Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2025/814 E. , 2025/1277 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/814
Karar No : 2025/1277
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA
DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığına yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin ve 13/01/1983 tarih ve 17927 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde yataklı servislerde hemşire başına düşen hasta/yatak sayısının belirlenmemesine yönelik eksik düzenlemenin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; davacı Sendika tarafından, Sağlık Bakanlığına ... tarihinde yapılan ... sayılı başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali ile 13/01/1983 tarih ve 17927 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde yataklı servislerde hemşire başına düşen hasta/yatak sayısının belirlenmemesine yönelik eksik düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 11. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı; 2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı; 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi düzenleyici işlemin değiştirilmesi veya yeni bir düzenleme yapılması istemiyle dava açma süresi içinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine kalan sürede de dava açılabileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik oluşturan bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.
İlgililerin, altmış günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açmak yerine işlemi tesis eden idarenin hiyerarşik olarak üstü olan makama veya üst makam yoksa işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin düzeltilmesini isteme hakkına sahip oldukları açık olup; kanun koyucu tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya konu edilebilecek işlemin niteliği bakımından düzenleyici ya da bireysel işlem gibi bir ayrıma gidilmemiş, 11. maddenin kapsamı salt bireysel işlemlerle sınırlandırılmamıştır.
Dolayısıyla, düzenleyici işlemlerin ilan edildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içerisinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine, düzenleyici işlemin ilan edildiği tarih ile 11. madde kapsamında başvuruda bulunulduğu tarih arasında geçen süre de dikkate alınmak suretiyle kalan dava açma süresi içerisinde açılan davalarda süre aşımı bulunmadığının; öte yandan, altmış günlük dava açma süresi geçtikten sonra düzenleyici işlemlerin değiştirilmesi, düzeltilmesi, kapsamının genişletilmesi gibi istemlerle yapılan ve bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan başvuruların, cevap verilmek suretiyle ya da zımnen reddi yolundaki işlemlerin, uygulama işlemi olarak kabulüne olanak bulunmadığından, bu işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda süre aşımı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Öte yandan, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'nun 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Kuruma, gerçek ve tüzel kişiler başvurabilirler. Başvuru sahibinin talebi üzerine başvuru gizli tutulur." hükmü; 8. fıkrasında, "Dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur." hükmü düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden;
Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'nin 13/01/1983 tarih ve 17927 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, davacının talebine yönelik herhangi bir değişikliğin de bugüne kadar söz konusu olmadığı,
Davacı Sendika tarafından ise, Buldan Göğüs Hastalıkları Hastanesinin yataklı servislerinde tek hemşire çalıştırıldığından bahisle hemşire sayısının artırılarak gerekli önlemlerin alınması talebiyle öncelikle 12/09/2024 tarihinde Buldan Göğüs Hastalıkları Hastanesine başvuruda bulunulduğu, ardından 14/11/2024 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurulduğu,
Kamu Denetçiliği Kurumunca verilen 04/12/2024 tarihli kararla, idari başvuru yolunun tüketilmemiş olması nedeniyle başvurunun gereği için Sağlık Bakanlığına gönderilmesine karar verildiği,
Akabinde davacı Sendika tarafından, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde ya da ilgili diğer mevzuatlarda yataklı servislerde hasta / hemşire sayısına yer verilmemiş olması nedeniyle eksik düzenleme söz konusu olduğundan bahisle, yatan hasta servislerinde yatak ya da yatan hasta sayısına göre çalışan hemşire sayısının belirlenmesine yönelik düzenleme yapılması istemiyle 19/12/2024 tarihinde Sağlık Bakanlığına başvuruda bulunulduğu,
Bu başvurunun zımnen reddi üzerine, davacı Sendika tarafından, Sağlık Bakanlığına yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin ve 13/01/1983 tarih ve 17927 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde yataklı servislerde hemşire başına düşen hasta/yatak sayısının belirlenmemesine yönelik eksik düzenlemenin iptaline ve yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesi istemiyle 17/02/2025 kayıt tarihli dilekçe ile bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.
Somut olayda, yapılan başvuru ile 13/01/1983 tarih ve 17927 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde, yataklı servislerde hemşire başına düşen hasta/yatak sayısının belirlenmemesine yönelik düzenlemelerde eksiklik olduğundan bahisle, gerekli düzenlemelerin yapılmasının talep edildiği görülmüş; bu başvurunun sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içeren bir düzenleme yapılması talebine ilişkin olduğu ve zımnen reddine yönelik işlemin de bu haliyle uygulama işlemi niteliği taşımadığı açık olduğundan, dava açma süresinin 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, aksi bir yorumun kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin gözardı edilmesi sonucunu doğuracağı ortadadır.
Bu durumda, 13/01/1983 tarih ve 17927 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğine karşı 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen süre içinde dava açmayan ya da 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesinde öngörülen süre içinde düzenleme yapılması talebinde bulunmayan davacı Sendika tarafından 19/12/2024 tarihinde yapılan başvurunun dava açma süresini yeniden başlatması mümkün olmayacağından, bu başvurunun zımnen reddi üzerine 17/02/2025 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Öte yandan, Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvuru ile dava açma süresinin durmasının, anılan Kuruma yapılacak başvurunun 60 günlük yasal dava açma süresi içinde yapılmasına bağlı olduğu ve düzenleyici işlemin yayımı tarihinden itibaren işlemeye başlayan 60 günlük yasal dava açma süresi geçirildikten sonra anılan Kuruma yapılan başvurunun dava açma süresini ihya etmeyeceği de açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle,
1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE,
2- Aşağıda ayrıntısı gösterilen ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3- Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının ve artan posta ücretinin davacıya iadesine,
4- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
karar