Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/548 E. , 2025/4601 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/548
Karar No : 2025/4601
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Otomotiv İnşaat Yapı Taahhüt Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...dari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel taşınmaz için ödenen toplam 415.100,08 TL tutarında stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin... tarih ve...sayılı işlemin iptali ile davacıdan tahsil edilen söz konusu tutarın başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3194 sayılı Kanunun "Ruhsat alma şartları" başlıklı 22. maddesinden sonra gelmek üzere ihdas edilen 23. madde metninin teknik alt yapı bedelinin tahsiline ilişkin bir düzenlemeden ziyade iskan hudutları içerisinde beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda yapı izni verilebilmesinin koşullarının belirlenmesine yönelik bir düzenlemeyi içerdiği, teknik alt yapı bedelinin ilgililerden tahsiline yönelik temel düzenlemenin Belediye Gelirleri Kanunu olduğu, anılan Kanunda ise teknik alt yapı hizmetlerinden faydalanan taşınmazlar için meskun veya inkişaf alanlarında yer almasına yönelik herhangi bir farklılığa yer verilmediği gibi kamu hizmetlerinden yararlanma ve külfetlerine katlanmada eşitliğin korunması bağlamında imar planı öngörüleri ve yapılaşma zamanının farklılığı esas alınarak taşınmazlar açısından teknik alt yapı bedelinin tahsil edilmemesi yönünde bir muafiyetin öngörülmesinin de mümkün olmadığı; öte yandan, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerin mahalle statüsünde bulunması nedeniyle 6360 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 15. fıkrasında öngörülen muafiyetten de yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak, davacı parselinin güneybatısında bulunan 20 metrelik yolun karşısında park alanı, batısında bulunan 35 metrelik yolun karşısında kamusal kullanım alanı bulunduğundan bahisle Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının (b) maddesi gereğince yolun tamamı üzerinden hesaplama yapılarak teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirildiği, söz konusu düzenlemenin ise yargı kararıyla iptaline karar verildiği, bu nedenle, davalı idare tarafından, yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında teknik altyapıdan (parsel kenarındaki yollardan) dolayı, stabilize yol teknik altyapı bedeli istenmesi yerinde olmakla birlikte, taşınmaz açısından bu bedelin dayanağı olan düzenlemenin iptal edildiğinden stabilize yol teknik altyapı bedeline yönelik dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uyarlık bulunmadığı; davalı idarece, ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı hakkında verilen yargı kararları bir bütün olarak değerlendirilerek, stabilize yol teknik altyapı bedeli alınan yolun davacı parseline isabet eden kısmının yarısı üzerinden bu bedelin davacıdan tahsil edildiği tarihteki birim değerler dikkate alınarak bir hesaplama yapıldıktan sonra bulunacak bedel ile davacının ödemiş olduğu bedel arasında mahsuplaşma yapılacağından tazminat istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline, stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak alınan 415.100,08-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu işlem nedeniyle tahsil edilen teknik alt yapı bedelin de iadesine karar verilmesi gerekirken idari işlem yerine geçecek şekilde verilen temyize konu kararın anılan kısmının usule ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının temyize konu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel taşınmaz için ödenen toplam 415.100,08 TL tutarında stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile davacıdan tahsil edilen söz konusu tutarın başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere
aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Bu durumda; davacı tarafından hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen teknik alt yapı bedelinin iadesine karar verilmesinin istenildiği dikkate alındığında, öncelikle dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, hangi yolların hesaplamaya dahil edildiği, bu yolların ve teknik alt yapının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmaz nedeniyle davacıdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek sonuca göre davacıdan tahsil edilen tutarın yasal faiziyle iadesi istemi yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen İdari Dava Dairesi kararının temyize konu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali, stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak alınan...-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/10/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar