T.C.
D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8377
Karar No : 2025/3807
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ... Tekstil İnşaat Elektrik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 ila 2018 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu 662 takip numaralı ödeme emrinin 14 ila 20. sıra numarasında yer alan ve davacı şirket adına yapılan tarhiyatlara ilişkin ihbarnamelerin usulüne uygun şekilde elektronik ortamda tebliğine rağmen dava açılmaması nedeniyle kesinleşen ve ödenmeyen kamu alacağının takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı, sözü edilen ödeme emrinin 1 ila 13. sıra numarasında yer alan kamu alacağı ile ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağına ilişkin (2) nolu ihbarnamelerin ... Vergi Mahkemesinin E:..., K:... ve ... Vergi Mahkemesinin E:..., K:... ve E:..., K:... sayılı kararları üzerine düzenlendiği, söz konusu kararlar temyiz edilmiş olmakla birlikte kararlar hakkında bozma veya yürütmenin durdurulmasına ilişkin bir karar verilmediği, kararın temyiz edilmiş olması da tek başına kararın yürütmesini durdurmayacağından değinilen kamu alacağının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu 662 takip numaralı ödeme emri içeriği, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri gereğince artırılan kısmının 522,54 TL'yi aşan kısmı dışındaki kamu alacaklarına ilişkin bölümü ile 215 takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasına yönetilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Cezai hükümlerde sonradan yapılan yasal değişiklikle fiilin suç olmaktan çıkarılması veya suç için öngörülen ceza miktarının azaltılması gibi nedenlerle fail lehine olan değişikliğin geçmişe dönük olarak uygulanması ve bu haliyle geçmişe etkili sonuçlar doğurması ceza hukukunun genel prensibi olduğu, tekerrüre esas alınan 2016 yılının Eylül dönemine ilişkin vergi ziyaı cezasının miktarının 522,54 TL olduğu dikkate alındığında, 662 takip numaralı ödeme emri içeriği vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri gereğince artırılan bölümünün 522,54 TL'yi aşan kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının, sözü edilen ödeme emrinin söz konusu kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra bahsedilen ödeme emrinin belirtilen kısmı iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezaların dayanağı olan Mahkeme kararlarının, Danıştay'da temyiz incelemesi aşamasında olduğu dolayısıyla kesinleşmediği, bu nedenle davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı, sahte belge düzenlendiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan "borcum yoktur" iddiası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 2016 yılına ait olup aynı yıl içinde kesinleşen cezanın dava konusu ödeme emri içeriği cezaların 2016 yılına ilişkin olduğu dikkate alındığında tekerrüre esas alınamayacağı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına, 2016 yılı için re'sen salınan kurumlar vergisi, aynı yılın Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri için re'sen salınan geçici vergi, bu vergiler üzerinden tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ve fer'ileri ile aynı yılın Eylül ila Aralık dönemleri için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve fer'ilerinin tahsili amacıyla ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin, davacı şirket tarafından ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannameleri üzerine 2017 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için adına kesilen vergi ziyaı cezasının tahsili amacıyla ise ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin düzenlendiği , 2016 yılının Haziran dönemi için kesilen 522,54 TL tutarındaki vergi ziyaı cezasının, 06/09/2016 tarihinde internet ortamında tebliğ edilerek kesinleştiği görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici vergiye ilişkin mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında; geçici verginin % 10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin saptanması halinde eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başlamak üzere vergi ziyaında beş, usulsüzlükte iki yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezasının yüzde elli, usulsüzlük cezasının yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı kural altına alınmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu 662 takip numaralı ödeme emrinin, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri gereğince artırılan bölümünün 522,54 TL'yi aşan kısmı ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı dışındaki kamu alacakları ile 215 takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.
213 sayılı Kanun'un düzenlemesine yukarıda yer verilen 339. maddesine göre, vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılabilmesi için tekerrüre esas alınan cezanın kesinleştiği tarihi izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde vergi ziyaı cezası kesilmesi zorunludur.
Davacı adına 2016 yılının Eylül dönemine ait olup aynı yıl içinde kesinleşen vergi ziyaı cezası, aynı yıl için kesilen vergi ziyaı cezası için tekerrüre esas alınamayacağı gibi 193 sayılı Kanun'un geçici vergiye ilişkin mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasına göre kesinleşmekle birlikte mahsup dönemi geçmiş olması nedeniyle terkin edilmesi gereken geçici vergi üzerinden ceza tahsil edilmesi zorunlu ise de geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olması ve bu vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiği hususu yargı kararlarıyla da istikrarlı hale geldiğinden ve değinilen durumların 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, Vergi Dava Dairesi kararının, 662 takip numaralı ödeme emri içeriği vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınan ceza tutarı olan 522,54 TL'lik kısmı ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine, davalı temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; ... takip numaralı ödeme emrinin, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri gereğince artırılan bölümünün ... TL'yi aşan kısmı ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı dışındaki kamu alacakları ile ... takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; ... takip numaralı ödeme emrinin, vergi ziyaı cezasının, tekerrür nedeniyle artırılan kısmının ... TL'ye isabet eden bölümü ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu harç alınmasına, 10/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.