Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/774 E. , 2025/2042 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/774
Karar No:2025/2042
MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR
... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili Av. ... tarafından, Ordu İl Sağlık Müdürlüğünce 04/12/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... kayıt numaralı "Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Ay Süreli Malzemeli Yemek Hizmeti Alım" ihalesine ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulunun (Kurul) 02/01/2025 tarih ve 2025/UH.I-79 sayılı kararının iptali istemiyle Kamu İhale Kurumuna karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, ... Yemek Gıda Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. ... ve ... Tesis Profesyonel Hizmet Yönetimi A.Ş. vekili Av. ... tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemlerini içeren dilekçeler incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ... Yemek Gıda Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... Tesis Profesyonel Hizmet Yönetimi A.Ş.'nin davaya müdahalede hukuki yararlarının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMLERİNİN KABULÜNE, 21/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda davaya müdahale konusunda özel bir hüküm bulunmamakla birlikte "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uygulanmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulan haller arasında "üçüncü şahısların davaya katılması" konusu da sayılmıştır.
6100 sayılı Kanun'un 65. maddesinde "asli müdahale" düzenlenmiş; "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde ise, "(1) Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir."; "Tahkikatın konusu" başlıklı 143. maddesinde, "(1)Tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmalar birlikte incelenir. (2) Hâkim, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için resen veya taraflardan birinin talebi üzerine tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; bakılan davada, İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda karar verildiği, anılan kararın davalı idare tarafından bozulması istemiyle temyiz edildiği, üç kısımdan oluşan dava konusu ihalede ... Yemek Gıda Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ihalenin birinci kısmına ilişkin en avantajlı teklif sahibi olarak, ... Tesis Profesyonel Hizmet Yönetimi A.Ş.'nin ise ihalenin ikinci ve üçüncü kısımlarına ilişkin en avantajlı teklif sahibi olarak sözleşme imzalandığı ve uyuşmazlıkta verilecek karara göre tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılabileceği beyan edilerek 6100 sayılı Kanun'un 66. maddesi kapsamında davalı idare yanında davaya fer'i müdahale istemlerinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Fer'i müdahale isteminde bulunulduğunun tespitinin ardından, davanın hangi aşamasında kadar bu istemde bulunulabileceğinin tespit edilmesi zorunludur.
6100 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen 66. maddesinde, fer'i müdahilin, taraf yanında ve tarafa yardımcı olarak tanımlandığı ve ancak tahkikat sona erinceye kadar davaya katılma isteminde bulunulabileceği belirtilerek ne zamana kadar bu istemde bulunulabileceğinin açıkça hükme bağlandığı görülmektedir. İdari yargılama hukukunda 'tahkikat' evresi bulunmamakla beraber kanun hükmünün düzenleniş şekli ile 6100 sayılı Kanun'un 143. maddesinde yer alan tahkikatın konusu birlikte değerlendirildiğinde; hakim tarafından, iddia ve savunmaların birlikte incelendiği tahkikat aşamasının ilk derece yargılaması içerisinde yer aldığı, kanun yolu aşamasını kapsamadığı sonucuna varılmaktadır. Nitekim anılan Kanun'un sistematiğine bakıldığında da 'Kanun Yolları' başlıklı 'Sekizinci Kısım'da bu yolların; istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi olduğu da açıkça hüküm altına alınmıştır.
Diğer yandan, söz konusu 66. maddenin gerekçesinde de, kanun koyucu tarafından, asli müdahaleden farklı olarak tahkikat sona erinceye kadar fer'i müdahalede bulunulacağının kabul edildiği, zira asli müdahilin taraf olduğu ve bir dava açtığı, oysa fer'i müdahilin taraf yardımcısı olarak mevcut bir davanın içinde yer aldığının belirtildiği; dolayısıyla hükümde arzu edilenin ilk derece yargılaması içerisinde bu istemde bulunulması olduğu, kanun yollarının bu kapsam içerisinde kalmadığı anlaşılmaktadır.
Somut uyuşmazlığa gelindiğinde; ilk derece mahkemesi sıfatıyla İdare Mahkemesince yargılama yapılıp esas hakkında karar verildikten sonra, kanun yolu olan temyiz aşamasında Danıştay Onüçüncü Dairesinden fer'i müdahale isteminde bulunulduğu görülmektedir.
Yukarıda yapılan tespitler ve 6100 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca, kanun yolu aşamasında fer'i müdahale isteminde bulunulmasının mümkün olmadığı görüldüğünden, temyiz aşamasında yapılan bu istemlerin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu itibarla, müdahale istemlerinin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/774
Karar No:2025/2042
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
2. (MÜDAHİL DAVALI YANINDA) : ... Yemek Gıda Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
3. (MÜDAHİL DAVALI YANINDA) : ... Tesis
Profesyonel Hizmet Yönetimi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Ordu İl Sağlık Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... kayıt numaralı "Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Ay Süreli Malzemeli Yemek Hizmeti Alım" ihalesine ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulunun (Kurul) 02/01/2025 tarih ve 2025/UH.I-79 sayılı kararının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu edilen ihalenin tarih ve saatinin İdari Şartnameye göre ilk önce 03/12/2024 tarihi saat 10:30 olarak açıklandığı, ancak EKAP sisteminde yaşanan teknik aksaklık sebebiyle idarece, ihale tarihinin ertelenerek yeni ihale tarihi ve saatinin "04/12/2024, saat 12:00" olarak ilgililere bildirildiği, yeni belirlenen ihale tarih ve saatinde yapılan ihalede, e-tekliflerin açılması ve yaklaşık maliyetin açıklanması aşamasında EKAP sistemi üzerinde yaşanan teknik bir sorun nedeniyle ihalenin birinci oturumunun sonlandırılamadığı, idarece çeşitli yöntemlerle ihalenin birinci oturumunun sonlandırılmaya çalışıldığı, ancak çözüm bulunamaması üzerine sorunun 05/12/2024 tarihinde EKAP çağrı merkezine bildirildiği, EKAP çağrı merkezince yapılan girişimler neticesinde, 04/12/2024 tarihi mesai saati bitimine kadar kapatılması gereken birinci oturumun ertesi gün (05/12/2024) saat 16:10 sıralarında kapatıldığı, söz konusu süreçte isteklilerin süreçle ilgili olarak bilgilendirilmediği ve bu zaman itibarıyla isteklilere EKAP üzerinden bilgi verildiği, ihale komisyonu tarafından düzenlenen E-Teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı'nda, tekliflerin açıldığı tarih ve saatin "04/12/2024, saat 12:00" olarak belirtilmesine karşın, tutanağın düzenlendiği tarih ve saatin "05/12/2024, saat 16:04" olarak belirtildiği, yine idarece yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak tutulan "İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar" tutanağının "05/12/2024 tarihi, saat 16:09'da" düzenlendiğinin anlaşıldığı;
Bu durumda, EKAP üzerinde yaşanan teknik sorun sebebiyle ilk önce 03/12/2024 tarihi saat 10:30 olarak açıklanan ihalenin 04/12/2024 tarihi saat 12:00'ye ertelenmesinden sonra, yeniden belirlenen ihale günü ve saatinde EKAP üzerinden yaşanan teknik soruna rağmen idarenin söz konusu ihaleyi yeniden ertelemesinin gerekçelerinin ortaya konulmadığı, 04/12/2024 tarihi saat 12:00'de yapılan ihalede idarece açılan teklifler ve açıklanan yaklaşık maliyet bilgilerinin ihale gününün mesai saatleri içerisinde isteklilere açıklanması gerekirken bu bilgilerin ertesi gün (05/12/2024) saat 16:09'da açıklandığı, tekliflerin açıldığı 04/12/2024 tarihi, saat 12:00'den itibaren idarece gün içerisinde sonlandırılması gereken birinci oturumun ertesi gün (05/12/2024) saat 16:10 sıralarında sonlandırıldığı, söz konusu süreçte ise isteklilere EKAP sistemindeki sorun ve açıklanamayan teklif ve yaklaşık maliyet bilgileriyle ilgili olarak herhangi bir bilgi paylaşımı yapılmadığı, bu hususlarda tutanak tutularak ilgililere bilgilendirme yapılmadığı, yaşanan bu sürece ilişkin sorun bilgilendirmesinin ihale gün ve saatinin üzerinden yaklaşık 28 saat geçtikten ve ancak sorun çözüldükten sonra paylaşıldığı, dolayısıyla idarenin saydam ve şeffaf bir ihale süreci işletmemesi sebebiyle isteklilerin ihaleye olan güvenirliğini sarstığı, dolayısıyla mevzuata uygun şekilde sürdürülmeyen dava konusu ihalenin saydamlık ve güvenirlik ilkelerine aykırı olarak teşekkül ettirildiği kanaatine varıldığı, davacı şirketin yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusunun reddine yönelik dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu ihaleden yaşanan teknik aksaklıkların idareden kaynaklanmadığı, sorunun EKAP çağrı merkezi ile iletişime geçildikten sonra çözüldüğü görüldüğünden yapılan itirazen şikayet başvurusunun mevzuata uygun bir şekilde reddedildiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil ... Yemek Gıda Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından, ihale aşamasında yaşanan teknik aksaklığın usulüne uygun bir şekilde çözüldüğü, ihalenin birinci kısmı için tekliflerinin ekonomik olarak en avantajlı teklif olduğu ve idareyle dava konusu iş için sözleşme imzalandığı, hukuka uygun işlemin iptal edilmesi sonucunda mağduriyet yaşayacakları ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil ... Tesis Profesyonel Hizmet Yönetimi A.Ş. tarafından, isteklilerin vermiş olduğu tekliflerin ve yaklaşık maliyet bilgilerinin ihalenin hemen akabinde tüm isteklilerin yetkililerinin bulunduğu ihale salonunda sözlü bir şekilde açıklandığı, ilk oturumun mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olmakla beraber teknik aksaklıklar sebebiyle oturumun kapatılmasının mümkün olmadığı, EKAP sisteminde yaşanan aksaklığın idareye yüklenemeyeceği, idarenin aksaklığın çözümü için gerekli çabayı gösterdiği ve sorunun çözüldüğü, ihalenin ikinci ve üçüncü kısmı için tekliflerinin ekonomik olarak en avantajlı teklif olduğu ve idareyle dava konusu iş için sözleşme imzalandığı, hukuka uygun işlemin iptal edilmesi durumunda mağduriyet yaşayacakları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ordu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, ... kayıt numaralı "Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Ay Süreli Malzemeli Yemek Hizmeti Alım" ihalesi, İdari Şartname'de 03/12/2024 tarihi belirtilmesine rağmen, yaşanan teknik aksaklıklardan ötürü 04/12/2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Davacı şirketin istekli sıfatıyla 29/11/2024 tarihinde ihale dokümanı satın aldığı, üç kısımdan oluşan ihalenin birinci kısmı için e-teklif verdiği, söz konusu ihalede idarece ihale programına uygun olarak 04/12/2024 tarihi saat 12:00'de tüm istekliler önünde yaklaşık maliyet açıklanarak e-tekliflerin açılmak istendiği, ancak EKAP sistemi üzerinde yaşanan teknik bir sorun nedeniyle ihalenin 1. oturumunun sonlandırılamadığı, 05/12/2024 tarihinde EKAP iletişim merkeziyle görüşme sonucunda teknik aksaklığın takip edilerek sorunun çözüldüğü, ihale komisyonu tarafından düzenlenen E-Teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı'nda, tekliflerin açıldığı tarih ve saatin "04/12/2024, saat 12:00" olarak belirtilmesine karşın, tutanağın düzenlendiği tarih ve saatin "05/12/2024, saat 16:04" olarak belirtildiği, idarece yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak tutulan "İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar" tutanağının "05/12/2024 tarihi, saat 16:09'da" düzenlendiği, söz konusu oturumun 05/12/2024 tarihi saat 16:10'da sonlandırılabildiği ve istekliler tarafından ihaleye ilişkin teklif ve yaklaşık maliyet bilgisine bu zaman itibarıyla erişilebildiği görülmüştür.
Davacı şirket tarafından, isteklilerin teklif ve yaklaşık maliyetine geç ulaşıldığı anılan durumun mevzuata aykırı olduğu belirtilerek 10/12/2024 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulmuş, 13/12/2024 tarihinde başvurunun reddi üzerine 20/12/2024 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Kurul tarafından itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesinde, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...”; “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36. maddesinde, “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” kurallarına yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56. maddesinde, “Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler: Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.
Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.
Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz...”; “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde, "İhaleler, e- teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e- anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.
Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şariname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.
...
Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir." kuralları yer almıştır.
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin “E-tekliflerin hazırlanması ve sunulması”
başlıklı 19. maddesinde, “e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.
E-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. EKAP, e-imza ile imzalanmış e-teklifi Kuruma göndermeden önce şifreleme işlemi yapar. Şifreleme sonucunda EKAP tarafından oluşturulan e-anahtar, istekli tarafından kaydedilir. E-teklifin ihale dokümanında belirtilen tekliflerin açılma saatine kadar EKAP üzerinde Kurum tarafından belirlenecek şifreleme ve saklama yöntemleri ile saklanarak açılmaması sağlanır. Teklife ilişkin e-anahtar ihale tarih ve saatinden sonra, tekliflerin açılacağı saate kadar EKAP üzerinden gönderilir. Tekliflerin açılacağı saate kadar e-anahtarları gönderilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
E-teklifin ve buna ilişkin e-anahtarın EKAP'a alınma zamanı 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ve ilgili ikincil mevzuatta düzenlenen zaman damgası ile kayıt altına alınır. Bu zamanın tespitinde atom saati kullanılır.
İhale sürecinde idareler ve/veya kayıtlı gerçek ve tüzel kişilerce, teknik sorunlar nedeniyle EKAP üzerinde işlem yapılamaması halinde, ihale sürecine ilişkin işlemlerin mevzuata uygun şekilde sürdürülebilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacına yönelik olarak alternatif sistemleri ve uygulamaları devreye almaya, gerekli hallerde bu ve ilgili işlemleri durdurmaya, ertelemeye, yenilemeye veyahut iptal etmeye yönelik tedbirleri almaya Kurum yetkilidir. Bu durumda EKAP üzerinden gerekli bildirimler yapılır...”; "e-tekliflerin açılması" başlıklı 23. maddesinde, "E-teklifler, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır. E-anahtarının bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle EKAP tarafından açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenlenir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca alınan geçici teminat mektuplarının değerlendirilmesi, geçici teminat tutarının teklif bedelinin yüzde üçünü karşılayıp karşılamadığının ve geçici teminat mektubu geçerlilik süresinin EKAP tarafından kontrol edilmesi suretiyle yapılır. EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “e-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” düzenlenir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır ve EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak” hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır."; "e-tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 24. maddesinde, "E-tekliflerin açılması ve ilk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Ancak bu durumda her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.
Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 23 üncü madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya belgelerinin eksik olduğu ya da geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilenlerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve buna ilişkin kayıt yapılır.
İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.
Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir.
EKAP üzerinden sorgulanmasının mümkün olmaması nedeniyle bilgisayarda taratılarak sunulması gereken belgeler ve eklerinden herhangi birinin e-teklif kapsamında sunulmamış olması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz ve bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulan belgelerde, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, bilgi eksikliği bulunması halinde idare tarafından bilgilerin tamamlanması istenir. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin tamamlanması için iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Bu süre içerisinde istekli tarafından eksik bilgilere ilişkin belgeler idareye sunulur. Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayanların teklifleri dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde değerlendirme dışı bırakılır.
