Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2025/894 E. , 2025/3230 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/894
Karar No : 2025/3230
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; Konya ili, Meram ilçesi, 15 Temmuz Milli Birlik İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen inceleme raporunda getirilen teklife istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 58/1. maddesi uyarınca sınıf ve unvan değişikliği yapılmak suretiyle, Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne memur olarak atanmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; davacı hakkındaki veli şikayetleri ve ders denetim raporlarına istinaden görev yaptığı okul müdürlüğünce dilekçelerin incelenmesi ve mucipli ders denetiminin yapılmasının Meram İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden istenildiği, Meram İlçe Müdürlüğü tarafından bu durumun Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirildiği, söz konusu talep uygun görülerek davacı hakkında yapılan mucipli ders denetimi sonucunda hazırlanan raporda; ".... okul müdürü, okul müdür yardımcısı, rehberlik öğretmenleri, ve zümre öğretmenlerinin ifadelerinde; davacının koridorda iken kendi öğrencilerinin öğretmenlerine şaka vari, dalga geçer gibi el kol hareketleri yaptığına, vurduklarına, derste iken öğrencilerin toplu olarak sekiz on kişi olacak şekilde sınıfı terk ettiklerine, yan sınıflarında bulunan öğretmenlerin sesten ders yapamadıklarına, sınıfta ciddi bir disiplin problemi olduğuna, okuma yazma çalışmalarında çok yetersiz kaldığına, velilerin şikayet amaçlı sürekli okula geldiklerine, dersi etkin biçimde işleyemediğine ve sınıf hakimiyetinin olmadığına" yer verildiği; "mücipli ders denetiminde ise, davacının alan ve sınıf hakimiyetinin olmadığının tespit edildiği dikkate alındığında; davacının ders programlarını uygulayacak yeterlilikte olmadığı, 1. sınıflara uygun öğrenme-öğretme sınıf ortamını sağlayamadığı, derse yeterli hazırlık yapmadığı, öğrencilere konuyu en uygun biçimde anlamalarını sağlayacak şekilde not tutturmadığı, dersin terminolojisine uygun dil kullanmadığı, öğrenci motivasyonunu sağlayamadığı" hususlarının sübut bulduğuna yer verildiği, bu durumda, haklarında yapılan denetim ve soruşturma sonucunda yetersizliği nedeniyle öğretmenlik görevini yapamayacağı tespit edilenlerin diğer hizmet sınıflarındaki durumlarına uygun kadrolara atanabileceği yönündeki mevzuat hükmü dikkate alındığında, hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerle yetersizliği ortaya konulan davacının kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda hizmet sınıfının ve unvanın değiştirilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; öğretmenlik yaptığı sınıfın uyum problemi yaşayan sorunlu öğrencilerden oluşturulduğu, yabancı uyruklu öğrencilerin yanı sıra, 4 tane otizm teşhisli öğrenme güçlüğü bulunan öğrencinin bulunduğu, bu şekilde oluşturulmuş bir sınıfın uyumunu sağlamanın oldukça güç olduğu, davacının 1990 yılından bu yana yürüttüğü öğretmenlik görevinde daha önce böyle bir sorun ile karşılaşmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 09/12/2024 günlü, E:2024/6193, K:2024/5368 sayılı gönderme kararıyla Dairemize iletilen dosyada,Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Başkan ... ve Üye ...'nin; "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İstinaf' başlıklı 45. maddesindeki, '1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. ... 6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir.' hükmü ile bahsi geçen Kanun'un, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen 'Temyiz' başlıklı 46. maddesindeki, 'Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları. ...' düzenlemesi uyarınca; Konya ili, Meram ilçesi, 15 Temmuz Milli Birlik İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacının, hizmet sınıfı ve kadro unvanı değiştirilerek Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrine memur olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemin, yukarıda anılan Kanun'un 46/d maddesinde ifade edilen 'belli bir meslekten çıkarılma sonucunu doğuran işlem' olarak değerlendirilemeyeceği, anılan ifadeden meslek grupları için ilgili hukuki metinlerinde ayrıca düzenlenmiş olan 'meslekten ihraç' veya 'mesleki faaliyetini durdurma' cezalarının anlaşılması gerektiği, bu nedenle kararın temyiz yolu açık olmayan 'kesin' kararlardan olduğu sonucuna varılmakla, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmadığı ve davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddedilmesi gerektiği' yolundaki ayrışık oylarına karşılık, dava konusu uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanun'un 46/d maddesi kapsamında, temyize tabi olduğuna oyçokluğuyla karar verilerek işin esasına geçildi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Konya ili, Meram ilçesi, 15 Temmuz Milli Birlik İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacı hakkında yürütülen soruşturmaya istinaden sınıf ve unvan değişikliği yapılmak suretiyle Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesine memur olarak atanmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 71. maddesinin 2. fıkrasında; kurumların memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına ve genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış, 76. maddesinin 1. fıkrasında da; "Kurumlar görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
17/04/2015 günlü, 29329 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Hizmet Sınıfının Değiştirilmesi" başlıklı 58. maddesinin 1. fıkrasında, "Öğretmenlik görevini devamlı surette yapamayacakları resmî ve özel eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastanelerince düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirtilenlerden Sosyal Güvenlik Kurumunca raporu uygun bulunanlar ile haklarında yapılan denetim ve soruşturma sonucunda yetersizliği nedeniyle öğretmenlik görevini yapamayacağı tespit edilenler diğer hizmet sınıflarındaki durumlarına uygun kadrolara atanabilir." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile memurların hizmet sınıfının değiştirilmesi suretiyle farklı unvanlardaki kadrolara atanması konusunda idarelere takdir yetkisi tanındığı, bu yetki kapsamında kurumlarca tesis edilen atama işlemlerinin sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacağı, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da yargı mercilerince saptanması halinde bu durumun iptal nedenini oluşturacağı noktasında hukuken bir duraksama bulunmamaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığa yönelik olarak, Konya ili, Meram ilçesi, 15 Temmuz Milli Birlik İlkokulunda sınıf öğretmeni olan davacı hakkında yapılan inceleme sonucunda; davacının dersi etkin biçimde işleyemediği, alan ve sınıf hakimiyetinin olmadığı, ders programlarını uygulayacak yeterlilikte olmadığı, 1. sınıflara uygun öğrenme-öğretme sınıf ortamını sağlayamadığı, derse yeterli hazırlık yapmadığı, öğrencilere konuyu en uygun biçimde anlamalarını sağlayacak şekilde not tutturmadığı, dersin terminolojisine uygun dil kullanmadığı, öğrenci motivasyonunu sağlayamadığı hususlarının sübut bulduğu, dolayısıyla davacının ihtisas mesleği olan öğretmenlik görevini yerine getirmede yeterli olmadığı gerekçesiyle idari yönden Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 58. maddesi uyarınca durumuna uygun başka bir hizmet sınıfına atanmasının teklif edilmesi üzerine dava konusu işlem tesis edilmiştir.
İnceleme kapsamında alınan tanık ifadeleri özetle; davacının koridorda iken kendi öğrencilerinin öğretmenlerine şaka vari, dalga geçer gibi el kol hareketleri yaptığı, vurdukları, derste iken öğrencilerin toplu olarak sekiz on kişi olacak şekilde sınıfı terk ettikleri, yan sınıflarında bulunan öğretmenlerin sesten ders yapamadıkları, sınıfta ciddi bir disiplin problemi olduğu, okuma yazma çalışmalarında çok yetersiz kalındığı, velilerin şikayet amaçlı sürekli okula geldikleri, dersi etkin biçimde işleyemediği ve sınıf hakimiyetinin olmadığı yönündedir.
Öte yandan, davacının uzun yıllardır öğretmenlik mesleğini yürüttüğü ve görev yaptığı mevcut kuruma 04/08/2021 tarihinde atandığı, bu süreçte sınıfında 34 öğrencinin bulunduğu ve bunlardan 12’sinin yabancı uyruklu olduğu, bu durumun sınıf içi düzenin sağlanması, öğrenciler arası uyumun kurulması ve eğitimin etkin bir biçimde yürütülmesi noktasında zorluk oluşturduğu yönündeki savunmasına rağmen, söz konusu beyanlara ilişkin herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapılmaksızın işlem tesis edildiği görülmektedir.
Öğretmenler hakkında yürütülen idari soruşturmaya istinaden hizmet sınıfı değiştirilmek suretiyle görev ve unvan değiştirilmesi sonucunu doğuran atama işlemi tesis edilebilmesi için soruşturulan öğretmenin yetersizliği nedeniyle öğretmenlik görevini yapamayacağı hususunun sabit olduğunun kesin, yeterli ve her türlü şüpheden uzak, inandırıcı delillerle ortaya konulmuş olması gerekmektedir.
İşleme dayanak alınan inceleme raporunun tetkikinden; davacının mesleğini icradan mahrum bırakılmasına yetecek ağırlıkta tespitlerin yer almadığı, bazı idareci, öğretmen ve öğrenci velilerinin şikayetleri bulunmakla birlikte doğrudan davacının mesleki yetersizliğini ortaya koyan somut tespitlerin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak tesis edilen davacının hizmet sınıfının değiştirilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk; davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı karar hukuk ve usule uygun bulunduğundan, anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle, kararın bozulmasına yönelik çoğunluk kararına katılmıyorum.
karar