Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/841 E. , 2025/3231 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/841
Karar No : 2025/3231
İstemde Bulunan: ... Valiliği
Karşı Taraf : ...
İstemin Özeti : ... İli ... İlçesine bağlı ... Belde Belediye Meclis Üyesi olan ...'in meclis üyeliğinin düşürülmesi üzerine yerine getirilecek olan yedek üye ...'ın seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle 5393 sayılı Yasanın 29. maddesi uyarınca meclis üyeliğinin düşürülmesine ilişkindir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: İstemin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı: ...
Düşüncesi: İstem; ... İli ... İlçesine bağlı ... Belde Belediye Meclis Üyesi olan...in meclis üyeliğinin düşürülmesi üzerine yerine getirilecek olan yedek üye...'ın seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle 5393 sayılı Yasanın 29. maddesi uyarınca meclis üyeliğinin düşürülmesine ilişkindir.
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır.
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un "seçilme yeterliliği" başlıklı 9. Maddesinde; "2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebilir." hükmü yer almaktadır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinin (e) fıkrasında ise; taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanların milletvekili seçilemeyecekleri hükmüne yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "meclis üyeliğinin sona ermesi" başlıklı 29.maddesinin üçüncü fıkrasında; belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ... Belediye Meclis Üyesi ...'in Danıştay 8. Dairesinin 18/10/2024 tarihli ve E:2024/4872, K:2024/5459 sayılı kararıyla belediye meclis üyeliğinin düşürülmesine karar verildiği, boşalan üyeliğe getirilecek olan yedek üye ......'ın,kasten yaralama suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli E:..., K:... sayılı kararıyla 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin... tarihli ve E:..., K... sayılı kararıyla kesinleştiği, bunun üzerine ... Valiliği tarafından yedek üye olan ...'ın Belediye Meclis üyeliğinin düşürülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; adı geçen belediye meclis yedek üyesinin almış olduğu ceza nedeniyle 2839 sayılı Yasanın 11/e maddesi uyarınca seçilme yeterliliğini kaybettiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, ... Belde Belediye Meclisi yedek üyesi ...'ın belediye meclis üyeliğinin düşürülmesi isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İstem; ... İli ... İlçesine bağlı ... Belde Belediye Meclis Üyesi olan...'in meclis üyeliğinin düşürülmesi üzerine yerine getirilecek olan yedek üye...'ın seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle 5393 sayılı Yasanın 29. maddesi uyarınca meclis üyeliğinin düşürülmesine ilişkindir.
5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclis Üyeliğinin Sona Ermesi" başlıklı 29. maddesinin üçüncü fıkrasında; belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun "Seçilme Yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü, "Belediye ve il genel meclisi yedek üyelerinin asıl üyeliğe getirilmesi" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında; "İl genel meclisi üyeliklerinde, herhangi bir sebeple boşalma olduğu takdirde vali, belediye meclisi üyeliklerinde boşalma olduğu takdirde ise, belediye başkanı beş gün içerisinde meclise katılacak yedek üyelerin adını yetkili seçim kurulundan sorar ve üç gün içerisinde adı bildirilen üyeyi davet eder. Bu suretle davet edilen üye, kalan süreyi tamamlar." hükmü yer almaktadır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Milletvekili Seçilemeyecek Olanlar" başlıklı 11. maddesinde; "Aşağıda yazılı olanlar milletvekili seçilemezler
a) İlkokul mezunu olmayanlar,
b) Kısıtlılar,
c) Askerlikle ilişiği olanlar,
d) Kamu hizmetinden yasaklılar,
e) Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar
f) Affa uğramış olsalar bile;
1. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,
2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar,
3. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,
4. Türk Ceza Kanununun 536'ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar." hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; ... Belediye Meclis Üyesi ...'in Danıştay 8. Dairesinin 18/10/2024 tarihli ve E:2024/4872, K:2024/5459 sayılı kararıyla belediye meclis üyeliğinin düşürülmesine karar verildiği, sonrasında ... Belediye Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı yazısı ile boşalan meclis üyeliğine getirilecek ismin bildirilmesinin istenilmesi üzerine, Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı ... İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı yazısı ile meclis üyeliği sona eren ...'in yerine yedek üye olarak ...'ın getirilmesi gerektiği, ancak seçimden sonra seçilme yeterliliğini kaybettiğinin değerlendirildiği bildirilmiştir....'ın, kasten yaralama suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli E:..., K:... sayılı kararıyla 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği, bunun üzerine ... Valiliği tarafından ... ...'ın Belediye Meclis üyeliğinin düşürülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerine göre, taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanların, belediye meclisi üyesi olarak seçilmesine imkân bulunmadığı, ...'ı ise 3 yıl 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle Kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, "kasten yaralama" suçundan dolayı 3 yıl 4 ay hapis cezasına mahkum olan ...'ın, seçilme yeterliliğini kaybetmesi nedeniyle belediye meclisi üyeliğinden düşürülmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, ... Belde Belediye Meclisi üyesi olan ...'ın seçilme yeterliliğini kaybetmesi nedeniyle 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi hükmü uyarınca Belediye Meclis Üyeliğinden düşürülmesi isteminin kabulüne, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz yolu açık olmak üzere, 26/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar