Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/784 E. , 2025/1721 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/784
Karar No:2025/1721
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Araç Kiralama Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.
2- ... Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çeşme Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "2025-2026 Yılı Araç ve İş Makinesi Kiralanması Hizmet Alım İşi" ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun kabulü ile ihalenin iptaline ilişkin 29/01/2025 tarih ve 2025/UH.I-335 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; Teknik Şartname'nin “Teknik Özellikler” başlıklı maddesinde yer alan tabloda, ihale konusu işte kullanılacak araçların listelendiği, söz konusu araçlardan dozer, teleskobik yükleyici ve loder hariç tüm araçlar için "Model yılı en az 2023 olacaktır." şartının getirildiği, bu belirlemenin 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne aykırı olduğu, genelgeye rağmen idarece hangi gereklilikten hareketle yedi farklı türdeki toplam 39 adet araç için 2023 ve üzeri model şartı getirildiğinin ortaya koyulamadığı, idarece şikayet başvurusuna verilen cevapta belirtilen, "ilgili hizmet türünün süreklilik arz etmesi, ilçe tatil beldesi olduğundan inşaat sezonunun kısa olması ve söz konusu araçların arızalanması durumunun önüne geçilmesi" gerekçesinin soyut ifadeler içerdiği, araçlar için model yılının 2023 ve üzeri olarak belirlenmesi neticesinde maliyetlerin yükseleceği, bu durumun 2024/7 sayılı Genelge'de belirtilen "edinimine izin verilen taşıtların en ekonomik yöntemle temin edileceği" kuralına aykırılık oluşturacağı, rekabeti engelleyeceği ve bu nedenle maliyeti artırarak kamu zararına sebebiyet verebileceği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, inşaat işlerinin yılın kısıtlı bir bölümünde yapılabileceği, eski tip ve modelde araçlarla hizmet verilmesinin önemli aksamalara sebebiyet verebileceği, idarenin bu hususta takdir yetkisi olduğu, getirilen model yılı sınırlamasının somut gerekçelere dayandığı, söz konusu ihale için ilgili Bakanlıktan izin alındığı, bu doğrultuda yargı kararları bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Çeşme Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile ... ihale kayıt numaralı "2025-2026 Yılı Araç ve İş Makinesi Kiralanması Hizmet Alım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir.
İhale ilanı 05/12/2024 tarihinde yayınlanmış, dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanı 27/12/2024 tarihinde edinilmiş ve aynı tarihte ihaleyi gerçekleştirilen idareye yapılan şikayet başvurusu 31/12/2024 tarihinde reddedilmiştir.
Ardından anılan şirket tarafından, "Teknik Şartname’nin 'Teknik Özellikler' başlıklı maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak araç ve iş makinelerinin model yılının 2023 olması gerektiği şeklinde belirleme yapılmasının rekabeti engellediği ve temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği" iddiasıyla 09/01/2025 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu 29/01/2025 tarih ve 2025/UH.I-335 sayılı Kurul kararıyla kabul edilerek ihalenin iptaline karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Temel İlkeler" başlıklı 5. maddesinde, idarelerin bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu belirtilmiş; "Şartnameler" başlıklı 12. maddesinde ise, "İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. (2) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. (...)" kuralına yer verilmiştir.
Teknik Şartname'nin "Teknik Özellikler" başlıklı maddesinde, "Damperli Kamyon (10 Teker)", "Kazıcı Yükleyici", "Damper Kasa Monteli Çift Kabin Kamyonet", "Çift Kabin (kasalı) Kamyonet", "Çift Kabin Pick-up (4x4)", "Çift Sürgü Kapılı Ticari Araç", "Kombine" başlığıyla istenilen araçlarda, "Model yılı en az 2023 olacaktır." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4734 sayılı Kanun'un aktarılan kurallarının değerlendirilmesinden, idarelerin bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, bahse konu ihaleye ait Teknik Şartname'nin "Teknik Özellikler" başlıklı maddesinde, çalıştırılacak bazı araçların "en az 2023 model" olması gerektiği yönündeki kriterin "rekabet" ve "kaynakların verimli kullanılması" ilkelerine aykırı olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.
İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak toplam 42 araçtan yedi farklı türdeki 39 aracın en az 2023 model olmasının istenildiği, bu kriterin, yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve araçların yüklenicinin kendi malı olması gerekmediği hususları göz önüne alınarak ihaleye katılımı temel ilkelere aykırılık oluşturacak şekilde engellemediği ileri sürülebilecek ise de, yüklenici ve dolayısıyla kamu yönünden maliyeti artıracağının açık olduğu, kaldı ki bu araçların dayanıklı yapıları ve sağlam donanımları sayesinde uzun yıllar boyunca verimli bir şekilde kullanılabilme potansiyeline sahip olduğu, bu durumun daha eski model yılına sahip araçlarla da ihale konusu işin yapılmasını mümkün kıldığı, bu kriterin "verimliliği" ve "fonksiyonelliği" sağlamaya yönelik olduğuna dair ikna edici açıklama getirilemediği, dolayısıyla ihale konusu işte çalıştırılacak araçların büyük kısmı için "en az 2023 model" olma şartı getirilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı etki yapacağı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, Teknik Şartname'nin ilk paragrafında, "Çeşme Belediye Başkanlığı'na bağlı birimlerin yürüteceği arazi çalışmalarında kullanılmak amacıyla, aşağıda teknik özellikleri belirtilen muhtelif sayıdaki araçların; bakım, onarım, tamir masrafları (...) yükleniciye ait; (...) olmak üzere kiralanması işini kapsar." düzenlemesi yer aldığından, ihale konusu iş kapsamında model yılı eski olan araçların kullanılması ile potansiyel bakım, onarım ve tamir masraflarının ekonomik açıdan idare aleyhine külfet oluşturabileceğinden de bahsedilemeyecektir.
Öte yandan, dava konusu Kurul kararı ile temyize konu İdare Mahkemesi kararında, 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde yer alan kurallara da yer verilerek bir değerlendirme yapılmış ise de, 4734 sayılı Kanun'da yer verilen temel ilkelere aykırılık teşkil eden ihale dokümanı için 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yönünden ayrıca bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle, anılan Genelge ile edinilecek araçlara ilişkin herhangi bir kural getirilmemiş olsaydı da temel ilkelere aykırı kriter içeren ihale dokümanıyla ihaleye çıkılamayacağı açıktır.
Bu itibarla, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsiz bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacılara iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 28/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar