Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/663 E. , 2025/3696 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/663
Karar No : 2025/3696
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Turizm ve Otelcilik Anonim Şirketi
2- ... Holding Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 22/07/1993 onanlı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında Turizm Tesis Alanında kalan, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parsellerde bulunan ve ... tarih ve ...sayılı ruhsat eki projesine ruhsat ve eklerine aykırılıklar tespit edilmesi üzerine 26/04/2011 ve 28/05/2012 tarihli tespit tutanakları düzenlenen ... Otelinde, ... tarihli, ... sayılı onaylı proje ve ... tarihli, ... sayılı Kot-Kesit Belgesine göre projede (+16,91) kotunda olması gereken terastaki havuzun (+19,68) kotunda yapıldığı, (+16,12) ve (+16,98) kotlarında ilave kapalı alanlar oluşturulduğu, (+19,68) kotunda kapalı havuz yapıldığı, tespit edilen aykırılıklarla ilgili ölçüleri belirtildiği gibi döşeme kotları ve gabarisinin ana binada onaylı projesine göre farklı yapılmış olduğunun ... tarihli, ... sayılı, ... Nolu Yapı Tatil Tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, tespit edilen aykırılıkların tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/b maddesi uyarınca yıktırılarak projeye uygun hale getirilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile aykırılıkların tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/b maddesi uyarınca 15 gün içerisinde yıkılarak projeye uygun hale getirilmesi, aksi takdirde elektrik, su ve doğalgazının kesilerek, yıkım işleminin Müdürlüklerince yapılacağı ve yıkım masraflarının %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin ...tarihli, ... sayılı ve 3194 sayılı İmar Kanununun 31.maddesi uyarınca binanın elektrik, su ve doğalgazının kesilmesi hususunun İÇDAŞ Genel Müdürlüğüne bildirilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı Boğaziçi İmar Müdürlüğü işlemlerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu yerde, ruhsata aykırı inşaat yapıldığının, davalı idarece mahallinde yapılan kontroller sonucunda düzenlenen yapı tatil tutanağıyla tespit edildiği açık olup, yapının ruhsata uygun hale getirilmediği veya ruhsata aykırı kısımların yıktırılmadığı anlaşıldığından, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... pafta, ... ada, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parsel sayılı yerde bulunan taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı inşai faaliyetlerde bulunulduğundan bahisle düzenlenen... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağında tespit edilen aykırılıkların tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/b maddesi uyarınca yıktırılarak projeye uygun hale getirilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı encümen kararı ile aykırılıkların 15 gün içerisinde yıktırılarak projeye uygun hale getirilmesi, aksi takdirde elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinin kesilerek, yıkım işleminin davalı idarece gerçekleştirileceği ve yıkım masrafının %20 fazlasıyla davacıdan tahsil edileceğini bildirir ... tarih ve ..., ... sayılı işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun hükümleri uyarınca ilgili tabiat varlıklarını koruma bölge komisyonu ve ilgili kültür varlıklarını koruma bölge kurulunca karar alınarak uygulama yapılacağı anlaşılmakta olup, ... tarihli, ... sayılı, ... nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen uygulamalara yönelik olarak hazırlanan tadilat projesinin yapı ruhsatı vermeye yetkili İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğünce uygun bulunarak tabiat varlıkları açısından değerlendirilmek üzere İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne gönderildiği dikkate alındığında, ilgili tabiat varlıklarını koruma bölge komisyonunca alınacak karara göre tadilat ruhsatı talebinin neticelendirilmesi ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli yapıda koruma kurulundan izinsiz olarak bir yıkım işlemi gerçekleştirilmesinin 2863 sayılı Yasa maddelerine aykırı düşeceği de anlaşıldığından, ...tarihli, ... sayılı, ... no.lu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/b maddesi uyarınca yıktırılarak projeye uygun hale getirilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararında ve bu karara istinaden aykırılıkların tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/b maddesi uyarınca 15 gün içerisinde yıkılarak projeye uygun hale getirilmesi, aksi takdirde elektrik, su ve doğalgazının kesilerek, yıkım işleminin Müdürlüklerince yapılacağı ve yıkım masraflarının %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin... tarihli, ... sayılı ve 3194 sayılı İmar Kanununun 31.maddesi uyarınca binanın elektrik, su ve doğalgazının kesilmesi hususunun İÇDAŞ Genel Müdürlüğüne bildirilmesine ilişkin...tarihli, ... sayılı Boğaziçi İmar Müdürlüğü işlemlerinde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemlerin usul ve mevzuata uygun olduğu, bilirkişi raporunda da aykırılıkların mevcudiyetini koruduğunun rapor edildiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. (...) Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir. Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almıştır.
Hakkında yıkım kararı verilen ruhsata aykırı imalatların, dava devam ederken yıkılması veya ruhsatlandırılması gibi hallerde yıkım kararının uygulanma imkanı kalmadığından; böyle bir durumda, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacılar vekilince dava dosyasına sunulan 21/02/2024 Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kayıt tarihli dilekçede, uyuşmazlık konusu yapının ruhsata bağlandığı, bilahare 19/02/2024 tarihli yapı kullanma izin belgesinin de alındığının beyan edildiği, dilekçe ekinde ise, buna ilişkin davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilmiş ... tarihli, ... no'lu yapı ruhsatı ve ... tarih, ... belge no'lu yapı kullanma izin belgelerinin sunulduğu görülmektedir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu ruhsata aykırı yapının ruhsata bağlanıp bağlanmadığı hususu araştırılarak, bunun neticesine göre, uyuşmazlığın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ..., Üye ...'un karşı oyları ve oyçokluğu ile BOZULMASINA
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinin hiçbirisi bulunmadığından, kararın onanması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki coğunluğun kararına katılmıyoruz.
karar