Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2025/5982 E. , 2025/6744 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/5982
Karar No : 2025/6744
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Kurulu / ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU: Davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararının iptaline, bu karar nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve uğradığını iddia ettiği manevi zararlara karşılık olmak üzere 1.000.000,00-TL'nin faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu karar tesis edilirken, hiçbir aşamada savunmasının alınmadığı, bu sebeple savunma hakkının ihlal edildiği, hakimlik teminatı dikkate alınmaksızın ve soruşturma yürütülmeksizin disiplin cezası verildiği, özel ve aile hayatına saygı hakkının, ifade özgürlüğünün, ayrımcılık yasağı ve onur kırıcı muamele yasağının, etkin başvuru hakkının ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde belirtilen haklarının ihlal edildiği, kararın tesisinde kişiselleştirme yapılmadığı, terör örgütüyle hiçbir bağlantısının olmadığı ileri sürülerek dava konusu kararın hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Dava dilekçesinin usule aykırılıklar yönünden incelenerek tespit edilmesi halinde davanın öncelikle usul yönünden reddi gerektiği, öte yandan dava konusu kararların amacının Türk yargı sistemini tamamen ele geçirmeyi hedefleyen ve bu amaç doğrultusunda hareket eden illegal bir yapının bu amaca ulaşmasının önlenmesi ile Türk yargısının bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunması olduğu ve yargı mensuplarına olağan dönemde uygulanan 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun ilgili hükümlerine değil Anayasa'nın 120. ve 121. maddeleri ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu çerçevesinde yürürlüğe konulan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesine dayanılarak tesis edildiği, disiplin cezası niteliğinde olmayıp "göreve son" müessesesinin bir örneği olduğu, bu şekilde göreve son verme halinde zorunlu olmamasına rağmen ilgililere savunma haklarını kullanabilmeleri için 6087 sayılı Yasa'nın 33. maddesi uyarınca yeniden inceleme başvurusunda bulunma imkanı tanındığı, davacı hakkında tesis edilen kararlar ile ilgili olarak kişiselleştirmenin yapıldığı, dava konusu kararların hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK ...'IN DÜŞÜNCESİ: Danıştay Beşinci Dairesinin 20/10/2022 tarih ve E:2017/3370, K:2022/7410 sayılı kararının manevi tazminata ilişkin kısmının bozulmasına ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/11/2024 tarih ve E:2023/2050, K:2024/2708 sayılı kararına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49/4. maddesi uyarınca uyulmasının zorunlu olması nedeniyle, bozma kararı doğrultusunda, davacının manevi tazminata ilişkin isteminin reddi yolunda hüküm kurulması gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'NUN DÜŞÜNCESİ:Dava, yargı mensubu olan davacının 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (6749 sayılı Kanun ile kanunlaşmıştır) 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin olarak Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nca verilen ... tarih ve... sayılı kararının iptaline ve bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve 1.000.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Danıştay 5. Dairesinin 20/10/2022 tarih ve E:2017/3370, K:2022/7410 sayılı kararıyla; "davalı idarece, davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğuna ilişkin yeterli delil sunulmadığı, ayrıca ilgili kamu kurumları ve özel kuruluşlarca Dairelerince yapılan ara kararına verilen cevaplarda da davacının iltisakını veya irtibatını ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu kararda hukuka uyarlık görülmediği, bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği, manevi tazminat talebinin 10.000,00-TL kısmının kabulü, fazlaya ilişkin kısmının reddi gerektiği" gerekçesiyle Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının iptaline, bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tesis edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ve 10.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesi fazlaya ait kısmının ise reddine karar verildiği, davalı idarece temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/11/2024 tarihli ve E:2023/2050, K:2024/2704 sayılı kararıyla; davacı lehine hükmedilen parasal haklara yürütülecek yasal faizin başlangıcına ilişkin hükmü ve manevi tazminata ilişkin hükmü dışındaki kısımlarının onanmasına, anılan kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, "meslekten çıkarıldığı tarihten itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının, dava tarihinden" şeklinde düzeltilerek onanmasına, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın davacıya ödenmesine ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verildiği belirlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, temyiz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen kararlara uyulması zorunlu olduğundan, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun anılan kararın bozulan kısmı yönünden bozma gerekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, dava konusu işlemin iptali, davacının yoksun kalınan parasal haklarının işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00-TL tutarındaki manevi tazminatın meslekten çıkarıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddi yolundaki 20/10/2022 tarih ve E:2017/3370, K:2022/7410 sayılı kararının, manevi tazminata ilişkin kısmının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/11/2024 tarih ve E:2023/2050, K:2024/2708 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 49/4. maddesi uyarınca bozma kararına uyularak, bozulan kısım yönünden gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
... tarih ve... sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararıyla, yargı mensubu olarak görev yapmakta olan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebi anılan Kurul tarafından ... tarih ve ... sayılı kararla reddedilmiştir.
Davacı tarafından, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın iptaline, bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve yine bu kararlar nedeniyle uğradığını iddia ettiği manevi zararlara karşılık olmak üzere 1.000.000,00 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi talebiyle açılan davada Dairemizin 20/10/2022 tarih ve E:2017/3370, K:2022/7410 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline, yoksun kalınan parasal haklarının davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın davacının meslekten çıkarıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Dairemizin anılan kararına yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/11/2024 tarih ve E:2023/2050, K:2024/2708 sayılı kararıyla Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, davacı lehine hükmedilen parasal haklara yürütülecek yasal faizin işlemin tesis tarihinden itibaren kısmının "dava tarihinden itibaren" olarak düzeltilerek onanmasına, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00-TL tutarındaki manevi tazminatın meslekten çıkarıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Bozma kararı üzerine verilen kısım yönünden; manevi tazminat kişinin manevi değerlerinde meydana gelen eksilme ile duyulan acı, üzüntü ve sarsıntının bir miktar parayla kısmen de olsa hafifletilmesini sağlamak amacına yönelik olup, bir manevi tatmin aracıdır. Manevi tazminatın bu niteliği dikkate alındığında, belli bir zarar karşılığı olmayan yalnızca olay nedeniyle duyulan üzüntünün kısmen giderilmesi amacını taşımakta ise de, idarenin her hukuka aykırı işlemi nedeniyle duyulan üzüntü karşılığı manevi tazminata hükmedilmesi sonucunu doğurmaz.
Bir idari işlemin mevzuata ve hukuka aykırılığı, kural olarak hizmet kusuru sayılmakta ise de; her aykırılığın tazminat sorumluluğunu gerektirmeyeceği de idare hukuku ilkelerindendir. Bir işlemin herhangi bir yönden mevzuata ve hukuka aykırı görülerek iptal edilmiş olması, hizmet kusurunun varlığını kabule yetmez. Hizmet kusurunun oluşabilmesi için saptanan yanlışlık ve aykırılığın, hizmetin iyi kurulmadığını, düzenli işlemediğini gösterecek derecede ağır ve belirgin olması gerekir.
Buna göre, idarenin her hukuka aykırı işleminin manevi tazminat ödenmesi sonucunu doğurmayacağı açık olup, davacının dosyadaki durumu ve dava konusu işlemlerin tedbir niteliğinde işlemler olması nedeniyle yukarıda yer verilen manevi tazminata ilişkin şartların oluşmadığı anlaşıldığından, davacının manevi tazminata ilişkin isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 4. fıkrası uyarınca Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun yukarıda belirtilen bozma kararına uyulmasına,
1. Davanın... TL manevi tazminat yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun yukarıda belirtilen kararından sonra bakılan davanın işlemin iptali, tazminat isteminin reddi hükmüyle sonuçlandığı dikkate alınarak, adli yardım istemi kabul edilmiş olan davacıdan, ayrıntısı aşağıda gösterilen ... TL yargılama giderinin yarısı olan ... TL tutarındaki kısmının davacıdan tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına,
3. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar