Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/967 E. , 2025/3963 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/967
Karar No : 2025/3963
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılan Özel Yamanlar Buca İlkokulunda ... tarihinde aktif olarak çalıştığı tespit edildiğinden resmi ve özel herhangi bir okulda çalışmama cezası verilmesine ilişkin Buca Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile tarafına çalışma izni verilmemesinden kaynaklandığı ileri sürülen zararların yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Anayasa Mahkemesinin 19/01/2022 tarihli ve 2018/21757 başvuru numaralı kararı uyarınca, özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğinden bahisle ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın ... İdare Mahkemesine gönderilmesi üzerine davanın reddine ilişkin karar kaldırılarak, hak ihlali sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmak suretiyle ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; okulun kapatılması hâlini de kapsayacak şekilde çalışma izninin iptalini gerektiren hâllere ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı, çalışma izninin valilikler tarafından verilebileceği ve iptal edilebileceğine ilişkin genel düzenlemelere yer verildiği, çalışma iznine tabi olarak mesleğini ifa eden bir kişinin çalışma izninin iptal edilmesinin bir sonucu olarak doğrudan özel kurumlarda çalışma yasağı getirilmesine ve böyle bir yasağın uygulanma şartlarına ilişkin bir hükmün olmadığı, davacının çalıştığı okulun kapatılması nedeniyle çalışma izninin iptal edilmesi ve bu durumun doğrudan bir sonucu olarak davacıya özel inceleme yapılmaksızın özel öğretim kurumlarında çalışmasının yasaklanmasının kanuni dayanağının mevcut olmadığı, düzenleyici idari işlemle temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasının mümkün olmadığı ve kanunilik koşulunun sağlanmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline; dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan ve davacının çalışamamasına davalı idare işlemi neden olduğundan tazmin isteminin kabulüne ve davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal tutarın asgari ücret üzerinden hesaplanarak ve sigorta dökümüne göre gelir elde ettiği aylar mahsup edilmek suretiyle her ay tahakkuk tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle Milli Eğitim Bakanlığı tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Taraflarca yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/10/2024 tarihli ve E:2023/4701, K:2024/5540 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına, davacının çalışamamaktan kaynaklanan zararlarına yönelik tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozma kararına uyularak Mahkeme kararının davacının çalışamamaktan kaynaklanan zararlarına yönelik tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, özlük dosyasının ve ücret bordrolarının davalı idareden talep edilmesi, davacının çalışamadığı döneme ilişkin kazanç kayıplarının bilirkişi tarafından hesaplanması ve maddi zarara ilişkin tazminatın enflasyon farkıyla ödenmesi gerektiği, davacının ayrıca manevi zarara da uğradığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Yine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun "Mevzuu" başlıklı 2. maddesinde " Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.", "Mükellef" başlıklı 11. maddesinde "Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.", "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinde, "Aşağıda yazılı mevzular harçdan müstesnadır: (...) (j) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri." hükmüne yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde, yargılama giderlerinin kapsamı sayılmış olup; 326/1. maddesinde, "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."; "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde, "(1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. (3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin yargı harçlarını ödemekle mükellef olduğu, Harçlar Kanunu'nun 13/1-j bendi gereğince Genel Bütçeye dahil idarelerin Harçlar Kanunu'nun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu, anılan Kanun maddesiyle öngörülen muafiyetin bu idarelerin davacı veya kanun yollarına başvuran sıfatını haiz olduğu davalar için söz konusu olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen tarafa yükleneceğine açıkça yer verildiği, yargı harçlarının da yargılama giderlerinin bir unsuru olduğu, dava açılırken davacı tarafından yatırılan veya adli yardım nedeniyle yatırılması ertelenen ve dava sürecinde yargılama giderine dönüşen yargı harçlarının -haklılık oranı gözetilerek- davalı idarece ödenmesine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında haklılık oranına göre hesaplanan harç miktarının davalı idarenin harçtan muaf olması sebebiyle tahsiline yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "... adli yardım talebinin kabulü nedeniyle alınmayan aşağıda dökümü yapılan 220,70-TL istinaf başvurma harcının yarısı olan 110,35-TL'nin davacıdan tahsili için mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına, kalan kısmının davalı idareden tahsili gerekmekte ise de, davalı idare harçtan muaf olduğundan davalıdan tahsiline yer olmadığına.." kısmının "... adli yardım talebinin kabulü nedeniyle alınmayan aşağıda dökümü yapılan 220,70-TL istinaf başvurma harcının yarısı olan 110,35-TL'nin davacıdan tahsili için mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına, kalan kısmının davalı idareden tahsili için mahkemesince ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına.." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının adli yardım isteminin kabul edildiği görülmüş olup; davacı tarafından temyiz aşamasında ödenmesi gereken harçların yatırıldığı anlaşıldığından Mahkemesince davacıdan tahsili için ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına yer olmadığına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 24/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
karar