Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2025/820 E. , 2025/1372 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/820
Karar No : 2025/1372
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ağrı İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli veteriner hekim olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 16/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın ilgili hükümlerinde, sözleşmeli personele ilişkin olarak disiplin işlemlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, anılan Esaslar'ın 1. maddesinde sözleşmeli personelin, mevzuatına uygun olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu görevlisi olduğunun belirtildiği; sözleşmeli personelin istihdam koşulları ile ilgili ayrıntılı düzenlemeler yapıldığı; uyuşmazlıkta, davacı hakkında çiftçilerden rüşvet aldığına ilişkin başlatılan idari soruşturma neticesinde muhakkik tarafından 09/05/2022 tarihli soruşturma raporunun düzenlendiği, ancak bu raporda yer alan tespitler ve uygulanması teklif edilen disiplin cezasına ilişkin olarak 657 sayılı Kanun'un 130. maddesi ve Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği uyarınca davacının savunması alınmaksızın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi referans norm olarak alınmak suretiyle davacının sözleşmesinin feshedildiği; bu durumda, davacının savunması alınmaksızın tesis edilen sözleşmenin feshine ilişkin dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından; davacının halihazırda kadrolu memur statüsüne geçişine ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığından sözleşmeli olan davacının sözleşmesinin feshedilemeyeceğine ilişkin iddiaya itibar edilemeyeceği, davacının rüşvet suçunu işlediğinin yapılan ceza yargılaması ile sabit olduğu, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Ağrı Valiliği tarafından; davacının rüşvet almak suçunu işlediğinin yapılan ceza yargılaması ile sabit olduğu, idari soruşturma neticesinde muhakkik raporundaki teklif doğrultusunda sözleşmesinin feshedildiği, sözleşmeli personel olarak atanmak için rüşvet suçundan mahkum olmamak şartının arandığı, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacının savunması alınmaksızın sözleşmesinin feshedildiği gerekçesiyle iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Ağrı İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli veteriner hekim olarak görev yapan davacının, koyun projesi kapsamında il müdürlüğüne müracaat eden çiftçilerden rüşvet istediği iddiaları üzerine, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda fiilin sübut bulduğundan bahisle Tarım ve Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle sözleşmesinin feshedilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
Rüşvet suçundan hakkında yapılan yargılamada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyetine, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, itiraz üzerine 11/07/2023 tarihinde hüküm kesinleşmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde; kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup, maddenin (B) fıkrasında; sözleşmeli personel; "kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına İhtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri" olarak tanımlanmıştır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın, 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise; sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiş olup, "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,
f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,
hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacı ile davalı idare arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin 7/a maddesinde; ''İlgilinin, bu sözleşmesi 7/15754 sayılı Kararnamenin Ek 6. maddesinde belirtilen hallerden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde sona erer. Bu durum kurumca ilgiliye yazılı olarak tebliğ edilir. Tebligatta belirtilecek günden geçerli olmak üzere sözleşme sona erer.'' düzenlemesine, 11. maddesinde ise; ''...bu sözleşmede yer almayan diğer hususlar hakkında anılan Kararname hükümleri çerçevesinde işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince; dava dosyasında mevcut bilgi, belgeye ve bunların içeriğine yer verildikten sonra, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu referans norm alınarak tesis edilen işlemde davacının savunmasının alınmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7433 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrasına eklenen paragrafla, "sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil ve hallerin gerçekleşmesi durumunda bu personele verilmesi gereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkında Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hallerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verilir." hükmü getirilmiştir. Ancak, dava konusu işlemin, söz konusu değişiklikten önce, 25/01/2023 tarihinde tesis edilmiş olduğu açıktır.
Bu durumda; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile davacının imzaladığı hizmet sözleşmesi hükümleri kapsamında dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler değerlendirilerek, davalı idarenin dava konusu işlemi tesis ederken, takdir yetkisini hizmet gerekleri ve kamu yararı çerçevesinde kullanıp kullanmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılması gerekirken, İdare Mahkemesince; "savunma alınmaksızın işlem tesis edildiği" gerekçesi ile verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 12/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar