Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/5060 E. , 2025/7045 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/5060
Karar No : 2025/7045
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...'ya velayeten
... ve ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından velisi oldukları ...'nın 2024-2025 Yılı Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme işlemleri kapsamında bireysel değerlendirme aşamasında başarısız kabul edilmesine ilişkin işleme yaptıkları 10/07/2025 tarihli itirazın reddine dair 25/07/2025 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... kararıyla; davacıların velisi oldukları öğrencinin bireysel değerlendirme aşamasında başarısız sayılmasına 10/07/2025 tarihinde itiraz edildiği ve bu itirazın 25/07/2025 tarihinde tebliğ edilen işlemle reddedildiği, bakılan davanın UYAP sistemi üzerinden 16/08/2025 tarihinde açıldığı, Danıştay Sekizinci Dairesinin aynı tip işleme yönelik kararları uyarınca uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi uyarınca dava açma süresinin tebliğ tarihinden itibaren 10 gün olduğu ve üst merciye itirazın dava açma süresini kesmeyeceği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Adli tatilde görülecek dava ve işler" başlıklı 103. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde, Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işlerin görüleceğinin kurala bağlandığı, anılan hüküm uyarınca dava açma süresinin adli tatil nedeniyle durmayacağı, davacıya 25/07/2025 tarihinde tebliğ edilen işlemin iptali talebiyle 16/08/2025 tarihinde açılan davanın 10 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra açıldığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, velisi oldukları öğrencinin kendi seviyesinin üzerindeki sorulara maruz kaldığı ve sonuç olarak başarısız bulunduğu, başarısız bulunma kararı üzerine 10/07/2025 tarihinde davalı idareye itirazda bulunulduğu, itirazın reddi üzerine süresinde dava açıldığı, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından; velisi oldukları ...'nın 2024-2025 Yılı Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme işlemleri kapsamında bireysel değerlendirme aşamasında başarısız sayılmasına dair işleme karşı yaptıkları itiraz başvurusunun davalı idarece reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu ifade edilmiş; "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin 2. fıkrasında ise; Devletin, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
2. Bu süreler;
a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,
b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği; tarihi izleyen günden başlar.(...) hükmüne yer verilmiş; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, tatil günlerinin sürelere dahil olduğu, şu kadarki, sürenin son gününün tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzayacağı, bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesinin çalışmaya ara verme zamanına rastlaması halinde bu sürelerin, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılacağı belirtilmiştir.
Yine, Kanun'un "Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü" başlıklı 20/B maddesinde(Ek: 10/9/2014-6552/96 md.); "1. Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin yargılama usulünde:
a) Dava açma süresi on gündür.
b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.
c) Yedi gün içinde ilk inceleme yapılır ve dava dilekçesi ile ekleri tebliğe çıkarılır.
ç) Savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren üç gün olup, bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla üç gün uzatılabilir. Savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır.
d) Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilecek kararlara itiraz edilemez.
e) Bu davalar dosyanın tekemmülünden itibaren en geç on beş gün içinde karara bağlanır. Ara kararı verilmesi, keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gibi işlemler ivedilikle sonuçlandırılır.
f) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.
g) Temyiz dilekçeleri üç gün içinde incelenir ve tebliğe çıkarılır. Bu Kanunun 48 inci maddesinin bu maddeye aykırı olmayan hükümleri kıyasen uygulanır.
ğ) Temyiz dilekçelerine cevap verme süresi beş gündür.
h) Danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda, maddi vakalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verir. Aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden karar verir. Ancak, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı bulduğu hâllerde kararı bozmakla birlikte dosyayı geri gönderir. Temyiz üzerine verilen kararlar kesindir.
ı) Temyiz istemi en geç on beş gün içinde karara bağlanır. Karar en geç yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.
2. Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalarda verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararları, söz konusu sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanır." hükmü yer almaktadır.
2024-2025 yılı Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nun "4.1. Ön Değerlendirme Uygulamasına İtiraz" başlıklı bölümünde; "Genel zihinsel, resim ve müzik yetenek alanları ön değerlendirme uygulamalarına ilişkin itirazlar takvimde belirtilen tarih aralığında öğrenci velisi tarafından ... adresinde yer alan e-İtiraz Modülü üzerinden yapılacaktır. İtirazlar, il tanılama sınav komisyonlarınca takvimde belirtilen tarih aralığında değerlendirilerek e-İtiraz Modülü üzerinden cevaplandırılacaktır." kuralı; "4.2. Bireysel Değerlendirme Uygulamasına İtiraz" başlıklı bölümünde; "Genel zihinsel, resim ve müzik yetenek alanları bireysel değerlendirme uygulamalarına ilişkin itirazlar, takvimde belirtilen tarih aralığında öğrenci velisi tarafından ... adresinde yer alan e-İtiraz Modülü üzerinden yapılacaktır. İtirazlar, il tanılama sınav komisyonlarınca takvimde belirtilen tarih aralığında değerlendirilerek e-İtiraz Modülü üzerinden cevaplandırılacaktır.
a) Bireysel değerlendirme sonuçları için; il tanılama sınav komisyonlarınca itiraz başvurularına ait belgelerin birer sureti uygulama merkezlerinden talep edilecektir. Uygulama sağlayarak asılları kendilerinde kalmak kaydı ile il tanılama sınav komisyonlarına gönderecektir.
b) Yapılan ön değerlendirme ve bireysel değerlendirme içeriklerine ilişkin herhangi bir belge yayımlanmayacak ve paylaşılmayacaktır.
c) Faks ve e-posta yolu ile yapılan itirazlar dikkate alınmayacaktır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari işlemlere karşı başvuru yollarının ayrıntılı düzenlemelerde yer alması, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilebilmesi nedeniyle işlemlere karşı hangi mercilere ve ne kadar sürede başvurulabileceğinin idarelerce işlemde belirtilmesi hukuk güvenliği ilkesinin gereğidir. Yukarıda belirtilen Anayasa hükmü ile de bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.
İdarenin Anayasadan kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmesi esas olmakla birlikte belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmemesi, idari işlemlere karşı açılan davalarda dava açma süresinin işletilmeyip, ihmal edilmesi sonucunu da doğurmamalıdır. Anayasa'nın 125. maddesinde idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başlayacağının belirtilmesi karşısında, usulüne uygun tebliğ olunan veya bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilen idari işlemler üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde açıkça belirtilen ve ilgililerce de bilindiğinin kabulü gereken genel dava açma sürelerinin işletilmesi zorunludur.
Bununla birlikte, idari işlemlerin nitelikleri gereği genel dava açma süreleri dışında ayrı dava açma sürelerinin öngörülmüş olması halinde, idarelerce Anayasanın 40. maddesine uygun olarak bu işlemlerin tabi olduğu dava açma süreleri gösterilmedikçe özel dava açma sürelerinin işletilmesine olanak bulunmadığından, ilgili işlemlerin tebliği tarihinden itibaren özel dava açma süresinin değil, 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi ile Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar hakkında açılan davalara ilişkin özel bir yargılama usulü getirilmiş ve 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre yapılan başvuruların, on günlük dava açma süresini durdurmayacağı belirtilmiş ise de; 2024-2025 yılı Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nda bireysel değerlendirme uygulamalarına ilişkin itirazların, Kılavuz'da yer alan takvimde belirtilen tarih aralığında yapılabileceği belirtilmiş olup; dava açma süresinin on gün olduğu ve sonuçlara yapılan itirazın dava açma süresini durdurmayacağının belirtilmemesi karşısında, işleme karşı doğrudan dava açma hakkı kullanılmayıp yapılan itiraz başvurusunun itirazın reddi üzerine dava açma yolunun tercih edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda yer alan hükümler uyarınca, 2024-2025 yılı Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nda kanun yolu ve dava açma süresi gösterilmediğinden, dava açma süresinin 2577 sayılı Kanun'un 7. ve 11. maddeleri esas alınarak hesaplanması gerekmektedir.
Uyuşmazlığa konu olayda; Bilim ve Sanat Merkezlerine Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme kapsamında yapılan bireysel değerlendirme sonuçlarının 04/07/2025 tarihinde açıklandığı, davacılar tarafından 10/07/2025 tarihinde yapılan itirazın 25/07/2025 tarihinde reddedildiği ve aynı gün tebliğ edilmesi üzerine genel dava açma süresi içerisinde 16/08/2025 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu ve Mahkemece işin esası yönünden karar vermesi gerektiği görülmektedir.
Bu itibarla; davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen Mahkeme kararında usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi uyarınca kesin olarak 22/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
karar