Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/4849 E. , 2025/5481 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/4849
Karar No : 2025/5481
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : ... Başsavcılığı
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı taşınmazın 2.675,00 m²'lik kısmının 05/09/2019-22/09/2021 tarihleri arasında davacı tarafından işgal edilmesi nedeniyle düzenlenen 29.382,70 TL tutarındaki ... tarih ve ... ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: ... İdare Mahkemesine verilen kararda; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 22/09/2021 tarihinde 1 memur ve 1 uzman' tarafından düzenlenen tespit tutanağına dayandırıldığı, tutanakta Hazineye ait taşınmazın 3.567,00 m²'lik kısmının 05/09/2019-22/09/2021 tarihleri arasında davacı tarafından ekip-biçmek suretiyle işgal edildiğinin belirtildiği, ancak tutanağı düzenleyen iki görevli dışında davacı ya da başka birisinin imzasının bulunmadığı, Mahkemenin 19/06/2025 tarihli ara kararına cevaben davacının işgalini ve işgal tarihlerini ispatlayıcı somut bilgi ve belgelerin (ihbar, şikayet, ifade, fotoğraf, video, çiftçi kayıt sistemi kayıtlar gibi) somut bilgi ve belge sunulmadığı, davacıya ait çiftçi kayıt sistemi kaydının bulunmadığı, her ne kadar davalı idare tarafından taşınmaz tespit tutanağı ile tarla fotoğrafı ve kroki sunulduğu görülmekte ise de, öz konusu belgelerin işgali somut olarak ortaya konulamadığı dolayısıyla, işgalcinin kim olduğu, işgal tarihleri ve işgal alanının somut delillerle ortaya konulduktan sonra ecrimisil tesis edilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar verilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı Hazineye ait taşınmazın, 3.567,00 m²'lik kısmının 05/09/2019-22/09/2021 tarihleri arasında işgal edilmesi nedeniyle düzenlenen ... tarihli, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptaline dair ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararın, kanun yararına temyiz edilmesi talebiyle Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 28 Haziran 2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6545 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile değişik "Kanun Yararına Temyiz” başlıklı 51. maddesinde, "1. İdare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir.
2. Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukukî sonuçlarını kaldırmaz.
3. Bozma kararının bir örneği ilgili bakanlığa gönderilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır." kuralına yer verilmiştir.
Kanunî süre geçtikten sonra kanun yolu başvurusunda bulunulması üzerine süre aşımı yönünden başvurunun reddedilmesi veya herhangi bir usulî sebeple kanun yolu incelemesine tâbi tutulmadan kararın kesinleşmesi hâllerinde kanun yolu incelemesi yapılmış olmadığından, bu kararlar kanun yararına temyiz edilebilir.
2577 sayılı Kanun'un 20/A ve 20/B maddeleri uyarınca ivedi yargılama usûlü uygulanarak verilen ve istinaf kanun yoluna başvurmadan temyiz edilebilen kararlardan temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşenlerin kanun yararına temyiz edilebileceği hususunda da tereddüt bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre kanun yararına temyiz; istinaf veya temyiz kanun yolları kapalı olduğu için kesinleşmiş ya da istinaf veya temyiz kanun yolları açık olduğu halde taraflardan hiçbirinin süresi içinde istinaf veya temyiz yoluna başvurmaması sebebiyle kesinleşmiş olan idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerince verilen nihai kararlara karşı başvurulabilen olağanüstü bir kanun yolu olup, bu kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin kanun yararına temyiz edilmesi mümkündür.
"Kanun yararına bozma üzerine, kararı veren mahkemece davaya yeniden bakılmaz, Mahkemenin bozmaya uygun yeni bir karar vermesi gerekmez. Çünkü kanun yararına bozma kararının daha önce kesinleşmiş olan hükmün hukukî sonuçlarını ve dolayısıyla tarafların hukukî durumunu etkileyen bir sonucu yoktur. Bozmanın amacı, benzeri davalarda mahkemelerin aynı hukukî yanlışlığı yapmalarını önlemek ve usûl ve esasa ilişkin hukuk kurallarının belli bir doğrultuda uygulanmasını sağlamaktan ibarettir. Bu nedenle, kanun yararına bozulmuş da olsa, kesinleşmiş karar hükmünü yürütecektir. Kanun yararına bozma kararının Resmî Gazetede yayımlanması ile, uygulanan hukuk kuralının Ülkenin her yanında aynı şekilde anlaşılmasını sağlama amacı güdülmüştür." (YENİCE Kâzım, ESİN Yüksel, Açıklamalı İçtihatlı Notlu İdarî Yargılama Usûlü, 1983, s. 735, 736)
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmü, 2. fıkrasında, "Bu süreler;
a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,
b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği;
Tarihi izleyen günden başlar." hükmü, 11. maddesinde, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan hükümler uyarınca bireysel işlemlerde, dava açma süresi, yazılı bildirimin yapılması üzerine başlamakta, yazılı bildirim üzerine 60 gün içinde doğrudan dava açılabilmektedir. İlgili doğrudan dava açmak yerine 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, dava açma süresi içinde isteyebilmekte, bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta, ancak otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılmakta ve dava açma süresi yeniden işlemeye başlamaktadır.
Öte yandan Danıştay yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, idari yargılama usulünde, bireysel işlemlerin yazılı tebliği yapılmamış olmakla birlikte ilgili kişi işlemi öğrenmiş ise öğrenme tarihi, yazılı tebligatın yapıldığı tarih olarak kabul edilmekte olup öğrenme üzerine 60 gün içinde dava açılabilmektedir. Yine bu halde de öğrenme üzerine ilgili doğrudan dava açabileceği gibi 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca idareye başvuru yolununu da kullanabilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu ... tarihli, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin davacıya tebliğ edildiğine dair bir alındının dosyaya sunulamadığı, ancak davacının, işgalinin olmadığı ve anılan ecrimisil ihbarnamesinin iptalinin gerektiğinden bahisle 03/07/2024 tarihinde davalı idareye itiraz dilekçesi verdiği, bu başvuruya idare tarafından cevap verilmemesi nedeniyle davacının vekili tarafından, ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz dilekçesinin akıbeti hakkında bilgi isteyen 26/11/2024 tarihli ikinci başvuru dilekçesinin verildiği, davalı idarenin süresi içinde herhangi bir itirazda bulunulmadığının bildirilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı işleminin, 29/11/2024 tarihinde, davacı vekiline tebliği üzerine 29/11/2024 tarihinde bu davanın açıldığı, öte yandan başvuru nedeniyle ecrimisil düzeltme ihbarnamesine ilişkin yeni bir işlemin tesis edilmediği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, ecrimisil ihbarnamesinin davacıya tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ alındısı sunulamamakla beraber davacının, anılan ecrimisil ihbarnamesini en geç itiraz ettiği 03/07/2024 tarihinde öğrendiği, öğrenme üzerine işlemeye başlayan dava açma süresinin itiraz nedeniyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca aynı gün durduğu, idarece cevap verilmediğinden otuz gün sonra isteğin reddedilmiş sayılması sonucu 60 günlük dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı, 26/11/2024 tarihli ikinci başvuru üzerine verilen cevabın ise dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.
Bu durumda dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle, 03/07/2024 tarihini izleyen yasal sürede (30+60 gün içerisinde) açılmayan, 29/11/2024 tarihinde açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesi mümkün olmadığından, davanın esasına yönelik inceleme yapılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararının niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle kanun yararına temyizen incelenerek bozulması 2577 sayılı Kanunun 51. maddesi uyarınca talep olunur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu, bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı; "Kanun yararına temyiz" başlıklı 51. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği, temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın, kanun yararına bozulacağı, bozma kararının, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı, bozma kararının bir örneğinin ilgili bakanlığa gönderileceği ve Resmi Gazete'de yayımlanacağı belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir."; 86. maddesinin 1. fıkrasında, "Takdir edilen ecrimisiller, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre öncelikle elden veya iadeli taahhütlü mektupla, bu şekilde tebliğ edilemeyenler diğer usullere göre tebliğ edilir."; 2. fıkrasında, "Ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabilir." ve 3. fıkrasında, "Düzeltme talepleri, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanır ve sonucu karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesi ile ilgilisine tebliğ edilir." hükümlerine yer verilmiştir.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında, "Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.
" kuralı yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece 22/09/2021 tarihinde düzenlenen taşınmaz tespit tutanağına göre, davacı tarafından İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı Hazineye ait taşınmazın 3.567,00 m²'lik kısmının 05/09/2019-29/09/2021 tarihleri arasında ekip-biçmek suretiyle kullanıldığının tespit edilmesi üzerine, 09/11/2022 tarihli ecrimisil kıymet takdir kararı uyarınca 29.382,70 TL tutarında takdir edilen ecrimisil bedeli için 10/11/2022 tarihli ecrimisil ihbarnamesi düzenlendiği, ihbarnamenin davacının adres kayıt sistemindeki adresine 7201 sayılı Kanun'un 21. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 19/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihi izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde ilgili idareye davacı tarafından düzeltme talebinde bulunabileceği ya da altmış (60) gün içerisinde dava açma hakkını kullanması gerekirken, düzeltme başvuru süresi aşıldıktan ve davanın açılabileceği en son 19/02/2023 tarihi geçtikten sonra 26/11/2024 tarihinde yapılan başvuruya verilen cevap üzerine 29/11/2024 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı görülmüştür.
Bu durumda davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiğinden, İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmadığından, kanun yararına bozulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Danıştay Başsavcılığının KANUN YARARINA TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesi Hâkimliğinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısım yönünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin taraflara ve Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 22/10/2025 tarihinde karar verildi.
karar