T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7804
Karar No : 2025/1758
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul satışlarından elde ettiği bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitleri içeren vergi tekniği raporu uyarınca düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016 yılı için re'sen salınan gelir vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden, gayrimenkul satışlarının devamlılık arz edecek şekilde yapıldığı sonucuna ulaşılmakla birlikte Farıd Ahmad Karımı'ya satışı yapılan gayrimenkullerin gerçek satış bedellerinin, ilgili vergi dairelerince alınan takdir komisyonu kararlarına göre belirlendiği ancak söz konusu takdir komisyonu kararlarının bir kısmında yalnızca takdir edilen tutarların belirtildiği, bu tutarların nasıl takdir edildiğine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, diğer kısmında ise bölgeyi iyi bilen ve uzun yıllardır emlakçılık faaliyetiyle iştigal eden şahıslarla birlikte satış bedellerinin tespit edildiği bildirilmesine karşın anılan bedellerin nasıl saptandığı, emsal olarak hangi gayrimenkullerin satış bedellerinin esas alındığının açık olmadığı, ...'e satışı yapılan gayrimenkulün gerçek satış bedelinin, alıcı beyanı doğrultusunda tespit edildiği belirtilmişse de, söz konusu beyanı destekler nitelikte bir dekont ya da makbuzun dosyaya sunulmadığı dolayısıyla söz konusu satışlara ilişkin matrahın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak tespit edildiği anlaşıldığından yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Vergi tekniği raporu ile davacının bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı somut olarak saptandığından dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, 2016 yılında 3 adet gayrimenkul satışından elde edilen hasılatın yasal defter kayıtlarına ve beyanlarına yansıtılmadığının tespit edilmesi üzerine tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2016 yılı için re'sen gelir vergisi salınmış ve tekerrür hükümleri gereğince artırılarak bir kat vergi ziyaı cezası kesilmiştir.
Sözü edilen vergi tekniği raporunda, ... adlı şahsa gerçekleştirilen gayrimenkul satışına ilişkin satış bedelinin alıcı beyanı doğrultusunda 952.000,00-TL olarak, maliyet bedeli ise tapu kayıtlarında beyan edilen tutar dikkate alınmak suretiyle matraha ulaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, vergi kanunlarının uygulanması ve ispatı düzenleyen 3. maddesinin (B) bendinde; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu ve yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi doğal ve açık olmayan tanık anlatımının kanıtlama aracı olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmış, 30. maddesinin 4. bendinde defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması halinde matrahın re'sen takdir edileceği; aynı Kanun'un 134. maddesinde vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu hükmüne yer verilmiş olup, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde ise gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi benimsenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu tarhiyatın, Farıd Ahmad Karımı adlı şahsa yapılan satışlardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi öngörülerek matrahın, re'sen takdir yoluyla belirlenmesi gereken hallerde dahi gerçek gelire en yakın gelire ulaşılması amaçlanmıştır.
Re'sen vergi tarhının amacı yükümlülerin varsa beyan dışı bıraktıkları gelirlerini, gerçeğe en yakın biçimde saptayabilmektir. Bu nedenle, re'sen vergi tarh edilirken, beyan dışı bırakıldığı ileri sürülen kazanca ilişkin gerekli inceleme ve araştırmanın yapılması ve matraha ait verilerin varsayım ya da kanaat yoluyla değil, somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekmektedir.
Gerçek gelirin vergilendirilmesi ilkesi gereğince ... adlı şahsa gerçekleştirilen gayrimenkul satışına ilişkin satış bedeli belirlenirken bu kişinin ifadesine başvurulmasına karşın maliyet bedelinin tespitinde sadece tapu kayıtlarında beyan edilen tutarın dikkate alındığı, sözü edilen gayrimenkulün satışından önce davacı tarafından kimden, ne şekilde ve hangi tutarda satın alındığı yönünde herhangi bir saptama bulunmadığı dolayısıyla eksik inceleme sonucu tanzim edilen vergi tekniği raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatın sözü edilen kısmında hukuka uygunluk görülmediğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle dava konusu tarhiyatın bu şahsa yapılan satıştan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu tarhiyatın, ... adlı şahsa yapılan satışlardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın; tarhiyatın, ... adlı şahsa yapılan satıştan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda ... adlı şahsa gerçekleştirilen gayrimenkul satışına ilişkin tespit edilen satış ve maliyet bedeli dikkate alınmak suretiyle belirlenen matrah üzerinden yapılan tarhiyatın yerinde olduğu sonucuna varıldığından temyize konu kararın dava konusu tarhiyatın, ... adlı şahsa yapılan satıştan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyuyla Karara bu yönden katılmıyorum.