Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/459 E. , 2025/584 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/459
Karar No : 2025/584
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bingöl Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ... Bölümü, ... Programına bir adet öğretim görevlisi alımı için 05/02/2024 tarihinde yapılan yazılı sınava katılan davacı tarafından, 31/12/2023 tarih ve 32416 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23061 ilan numaralı kadronun iptal edilmesine ilişkin 09/02/2024 tarihli Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu kadro iptali işleminin tesis edilme gerekçesinin sınav öncesi ve sonrası yaşananlar olduğu ileri sürülmüş ise de; 05/02/2024 tarihinde yapılan öğretim elemanı alımı yazılı giriş sınav kağıdında hazırlanan soruların yanında her bir soru için verilecek puanlarında açıkça belirlendiği, yazılı sınav jüri üyelerince soruların puanlamasında anlaşmazlık yaşandığı, adayların puanlarının hesaplanamadığı, sınavın alanında yetkin farklı jüriler tarafından değerlendirilmesi gerektiği yönünde tutanak düzenlense de jüri üyelerince açılan kadronun iptal edilmesi gerektiğine dair herhangi bir tespite yer verilmediği, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinde yazılı sınav jürisinin sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlamaları gerektiğinin açıkça düzenlendiği, sınavın objektif ve denetlenebilir nitelikte olmasının sınavı yapan jüri üyelerince her bir aday için takdir edilen notun gerekçelerinin ayrıntılı olarak ortaya konularak yapılabileceği, davalı idarece 05/02/2024 tarihinde yapılan yazılı sınava katılan adayların puanları yargısal denetimi mümkün kılacak şekilde açıklanarak, anılan Yönetmeliğin 12. ve 13. maddelerindeki prosedür takip edilerek sınavda başarılı olan adaylar ve başarı puanları ilan edilerek mevzuata uygun olarak atama yapabilecek iken, sırf jüri üyelerinin puanlamada anlaşmazlık yaşamasının kadro iptali konusunda kabul edilebilir, haklı gerekçe olarak değerlendirilemeyeceği, davalı idarece takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullanıldığı kanaatine varılmakla, kadro ilanının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; sınavla ilgili davalı idarenin de davacının da sınav/sınav jürisinin objektifliğinin zedelendiğine dair dikkate alınabilecek iddialar (davacının eşinin sınavla ilgili Yüksekokul Müdürünü ziyaret etmesi ve ancak idarece bilinebilecek jüri bilgisine sahip olması, jüri üyelerinden birisinin sorduğu sorularda davacının yüksek başarı göstermesi diğer sorularda bunu göstermemesi, buna karşın, sınav jürisinin kağıtlardaki isimler belli olduktan sonra puanlama yapmaya çalışmaları v.s) ileri sürdüğü, dolayısıyla sınavın ve aynı zamanda oluşturulan jürinin objektiflini kaybettiği izlenimi doğduğu; fakat davalı idarenin, tespit edilen ihtiyaç nedeniyle kadro ilanı verdiği, bu ihtiyacın ortadan kalktığını haklı kılan herhangi bir bilgi belgenin sunulmadığı; bu bağlamda, idarece, öncelikli amacı objektif bir sınavın gerçekleştirilmesi olan söz konusu sınav jürisiyle ilgili oluşan izlenim de dikkate alınarak, uyuşmazlığa konu sınav iptal edilip, objektifliğin sağlanması amacıyla, tüm üyeleri başka bir üniversiteden seçilen jüri üyelerinin gözetim ve denetiminde yeniden sınav yapılmasına karar verilmesi gerekirken, kadronun iptali yoluna gidilmesinde hukuka ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline dair karara yönelik istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Bölge İdare Mahkemesince kesin olarak karar verilmişse de, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesine göre temyiz yolu açık olan kararlardan olduğu anlaşıldığından ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 31 Aralık 2023 tarihli ve 32416 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23061 No'lu ilanda; Bingöl Üniversitesi Bingöl Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ... Bölümü ... Programına, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesi hükümleri uyarınca 1 adet 5. derece öğretim görevlisi alınacağının ilan edildiği, yapılan başvuruların ön değerlendirilmesi neticesinde yazılı sınava girmeye hak kazanan 8 adayın isimlerinin üniversitenin resmi sitesinde 29/01/2024 tarihinde ilan edildiği, ilanda ismi bulunan adaylardan 6 kişinin sınava girebileceği, 2 kişinin ise yükseköğretim kurumlarında ders verme deneyimine sahip olmak şartını taşımadıklarından başvurularının geçersiz olduğu, yazılı sınav tarihinin 05/02/2024 saat 11:00 olarak açıklandığı, yazılı sınava 3 adayın katıldığı ve sınavın bitiminde yazılı sınav asıl jüri üyesi tarafından düzenlenen 05/02/2024 tarihli tutanakta; "Bingöl Üniversitesinin 31/12/2023 tarihinde ilan edilen ... nolu öğretim elemanı alım ilanının sınavı 05/02/2024 tarihinde saat 11:15'de başlayıp 13.00 bitmiştir. Sınava giren 3 adayın kağıtları üç jüri tarafından değerlendirme aşamasında jüri arasında soruların puanlamasında anlaşmazlık yaşanmıştır. Bu yüzden adayların puanları hesaplanamamıştır. İlgili sınavın alanında yetkin farklı jüriler tarafından değerlendirilmesi uygun olacaktır." şeklinde ifadelere yer verilmesi üzerine davalı idarece yazılı sınav sonucunda adayların aldıkları puanlar açıklanmaksızın, 31/12/2023 tarih ve 32416 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23061 ilan numaralı kadronun iptal edilmesine ilişkin 09/02/2024 tarihli Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü işleminin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
09.11.2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İlan" başlıklı 8. maddesinde; "1) Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadroları 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilir.(2) İlan metninde, aranacak ve bu Yönetmelik kapsamında belirlenmiş olan şartlar, son başvuru tarihi, ön değerlendirme sonuçlarının ilan tarihi, giriş sınavı tarihi, yabancı dille eğitim-öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında senato kararıyla sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav yapılacaksa yazılı sınav tarihi, sınav sonuçlarının açıklanacağı günler ile internet adreslerini içeren sınav takvimi de belirtilir. Son başvuru tarihi, ilan tarihinden itibaren on beş günden az olarak belirlenemez. Adayların başvuruları, ilanda belirtilen adrese şahsen veya posta yoluyla ya da ilanda belirtilmiş olması halinde internet yoluyla yapılır. Postadaki gecikmeler nedeniyle ilanda belirtilen süre içinde yapılamayan başvurular dikkate alınmaz." düzenlemesine, "Giriş sınavı jürisinin belirlenmesi" başlıklı 9. maddesinde; "(1) Yükseköğretim kurumlarında giriş sınavı jürisi; fakültelerde dekanın; konservatuar, enstitü, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında müdürün önereceği, biri ilgili anabilim dalı başkanı, anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı, yabancı diller yüksekokullarında ise yüksekokul müdürü olmak üzere en az sekiz öğretim üyesi arasından ilgili yönetim kurulunca seçilecek üç asıl bir yedek üyeden oluşur. Asıl üyelerden birinin ilgili anabilim dalı başkanı, anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı, yabancı diller yüksekokullarında ise yüksekokul müdürü olması ve seçilecek üyelerin, atama yapılacak öğretim elemanı kadro unvanının gerektirdiği görev alanı ile ilgili olması esastır. (2) Jüri, üyeleri arasından birini raportör olarak belirler." düzenlemesine, "Ön değerlendirme" başlıklı 10. maddesinde; " (1) Sınav jürisi; başvuran adaylar arasından ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının %40’ını ve yabancı dil puanının %60’ını; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %60’ını ve yabancı dil puanının %40’ını; meslek yüksekokullarına müracaatlarda ise ALES puanının %70’ini ve lisans mezuniyet notunun %30’unu dikkate alarak belirler ve kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan eder. Bu sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın olması halinde, bu kişilerin tamamı sınava çağrılır. Başvuru sayısının ilan edilen kadronun on katından az olması halinde, adayların tamamı giriş sınavına alınır. Adayların ön değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir." düzenlemesine, "Giriş sınavları" başlıklı 11. maddesinde; "Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav yapılır. Ancak senato kararı olması halinde sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav da yapılır. Bu durumda olanların giriş sınavı puanı, sözlü sınav ile yazılı sınavın puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.(2) Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Raportör olarak belirlenen üye, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır.(3) Sözlü sınav sonuçları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir. Sözlü sınav sonucu 60 puanın altında olanlar başarısız sayılır ve nihai değerlendirme aşamasına geçemezler." düzenlemesine, "Nihai değerlendirme" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Sınav jürisinin değerlendirmesinde; bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %10’unu, yabancı dil puanının %30’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35’ini, lisans mezuniyet notunun %30’unu ve giriş sınavı notunun %35’ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Değerlendirme puanı 65 puanın altında olanlar sınavlarda başarısız sayılır. Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir." düzenlemesine, "Sınavlarda başarılı olanların atanması" başlılı 13. maddesinde; "(1) Sınavlarda başarılı olan adaylar, başarı puanları esas alınarak ilan edilir. İlan edilen kadro sayısı kadar yedek aday da ilan edilir. Atamalar yürürlükteki mevzuata göre yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; sınavla ilgili hem davalı idarenin hem de davacının sınavın ve sınav jürisinin objektifliğinin zedelendiğine dair dikkate alınabilecek nitelikte iddialar ileri sürdüğü, dolayısıyla sınavın ve aynı zamanda oluşturulan jürinin objektiflini kaybettiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte davalı idarenin, kadro ilanını ihtiyaca binaen verdiği ve ihtiyacın ortadan kalktığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı açıktır.
Bu bağlamda, idare tarafından uyuşmazlığa konu sınava ilişkin olarak Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca biri Bingöl Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Tasarım Bölüm Başkanı olmak üzere, diğer jüri üyelerinin sınavın objektifliğinin sağlanması amacıyla kadro unvanının gerektirdiği görev alanı ile ilgili olması esas alınmak suretiyle başka bir üniversiteden seçilerek yeniden sınav yapılmasına karar verilmesi gerekmekte iken, kadronun iptal edilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, İstinaf Mahkemesi'nce verilen ve hüküm fıkrası itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın yukarıda aktarılan gerekçe ile onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 07/02/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava; Bingöl Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ... Bölümü, ... Programına bir adet öğretim görevlisi kadrosuna yapılacak alım için 05/02/2024 tarihinde yapılan yazılı sınava katılan davacı tarafından, 31/12/2023 tarih ve 32416 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23061 ilan numaralı kadronun iptal edilmesine ilişkin 09/02/2024 tarihli Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 31 Aralık 2023 tarihli ve 32416 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23061 numaralı ilanda; Bingöl Üniversitesi Bingöl Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu Tasarım Bölümü İç Mekân Tasarımı Programına, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesi hükümleri uyarınca 1 adet 5. derece öğretim görevlisi alınacağının ilan edildiği, 05/02/2024 tarihinde yapılan sınav sonunda, adayların isimleri kapalı şekilde kağıtların okunması ve puanlamanın yapılması sonrasında jüri arasında hesaplamaya ilişkin anlaşmazlık yaşandığı ve bunun üzerine aynı gün, ilgili sınavın, alanında yetkin farklı jüriler tarafından değerlendirilmesinin uygun olacağının tutanak altına alındığı, Rektörlük tarafından kadronun iptal edildiği, bakılan davanın esasını, tüm taraflarca şaibe iddiası ileri sürülmüş olan sınav sürecinin sonlandırılarak, hukuka uygun yeni bir işlem süreci başlatma yönündeki davalı iradesinin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesi oluşturmaktadır.
Hukukumuzda takdir yetkisi, temel amacı faaliyetlerinde kamu yararını gerçekleştirmek olan idarenin, belli bir konuda karar alıp almama yahut karar alma hususunda birden fazla seçenek arasında seçim yapma serbestisine sahip olması şeklinde tanımlanmaktadır. Ancak bu takdir yetkisi, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. Bu yetkinin hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olup olmadığının tespiti ise takdir yetkisinin yargısal denetimini ifade etmektedir.
Bu durumda, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, öğretim görevlisi alım sınavında, hem sınav öncesi hem de sınavdan sonra puanların hesaplanması ve sonucun açıklanması süresinde sınav ve sınav jürisinin objektifliğinin zedelendiğine dair dikkate alınabilecek iddiaların varlığı da bir bütün halinde değerlendirildiğinde, dava konusu edilen kadronun iptal edilmesine ilişkin işlemin idarenin takdir yetkisi kapsamında gerçekleştirildiği kanaatine varılarak, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Yapılan açıklamalar çerçevesinde, kadronun iptali yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.
karar