Teklif değerlendirme işlemleri sonrasında, EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutanak” hazırlanır ve bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'nin "İhaleye ilişkin bilgiler" başlıklı 3. maddesinin 3.1. fıkrasının (c) bendinde, "İhale tarihi ve saati: 03/12/2024, saat 10:30" olarak düzenlenmiş; 3.2. fıkrasında, "Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen- teklifler değerlendirmeye alınmaz."; "Tekliflerin alınması ve açılması" başlıklı 30. maddesinde, "30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar EKAP üzerinden verilecektir. 30.2. e-teklifler, ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonu tarafından e-anahtarlar kullanılmak suretiyle EKAP üzerinde açılır. E-anahtarın bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle, EKAP üzerinden 'Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı' düzenlenir. İhale komisyonunca ihale saatine kadar kaç teklif verilmiş olduğu EKAP üzerinde ve hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Kanunun 21 inci maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihaleler ile fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihaleler dışındaki ihalelerde; istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanarak, EKAP üzerinden 'İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak' hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve talep etmeleri halinde hazır bulunan isteklilere birer örneği verilir. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır."; "Tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 31. maddesinde, "31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. (...)" kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan düzenlemelerden, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde, istekliler tarafından ihale dokümanında yer alan "Yeterlik Bilgileri Tablosu" doldurulmak suretiyle tekliflerin EKAP üzerinden sunulması gerektiği, e-tekliflerin, ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonu tarafından e-anahtarlar kullanılmak suretiyle EKAP üzerinde açılacağı, e-anahtarının bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle EKAP tarafından açılamayan e-tekliflerin tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle EKAP üzerinden “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenleneceği, ihale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğunun hazır bulunanlara duyurulacağı, isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığının ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, EKAP üzerinden Ek-l'de yer alan “e-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nın düzenleneceği, istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyetin açıklanacağı ve EKAP üzerinden “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak”ın hazırlanacağı, bu tutanakların durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebileceği ve EKAP üzerinde kayda alınacağı, bu tutanakların çıktısının ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanacağı, bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemeyeceği, teklifi oluşturan belgelerin düzeltilemeyeceği ve tamamlanamayacağı, tekliflerin ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturumun kapatılacağı, e-tekliflerin açılması ve ilk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonunun belirlenen bir tarih ve saatte toplanacağı ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirmesine başlanacağı, teklif değerlendirme işlemlerinin birden fazla oturumda yapılabileceği, her oturum kapatılmadan önce bilgilerin EKAP'a kaydedileceği ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanacağı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın, 04/12/2024 tarihinde gerçekleşen dava konusu ihalenin birinci oturumunun aynı gün mesai saati içerisinde kapatılmayarak ertesi gün saat 16:09'da kapatılması üzerine, istekli sıfatına haiz davacının, diğer isteklilerin vermiş olduğu tekliflere ve yaklaşık maliyete geç ulaşmasından kaynaklandığı görülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalede yaşanan teknik aksaklıklara ilişkin bilgilere yer verilen ve ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanan 05/12/2024 tarihli tutanakta; "ihaleye teklif veren ... Yemek Temizlik Sportif Faaliyetler İnş. Bilişim San. Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin birinci oturum bilgilerine ilişkin yeterlik bilgileri tablosunun beyan kontrol bölümü var/yok ekranının aktif edilemediği tespit edildiği, aynı gün içerisinde farklı bilgisayarlardan oturum sonlandırılmaya çalışılmış olsa da adı geçen isteklinin birinci oturum sorgulamasının sonlandırılamadığı için birinci oturumun EKAP üzerinden sonuçlandırılamadığı, bu sebeple; 04/12/2024 tarihinde ihaleye teklif veren isteklilere birinci oturum kapatıldı bilgisinin bildirilemediği, 05/12/2024 tarihinde de farklı bilgisayarlar üzerinden ihalenin birinci oturumu sonlandırılmaya çalışıldığı fakat yine sonlandırılamadığı, bunun üzerine EKAP çağrı merkezine ulaşıldığı, 04/12/2024 tarihinden 05/12/2024 tarihine kadar birinci oturumun sonlandırılamadığına ilişkin saat 14:30'da EKAP çağrı merkezi yetkilisi ... Hanım ile telefon görüşmesi yapıldığı; 04/12/2024 tarihinden 05/12/2024 tarihine kadar yaşanan aksamanın ayrıntılı olarak kendi sistemlerine kaydedildiği ve takip numarasının ... olduğunu, bu numara ile durumun takip edilmesi gerektiği ve yaşanan sıkıntılara ait ekran görüntülerinin de ... adresine gönderilmesi gerektiğinin söylendiği; yaşanan aksamanın işbu tutanağa ekli ekran görüntüleriyle birlikte ... e-posta adresine gönderildiği, 05/12/2024 tarihi saat 15:30'da tekrar EKAP çağrı merkezinin arandığı, görevli tarafından; sorunun üzerinde çalışıldığı, ara ara tekrar oturumu kapatmaya çalışılmasının denenmesi, çağrı merkezinin tekrar aranması ve verilen takip numarası ile takip edilmesi gerektiği bilgisinin verildiği, verilen bilgi üzerine ... Yemek Temizlik Sportif Faaliyetler İnş. Bilişim San. Tic. Ltd. Şti. firmasının oturum bilgilerine ilişkin yeterlik bilgileri tablosu beyan kontrol bölümü var/yok ekranı kontrol edilerek EKAP üzerinden birinci oturumu kapatmak için 6-7 deneme yapıldığı, 05/12/2024 tarih saat 16:10'da birinci oturumun kapatılabildiği ve isteklilere EKAP üzerinden oturum bilgisinin iletilebildiği" ifadelerine yer verilmiştir.
Dava konusu itirazen şikayet başvurusunun incelenmesi aşamasında, davalı idare 1. İnceleme Dairesi Başkanlığı tarafından iç yazışmayla Elektronik İhale Dairesi Başkanlığından "ihalede yaşanan teknik aksamanın EKAP çağrı merkezine bildirilmesi üzerine ilk oturumun kapatıldığının belirtildiği, bu çerçevede itirazen şikayet başvurusunun neticelendirilmesi için idarenin teknik aksaklığa ilişkin EKAP çağrı merkezine bildirimi hakkında" bilgi ve belge talep edilmiş, Elektronik İhale Dairesi Başkanlığınca gönderilen 30/12/2024 tarihli cevabi yazıda, “... ... adresine yaşadıkları probleme ilişkin ekran görüntülerinin iletildiği, ... söz konusu duruma ilişkin ... takip numarası ile kayıt açılarak EKAP uygulama geliştirme ekibine durumun iletildiği, söz konusu kaydın, uygulama geliştirme ekibi tarafından 'sorun çözülmüştür' notu ile kapatıldığı... ” bilgisine yer verilmiş olup idare tarafından kaleme alınan tutanakta belirtilen durum teyit edilmiştir.
Bu durumda, davalı idarenin kendi içerisinde yaptığı yazışmalar sonucunda, yaşanan teknik aksaklığın çözümü için ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından EKAP çağrı merkezi ile iletişime geçildiği, söz konusu duruma ilişkin arıza kaydının açıldığı ve EKAP uygulama geliştirme ekibi tarafından sorunun çözüldüğü, akabinde ihale komisyonu tarafından birinci oturumun sonlandırılarak isteklilere ilişkin tekliflerin ve yaklaşık maliyetin açıklandığının görüldüğü, yaşanan teknik aksaklığın idarenin kusurundan kaynaklanmadığı ve idarenin uyuşmazlığın çözümü için gereken çabayı gösterdiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, ihalenin yaşanan durum sebebiyle saydamlık ve güvenirlik ilkelerine aykırı olarak teşekkül ettirildiği kanaatine varılarak itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahillerin temyiz istemlerinin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Kullanılmayan ...-TL ilk derece aşamasındaki yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
6. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
7. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ve her bir müdahil tarafından ayrı ayrı yapılan ...-TL müdahil yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yanında müdahillere ayrı ayrı verilmesine,
8. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara ve davalı idare yanında müdahillere; istemi halinde kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,
9. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 21/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar