2. kez tecavüzün men'ine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, aleyhine verilen tecavüzün men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Nazilli Kaymakamlığı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, "Bu Kanun; gerçek veya tüzel kişilerin zilyed bulunduğu taşınmaz mallara kamu idareleri, kamu kurumları ve kuruluşları veya bunlar tarafından idare olunan veya Devlete ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlere veya menfaati umuma ait olan taşınmaz mallara yapılan tecavüz veya müdahalelerin, idari makamlar tarafından önlenmesi suretiyle tasarrufa ilişkin güvenliği ve kamu düzenini sağlar." hükmüne; 14. maddesinin 1. fıkrasında, "Başvuru sırasında, taraflar arasındaki taşınmaz mal anlaşmazlığı hakkında mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilmiş veya anlaşmazlık dava konusu yapılmış ise bu Kanun hükümleri uygulanmaz" hükmüne yer verilmiştir.
Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun Uygulanması Şekli ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 34. maddesinde; "Başvuru sırasında, taraflar arasındaki taşınmaz mal anlaşmazlığı hakkında mahkemece bir ihtiyati tedbir kararı verilmiş veya anlaşmazlık dava konusu yapılmış ise 3091 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Soruşturma memuru soruşturma öncesinde, soruşturma sırasında ve gerek görürse yetkili makamın emri ile soruşturma sonrasında taşınmaz malla ilgili anlaşmazlığın taraflar arasında Medeni Kanuna göre mülkiyet hakkında dayalı bir müdahalenin men'i veya zilyedliğin ihlali nedeniyle açılmış bir tecavüzün ref'i davasına konu olup olmadığını, taşınmaz mal anlaşmazlığı hakkında mahkemelerce verilmiş bir ihtiyati tedbir kararı bulunup bulunmadığını araştırır. Bu tür bir davanın açılmış olduğunu veya bir ihtiyati tedbir kararının verilmiş bulunduğunun anlaşılması halinde soruşturma hangi aşamada ise işlemler durdurulur ve bu Kanuna göre karar verilemeyeceği gerekçesi ile birlikte şikayetçiye yazılı olarak duyurulur. Mahkemeye yapılan taşınmaz malla ilgili başvuru Medeni Kanuna göre müdahalenin men'i veya tecavüzün ref'i talebi dışında ise bu durum idarenin soruşturma yapmasına ve karar vermesine engel değildir. 3091 sayılı Kanuna göre idari makam tarafından verilmiş bir önleme kararı varken, taraflarca taşınmaz mal anlaşmazlığına ilişkin dava açılmadan adli mercilerce ihtiyati tedbir kararı verilemez." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davalı idarenin ... tarih ve ... tecavüzün men'ine ilişkin kararından sonra davacı ve diğer malikler tarafından 01/04/2016 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi esasına kayden açılan davada Aydın İli, Nazilli İlçesi, ... Mahallesi ... parsel numaralı taşınmazın maliki oldukları, tarafından dava konusu taşınmaza yol ve su borusu yapılarak müdahalede bulunulduğu iddiasıyla tapu kayıtlarında yapılan değişikliğin iptali, el atmanın önlenmesi ve eski hale getirme, maddi ve manevi tazminat talebiyle dava açıldığı, Mahkemenin ... tarihli E:..., K:... sayılı kararı ile "Mahkemece dava konusu edilen yerin başında yapılan keşifte yapılan gözlem ve alınan bilirkişi raporlarına göre ... ada ... parsel sayılı taşınmazın doğusunun yol olduğu bu yolun halen zeminde mevcut yol olup, bu yolu Harita Genel Komutanlığının 13 Mart 2018 tarihli 1988-1993-2009-2012 tarihlere ait hava fotoğraflarının incelendiğinde de görünen, Zeminin Paftası ile ve tasarruf krokisi ile de uyumlu olduğu, evvelden beri kullanılan yol olan yerin ölçüden kaynaklı 79 ve 80 nolu takeometrik değerlerinde hata olduğu, pafta, tasarruf krokisi ve zeminde davacıya ait taşınmazın sınırları içerisinde kalmadığı belirlendiğinden; Fen bilirkişi raporunda A1 ile gösterilen yerde davalının davacıya ait taşınmazda yol açmak ve su borusu geçirerek el attığına ilişkin iddianın değerlendirilmesinde; taşınmazın doğusunda bulunan yolun hava fotoğraflarına ve kadastro haritasına göre evveliyatından beri bulunduğu, davacının taşınmazının sınırlarında yol veya su borusu geçişi olmadığı, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yapılan tahkikat ile de belirlendiği üzere kanıtlanamadığı davacının malik olmadığı taşınmaza yönelik el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından reddine, Fen bilirkişisi raporunda A2 ile gösterilen alan her ne kadar davacıya ait olduğu ileri sürülmüş ise de kesinleşen ceza dosyası, idare mahkemesi kararları yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere uyuşmazlığa konu alanın ... Ada ... Parsel sınırları içinde kaldığı, davacının taşınmazı edinim tarihindeki sınırlarının da dava konusu edilen yerleri kapsamadığı, yapılan yargılama neticesinde belirlendiği üzere davacıların ölçüm hatasından kaynaklı, sonradan düzenlenen hatalı kroki ve sınıra yönelik tapu kayıtlarında yapılan değişikliğin iptali, el atmanın önlenmesi, eski hale getirme ve ecrimisil taleplerinin haklı bir nedene dayanmadığı, maliki olmadığı yere ilişkin el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebinde bulunulamayacağı, sonuç olarak hatalı düzenlenen krokiye dayalı taleplerin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle tapu kayıtlarında yapılan değişikliğin iptali, elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme talepleri yönünden davanın reddine karar verildiği, anılan karara karşı davacıların istinaf başvurularının ise ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:...,K:... sayılı kararıyla reddedildiği görülmektedir.
Bu durumda; tarafından 3091 sayılı Kanun kapsamında davacı hakkında idareye şikayette bulunulması üzerine idarece yapılan tahkikat sonucunda dava konusu işlem tesis edilmiş ise de davacı tarafından müdahale edildiği iddia edilen yer ile davacı ve diğer malikler tarafından 01/04/2016 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davanın konusunun (Fen bilirkişi raporunda A1 ile gösterilen yer) aynı olduğu ve tahkikat aşamasında söz konusu davanın derdest olduğu dikkate alındığında; 3091 sayılı Kanunun 14. maddesi ve Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun Uygulama Şekli ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 34. maddesi gereğince işlemlerin durdurularak bu Kanuna göre karar verilemeyeceği gerekçesi ile birlikte şikayetçiye yazılı olarak duyurulması gerekirken bu hususlar dikkate alınmadan tahkikata devam edilmek suretiyle tecavüzün men'ine ilişkin Nazilli Kaymakamlığı tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulüne davanın reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olup,temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.
karar