Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/4515 E. , 2025/5478 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/4515
Karar No : 2025/5478
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) ... Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın güneyinde bulunan kamu malı sahasının (park) 3.640,00 m²'lik kısmı ve davalı idare mülkiyetindeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 340,00 m²'lik kısmıyla birlikte toplam 3.980,00 m2²lik alanın davacıya ait İstek Özel ... Okul kampüsü olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/08/2018-01/01/2022 tarihleri arasındaki dönem için davacıdan 2.983.417,40 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin olarak düzenlenen ... tarihli, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine verilen İdare Dava Dairesi kararında; bilirkişilerden alınan ek rapor doğrultusunda, dava konusu taşınmazın ana artere cepheli fiili yoldan arta kalan yol kenarı umumi hizmet alanı yer olduğu, kiraya verme olanağı bulunmadığı, davacıdan başkasının kullanmasının ise mümkün olmadığı, yerin okul bahçesi olarak kullanılıyor oluşu, kiralanma durumu, hak ve nesafet kuralları ile ecrimisile etki eden tüm faktörler dikkate alınarak dava konusu işlemin 2.511.902,28 TL'lik ecrimisile ait kısmının hukuka uygun olduğu, bu tutarı aşan 471.515,12 TL'lik ecrimisile ait kısmın da ise hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, ecrimisil bedelinin fahiş oranda belirlendiği, taşınmazın büyük kısının bedelsiz olarak kamuya terk edildiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI: Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davanın reddi gerektiği, bilirkişi tespitlerinin yerinde olmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından cevap verilmemiştir.
Davalı tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.
" hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir
" kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada ilk derece mahkemesince verilen karara yapılan idare Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddi üzerine, Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/12/2024 tarih ve E:2023/3333, K:2024/7697 sayılı kararı ile, dava konusu işlemde belirtilen taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari dolaşım, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, emsal yargı kararları, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi ile varsa kesinleşen yargı kararları da gözetilmek suretiyle düzenlenecek ek rapor veya gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmayan bilirkişi raporu uyarınca verilen temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Dava dairesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Temyize konu İdare Dava Dairesi kararında, her ne kadar bozma kararına uyulmak suretiyle karar verilerek, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması maddi yönden külfet olarak nitelendirilerek yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek görülmeyerek ve bozma kararının dayanağı bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişilerden ek rapor alınarak karar verilmiş ise de, dayanak alınan ek bilirkişi raporunda, kök raporda takdir edilen ecrimisil bedelinde ve diğer hususlarda ulaşılan sonucu değiştirecek bir husus bulunmadığı gerekçesiyle bozulan kararla aynı doğrultuda karar verildiği görülmüştür.
İdare Dava Dairesi kararında, Danıştay bozma kararında geçen esaslara uyulmadığı, karara dayanak alınan ek bilirkişi raporunda, kök raporda belirtilen emsallere benzer emsallerin değerlendirmede dikkate alındığı, ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın özel okul bahçesi olarak kullanılmak suretiyle işletmeye ticari bir değer kattığı hususunun dikkate alınmadığı, bunun yanında benzer kullanımlar nedeniyle, taşınmaza daha yakın konumdaki taşınmazlar için düzenlenmiş ecrimisil ihbarnameleri ve bu ihbarnamele açılan davalar ile ticari kullanımlar için düzenlenmiş kira sözleşmelerinin emsal olarak incelenmesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, ticari olarak kullanımı olan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari dolaşım, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, emsal yargı kararları, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi ile varsa kesinleşen yargı kararları da gözetilmek suretiyle düzenlenecek yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu haliyle Danıştayın bozma kararının gereklerini karşılamayan ve hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmayan ek bilirkişi raporu uyarınca verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar