T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8700
Karar No : 2025/2036
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVACI) ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Dördüncü ve Yedinci Dairelerince oluşturulan Müşterek Kurulunun bozma kararı uyarınca davayı yeniden inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının bulunduğu araçta 12/09/2015 tarihinde yapılan aramada kaçak ve bandrolsüz sigara ele geçirildiğinden bahisle sevk edildiği takdir komisyonu kararlarına istinaden adına 2015 yılı için re'sen salınan gelir vergisi, aynı yılın Temmuz-Eylül dönemi için re’sen salınan geçici vergi, Eylül dönemi için re'sen salınan katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi ile bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 12/09/2015 tarihinde gerçekleştirilen yol kontrolünde durdurulan otobüsün bagaj kısmında yapılan aramada tespit edilen 1500 adet sigaranın kendisine ait olduğunun davacı tarafından kabul edildiği, davacının 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 18. fıkrası gereğince, üzerinde bandrol bulunmayan sigaraları ticari amaçla bulundurmak ve nakletmek suçunu işlediği iddiasıyla yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyetine karar verildiği, uyuşmazlıkta, ... tarih ve ... sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu değerlendirme raporuna istinaden takdir komisyonunca 13.500 paket sigara üzerinden 81.000,00 TL matrah takdir edilmiş ise de Erzurum Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 12/09/2015 tarihinde düzenlenen yakalama ve el koyma tutanağı üzerine Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından tanzim edilen değerlendirme raporunda, 9.000,00 TL emsal bedel belirlendiği anlaşıldığından tarhiyatın, bu tutar üzerinden yapılan kısmında hukuka aykırılık, aşan kısımda ise hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası azaltılmış, geçici vergi ise kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, dava konusu cezalı vergilerin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen değerlendirme raporunda belirlenen 9.000,00 TL’lik emsal bedelin hukuka uygun olduğu, matrahın yanlış hesaplandığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Davalı idare temyiz isteminin reddi, davacı temyiz isteminin kısmen kabulü ile kararın, bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının 9.000,00 TL tutarındaki matraha isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, kalan kısımlar yönünden ise istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
2575 sayılı Danıştay Kanununa 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek 1. madde uyarınca hüküm veren Danıştay Üçüncü ve Yedinci Dairelerince oluşturulan Müşterek Kurulca işin gereği görüşülüp düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının bulunduğu araçta 12/09/2015 tarihinde gerçekleştirilen arama neticesinde ele geçirilen 1.500 paket yurt dışı menşeli, kaçak ve bandrolsüz sigaraya ilişkin olarak adına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının 1. bendi uyarınca takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde, re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, anılan maddenin ikinci fıkrasının 1. bendinde, vergi beyannamesi kanuni süresi geçtiği halde verilmemesi hali re'sen vergi tarhı sebeplerinden olduğu hükme bağlanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tabi olduğu, gelirin bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olduğu, 2. maddesinde gelire giren kazanç ve iratlar ticari kazançlar, zirai kazançlar, ücretler, serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları, menkul sermaye iratları ve diğer kazanç ve iratlar olarak sayılmış, 37. maddesinde ise ticari kazancın tarifi yapılmış ve her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu ifade edilmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, katma değer vergisinin konusunu teşkil eden işlemler, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler, her türlü mal ve hizmet ithalatı, diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler olarak sayılmış, 2. maddesinde, teslimin, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olduğu, "Vergi Sorumlusu" başlıklı 9. maddesinin 1. bendinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği, 2. bendinde, fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisinin, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranacağı, belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verileceği, bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re'sen tarh edileceği, bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanacağı, ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin cezanın ayrıca alıcılardan aranmayacağı, 10. maddesinin (a) bendinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması anında vergiyi doğuran olayın meydana geleceği kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının, 9.000,00 TL tutarındaki matraha isabet eden kısmı dışındaki hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Kurulumuzca da uygun bulunmuştur.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının bulunduğu araçta 12/09/2015 tarihinde yapılan aramada kaçak ve bandrolsüz sigara ele geçirildiğinden bahisle adına yapılan tarhiyatların dayanağı olan takdir komisyonu kararlarında, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yazı ekindeki değerlendirme raporunun esas alındığı görülmüş olup söz konusu kaçak ve bandrolsüz sigaraların davacı tarafından satıldığına ya da gelir elde edildiğine dair davalı idarece herhangi bir tespitte bulunulmadığı gibi anılan sigaralara el konulduğu dolayısıyla söz konusu sigaraların bir başkasına satılma imkanının da kalmadığı, öte yandan, davalı idarece, söz konusu emtianın ticaretinin yapıldığı veya başkaca şekilde katma değer vergisine tabi olacak herhangi bir işleme tabi tutulduğuna ilişkin bir saptamanın yapılmadığı, bu durum karşısında, katma değer vergisi yönüyle vergiyi doğuran olay olan mal tesliminin gerçekleşmediği, yine 3065 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğunun veya belgesiz hizmet satın alındığına dair tespitin de bulunmadığı göz önüne alındığında bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının 9.000,00 TL tutarındaki matraha isabet eden kısmında hukuka uyarlık görülmediğinden Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle davanın bu yönden reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idare temyiz isteminin reddine, davacı temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının, ... TL tutarındaki matraha isabet eden kısmı dışındaki hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve katma değer vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının, ... TL tutarındaki matraha isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 22/04/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.