Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/848 E. , 2025/1969 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/848
Karar No:2025/1969
TEMYİZ EDENLER: 1. (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2. (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nakliye ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 3. Bölge Müdürlüğünce ... tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3. maddesinin (g) bendi kapsamında açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Ahşap Köprü Traversi (Azman) Satın Alımı" ihalesinin davalı idare yanında müdahilin uhdesinde bırakılmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirket tarafından, uyuşmazlık konusu ihale uhdesinde kalan müdahile ait kapasite raporunda yer alan "Kreozatla Emprenyeli Ahşap Üretimi" yapıldığı ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, yanıltıcı belge olarak kullanıldığı, kreozatla emprenyeli ahşap üretimi yapılması için işyerinde kurulu ve çalışabilir vaziyette makine teçhizatı bulunmadığı veya gerekli makine ve teçhizatın kısmen veya tamamen kiralanmış olmadığı, firmanın gerçek üretiminin kereste imalatı olduğu halde faaliyet alanı kapsamı dışında bulunan kapasite raporuyla kamu ihalelerine katıldığı iddia edilmiş olduğundan, Mahkemelerinin... tarih ve E:... sayılı ara kararıyla müdahilin kapasite raporunun gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, ekolojik emprenye işlemi için gerekli makine ve teçhizata sahip olup olmadığı yolunda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine görüş sorulduğu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Sekreterliğinin 09/12/2024 tarihinde Mahkemeleri kayıtlarına alınan yazısından; müdahil tarafından kereste üretimi yapıldığı, üretimin içinde emprenyeleme olmadığı, herhangi emprenye malzemesinin ihtiyaç olarak gösterilmediği, bu sebeple makine listesinde de bu işlemi yapacak ekipmanın mevcut olmadığı yolunda açıklama yapıldığı;
Bu itibarla, müdahilin kapasite raporunda yer alan “Kreozatla Emprenyeli Ahşap Üretimi" yapıldığı, travers için 2 adet 80'lik şerit testere ayrılmıştır. 1 makine saatte 2 m³ işleyebilmektedir.” ifadesine yer verilmiş ise de Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Sekreterliği tarafından Mahkemelerine sunulan raporda anılan firmayla ilgili olarak üretimin içinde emprenyeleme olmadığı, herhangi emprenye malzemesinin ihtiyaç olarak gösterilmediği, bu sebeple makine listesinde de bu işlemi yapacak ekipmanın mevcut olmadığı yolunda görüş bildirildiğinden, ihaleyi çok cüzi bir farkla kazanan müdahil tarafından gerçek üretiminin kereste imalatı olduğu halde faaliyet alanı kapsamı dışında bulunan kapasite raporuyla kamu ihalesine katıldığı anlaşıldığından, ekolojik emprenyeleme işleminin ahşap traversler için zorunlu bir işlem olduğu hususu göz önüne alındığında, ihalenin makine listesinde ekolojik emprenyeleme işlemini yapacak ekipmanı olmayan müdahilin uhdesinde bırakılmasına dair dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, müdahilin kapasite raporunun TOBB tarafından onaylandığı, iş deneyim belgesinin istenmediğinin belirtildiği, kapasite raporu sunulmasına dahi gerek olmadığı, rekabeti sağlamak amacıyla iş deneyim belgesi aranmadığı, malın yüklenicinin tesisinde veya başka bir tesiste üretilmesinin önemli olmadığı, kamu yararının gözetildiği;
Davalı idare yanında müdahil tarafından, emprenyeleme işleminin zorunlu olduğu, bu işlemin nerede gerçekleştirildiğinin önemli olmadığı, daha öncede aynı malı idareye başarıyla teslim edildiği, davacının ihale sürecini sürüncemede bırakmayı amaçladığı, lazım olan makine ve teçhizata sahip olduğu, dava konusu ihale komisyonu kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, idari şartname uyarınca kapasite raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, müdahilin gerekli tesise sahip olmadığının TOBB 04/12/2024 tarihli yazısından da anlaşıldığı, iş deneyim belgesi ile kapasite raporunun farklı olduğu, idari şartnamede kapasite raporunun isteneceğinin açıkça belirtildiği, müdahilin gerekli tesisinin olmadığının ikrar edildiği, dava konusu ihale komisyonu kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 3. Bölge Müdürlüğünce 23/09/2024 tarihinde açık ihale usulüyle "Ahşap Köprü Traversi (Azman) Satın Alımı" ihalesi gerçekleştirilmiştir. Davacı şirket tarafından, kendisinden daha avantajlı teklif veren davalı idare yanındaki müdahil şirketin kapasite raporunun emprenyeli üretimi kapsamadığı ve tekliflerin değerlendirilmesi sırasında bu durumun dikkate alınması istemiyle 24/09/2024 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulmuştur.
Davalı idare tarafından, 24/09/2024 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararıyla ihalenin müdahil üzerinde bırakılmasına, davacının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan ihale komisyonu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3/g Maddesi Uyarınca Yapacağı Mal ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında, "İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir.
(...)
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,
2) İsteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, kamu veya özel sektörde İdarece belirlenecek oranda gerçekleştirdiği veya denetlediği, İdarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler,
3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,
4) İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,
5) İhale konusu hizmet işlerinde isteklinin yönetici kadrosu ile işi yürütecek teknik personelinin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler,
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,
7) İstekliye doğrudan bağlı olsun veya olmasın, kalite kontrolden sorumlu olan ilgili teknik personel veya teknik kuruluşlara ilişkin belgeler,
8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,
9) Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında belirtilir." kuralına yer verilmiştir.
İdari şartnamenin 7. maddesinde, "(...) 7.2. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler;
7.2.1- İş deneyim belgesi.
Son 5 yıl içerisinde Kamu veya Özel sektörde gerçekleştirilen ve idarece noksansız ve ayıpsız kabul edilen ihale konusu alımlarla ilgili olarak isteklinin deneyimini gösteren belgedir.
7.2.1.1. Üretim imalat kapasitesi, araştırma-geliştirme faaliyetlerini belirlemeye yönelik belgeler.
a- İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belgeler ve sanayi sicil belgesi ve kapasite raporu.
b- İstekli yetkili satıcı ise, yetkili satıcı olduğunu gösteren belgeler ve imalatçısının sanayi sicil belgesi ve kapasite raporu.
c- Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteren imalatçı veya yetkili satıcı ise yukarıdaki belgelerin yanı sıra serbest bölge faaliyet bölgesi
7.2.2- Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir.
İş Deneyim Belgesi İstenmemektedir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3/g Maddesi Uyarınca Yapacağı Mal ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin birinci fıkrasında, ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak anılan fıkrada sayılan bilgi ve belgelerin istenebileceği belirtilmiş; aynı fıkranın (b) bendinin (6) numaralı alt bendinde, ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine ve teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için istenecek belgeler arasında sayılmış; anılan maddenin ikinci fıkrasında ise, ihale konusu işin niteliğine göre bu maddede belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceği; uyuşmazlık konusu ihalenin idari şartnamesinin 7. maddesinde, istekli imalatçı ise kendisine ait kapasite raporunun, istekli yetkili satıcı ise imalatçısının kapasite raporunu sunması gerektiği kurala bağlanmıştır.
Davalı idare tarafından "Ahşap Köprü Traversi (Azman) Satın Alımı" ihalesinin 23/09/2024 tarihinde gerçekleştirildiği, anılan ihaleye davacı ve davalı idare yanında müdahil tarafından teklif sunulduğu, davacı tarafından 24/09/2024 tarihinde yapılan başvuruyla, ihale konusu işte ahşap traverslere ekolojik emprenye işleminin uygulanması gerektiği ve müdahilin kapasite raporunun ekolojik emprenye işlemini kapsamadığı, bu durumun dikkate alınarak ihale komisyonu kararı verilmesinin talep edildiği, davalı idare tarafından ise bu istem "kapasite raporunun emprenyeli üretime ait olması şartının rekabeti engelleyici bir durum teşkil ettiği ve ihale dokümanının hazırlanması aşamasında kriter olarak değerlendirilmediği" belirtilmek suretiyle 25/09/2024 tarihinde reddedilerek uyuşmazlık konusu ihalenin davalı idare yanında müdahilin uhdesinde bırakılmasına karar verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihalenin teknik şartnamesi uyarınca ahşap traverslere ekolojik emprenye işleminin uygulanması zorunlu ise de, ihale dokümanında bu işlemin isteklinin kendi makine ve ekipmanıyla yapılmasının aranmadığı, hatta bu hususun davalı idare tarafından ihale dokümanı hazırlanırken değerlendirildiği ve rekabeti kısıtlayacağı değerlendirilerek ihale dokümanında bu hususun istenilmediği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, isteklilerden istenilen kapasite raporunun "emprenyeli üretime ait olması şartının" yeterlik kriteri olarak belirlenmemesine rağmen, davalı yanında müdahilin kapasite raporunun emprenyeli üretime ait olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline yönelik temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet, dava konusu işlemde ise hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı idare yanında müdahilin temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara ve müdahile; istemleri halinde kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye ve müdahile ayrı ayrı iadesine,
7. Müdahil tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yanında müdahile verilmesine,
8. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 15/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar