T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/3037
Karar No : 2025/2197
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Tesisler İşletmeciliği Anonim Şirketi
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin, avans adı altında yapımcılara sağladığı finansman temini hizmetinden elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ve bedelsiz olarak verilen sinema hizmetleri üzerinden katma değer vergisi hesaplanmadığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019 yılının Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarının 18.949.784,03-TL olarak düzeltilmesi işlemi ile 2021 yılının Temmuz dönemi için önceki dönemden devreden katma değer vergisi tutarının 41.814.876,40-TL olarak düzeltilmesine ilişkin işlem ile sözü edilen vergi inceleme raporunun ilgili kısmının iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin film yapımcılarına avans adı altında yaptığı ödemeler yönünden; davacı tarafından film avansı adı altında yapılan ödemelerin herhangi bir duran varlık iktisabında kullanılmadığı, davacı ile yapımcı firmalar arasında imzalanan film dağıtım avansı sözleşmesi hükümlerinde, ödemelerinin rüçhanlı alacak olduğunun belirtilmesi, ödeme tutarı kadar teminat olarak çek alınması, gişe hasılatının avans tutarını karşılayacak miktarda olmasa bile avansa konu meblağın tamamının geri ödeneceğinin garanti edilmiş olması, esere ilişkin yetki alanı içindeki Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan doğan tüm işleme, çoğaltma, yayma, temsil, işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı, senkronizasyon hakkı, bağlantılı mali hakları ve sair tüm hakların sahibinin yapımcı firma olması dikkate alındığında, davacı şirket tarafından film yapımcılarına avans ödemesi adı altında yapılan ödemelerin aslında finans hizmeti olduğu sonucuna varıldığı, bedelsiz verilen sinema hizmetlerinden kaynaklanan kısım yönünden; bedelsiz sinema gösterim hizmetlerinin tanıtım amaçlı ve işle ilgili olduğu, Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği uyarınca ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması koşuluyla firmaların iktisadi faaliyetlerini genişletmek, emsal işletmelerle rekabet edebilmek, satışını yaptıkları ürüne olan talebi korumak ve artırmak amacıyla promosyon, eşantiyon, numune vb. kapsamında bedelsiz teslimlerinde katma değer vergisi hesaplanmasına gerek bulunmadığı, ancak 2019 yılında toplam 465.006 adet olarak bedelsiz verilen sinema biletlerinin ticari teamüllere uygun miktarda olmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin davacı şirketin film yapımcılarına avans adı altında yaptığı ödemelerden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Bedelsiz verilen sinema hizmetlerine ilişkin olarak kurum temsilcisinin ifadesinde, bir kısım sinema gösterim hizmetlerinin, 8+1/10+1 şeklinde hediye bilet, müşteri memnuniyeti, sözleşme kapsamında verilen biletler, medya-perde reklam hizmeti için verilen gizli müşteri biletleri ve temsil ve ağırlama için verildiği belirtilen davetli biletleri şekilnde tanıtım yapma, hizmetin devamını sağlama, insanları sinemaya teşvik etme, ticari faaliyeti geliştirme ve yayma, rekabet gücünü koruma gibi amaçlarla bedelsiz verildiğinin belirtildiği, Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği uyarınca ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması ve ayrıca bir satışa konu olmayacak şekilde verilmesi koşuluyla firmaların iktisadi faaliyetlerini genişletmek, emsal işletmelerle rekabet edebilmek, satışını yaptıkları ürüne olan talebi korumak ve artırmak amacıyla promosyon, eşantiyon, numune vb. kapsamında yaptıkları bedelsiz teslimlerde katma değer vergisi hesaplanmasına gerek bulunmadığı düzenlemesi gözönüne alındığında, söz konusu hizmetlerin değinilen Tebliğde belirtilen promosyon, eşantiyon, numune vb. kapsamında kalıp kalmadığı hususunda değerlendirme yapıldıktan sonra anılan hizmetlerin katma değer vergisine tabi olup olmadığı hakkında değerlendirme yapılması gerekirken, doğrudan davacının 2019 yılında sunduğu bedelsiz sinema gösterim hizmetlerinin tamamının katma değer vergisine tabi olduğu ve bu hizmetler nedeniyle katma değer vergisi hesaplanması gerekirken hesaplanmadığı belirtilerek yapılan vergi incelemesinin eksik incelemeye ve araştırmaya dayalı olduğu dolayısıyla dava konusu işlemin bedelsiz verilen sinema hizmetlerine ilişkin kısmı eksik incelemeye ve araştırmaya dayandığından işlemin buna ilişkin kısmında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusu kabul edilerek kararın bedelsiz verilen sinema hizmetlerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası kaldırılarak, dava konusu işlemin bedelsiz verilen sinema hizmetlerine ilişkin kısmı iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, yapımcı firmalara film avansı olarak verilen tutarın finansman hizmeti olarak değerlendirilemeyeceği, sadece Türk filmi yapımcılarına avans verildiği, bu avans neticesinde söz konusu filmlerin dağıtım ve gösterim hakkının alındığı, avans tutarının filmin gösteriminden elde edilen cirodan mahsup edildiği, sosyal sorumluluk projeleri kapsamında pazarlama veya halkla ilişkiler amacıyla tek seferlik bedelsiz biletler verilmesinin ticari teamüllere uygun olduğu, verilen kişiler tarafından kullanılabildiği, devredilemediği, numune niteliğinde olduğu, bu nedenle bunlar üzerinden katma değer vergisi hesaplanmamasının Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği'ne uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu harç alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 29/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) işaretli alt bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, bunun yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu, 134. maddesinde ise vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler ile her türlü mal ve hizmet ithalatı ve diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu, bu işlemlerin bir şeyi yapmak ve işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği, aynı Kanunun 5. maddesinde ise, vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılmasının hizmet sayılacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde avans adı altında yapımcılara sağladığı finansman temini hizmetinden elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ve bedelsiz olarak verilen sinema hizmetleri üzerinden katma değer vergisi hesaplanmadığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019 yılının Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarının 18.949.784,03-TL olarak düzeltilmesi işlemi ile 2021 yılının Temmuz dönemi için önceki dönemden devreden katma değer vergisi tutarının 41.814.876,40-TL olarak düzeltilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı şirketin 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, davacı şirketin 2019 yılında toplam 465.006 adet sinema biletini bedelsiz olarak dağıttığı, bedelsiz olarak dağıtılan sinema biletlerinden sadece personele verilenler için katma değer vergisi hesaplandığı, diğerleri için katma değer vergisi hesaplanmadığının tespit edildiği, 3065 sayılı Kanun'un 1, 4 ve 5. maddeleri gereğince söz konusu bedelsiz sinema hizmetlerinin vergiye tabi olup katma değer vergisi hesaplanması gerektiği, davacı şirketin bedelsiz sinema hizmeti verdiği salonların adet verileri de dikkate alınarak bedelsiz verilen ortalama bilet bedelinin tespitine emsal bedel teşkil edecek ağırlıklı ortalama bilet satış bedelinin 2019 yılı için 19,28-TL olarak hesaplandığı, dönemler itibariyle bedelsiz verilen bilet adedi ile belirlenen ortalama bilet satış bedelinin çarpımı neticesinde katma değer vergisi matrahlarının hesaplandığı tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir.
Öte yandan, davacının 2017 ve 2018 yılları hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, 2017 yılında 12.640 adet, 2018 yılında ise 4.750 adet olmak üzere toplam 16.954 adet sinema biletinin bedelsiz olarak verildiği tespit edilmiştir.
Bu durumda, davacı tarafından 2017 ve 2018 yıllarında bedelsiz olarak dağıtılan sinema biletleri adedi de dikkate alındığında, 2019 yılında toplam 465.006 adet sinema biletinin bedelsiz olarak dağıtılmasının ticari teamüllere uygun olmadığı sonucuna varıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının dava konusu işlemin bedelsiz verilen sinema hizmetlerine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararının buna ilişkin kısmına katılmıyoruz.