T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1725
Karar No : 2025/1573
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVACI) ... Sigara ve Tütüncülük Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. ...-...
İSTEMİN KONUSU : ...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin...Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E..., K:... sayılı kararının/aleye olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, özel tüketim vergisini hatalı hesapladığı ve alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2018 yılının Ocak ila Haziran, Ağustos ila Kasım dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir ve üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Sigara üretimi faaliyetiyle iştigal eden davacının, özel tüketim vergisini nasıl hatalı hesapladığı hususu somut olarak ortaya konulamadığından tarhiyatın belirtilen nedenden kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Tütün Mamülleri Pazarlama Anonim Şirketi hakkındaki tespitlerin düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı, ... İnşaat Hırdavat İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Mimarlık Yapı İnşaat Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Aksiyon Tütün Mamulleri Pazarlama Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Cam Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Elektrikli ve Elektronik Malzemeler İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi, ... Elektronik Ürünler Pazarlama Anonim Şirketi, ... Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Petrolcülük Anonim Şirketinden hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki saptamaların ise düzenledikleri faturaların gerçek bir mal teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiği, 2015 yılının Ocak dönemine ait olup 2016 yılı içinde kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınabilmesi mümkün olmakla birlikte 213 sayılı Kanun'un 339. maddesinde 7338 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, tekerrür hükümleri uyarınca artırılacak tutarın, tekerrüre esas alınan cezadan fazla olamayacağı yolunda getirilen lehe düzenleme dikkate alındığında, vergi ziyaı cezasının ancak tekerrüre esas alınan ceza tutarı kadar artırılabileceği gerekçesiyle bir ve üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı azaltılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
Vegi Mahkemesi kararının, tarhiyatın, özel tüketim vergisinin hatalı hesaplanmasından kaynaklanan kısmı ile ... Tütün Mamülleri Pazarlama Anonim Şirketi alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına, ... İnşaat Hırdavat İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Mimarlık Yapı İnşaat Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Cam Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Elektrikli ve Elektronik Malzemeler İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi, ... Elektronik Ürünler Pazarlama Anonim Şirketi ile ... Petrolcülük Anonim Şirketinden Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan bölümü yönünden davanın reddine ve vergi ziyaı cezasının tekerüre isabet eden kısmına dair hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvuruları değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı, ... Aksiyon Tütün Mamulleri Pazarlama Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkındaki tespitler düzenledikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının, tarhiyatın, değinilen mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek söz konusu hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra tarhiyatın belirtilen kısmı kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının kararın bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vakıa incelenmesi yapılamayacağı kurala bağlanmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın, tarhiyatın, özel tüketim vergisinin hatalı hesaplanmasından ve ... Tütün Mamülleri Pazarlama Anonim Şirketi alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına, ... İnşaat Hırdavat İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Mimarlık Yapı İnşaat Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Cam Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Elektrikli ve Elektronik Malzemeler İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi, ... Elektronik Ürünler Pazarlama Anonim Şirketi ile ... Petrolcülük Anonim Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan bölümü yönünden davanın reddine ve vergi ziyaı cezasının tekerüre isabet eden kısmına dair hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Aksiyon Tütün Mamulleri Pazarlama Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden bahisle 2018 yılı için yapılan kurumlar vergisi tarhiyatına karşı açılan davayı reddeden... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunu, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden, tanzim ettiği faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı gerekçesiyle kabul ederek Vergi Mahkemesi kararını kaldırıldıktan sonra cezalı vergiyi kaldıran ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 21/11/2023 tarih ve E:2023/6911, K:2023/4728 sayılı kararıyla onandığından, ... Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, adına komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden bahisle 2018 yılı için yapılan kurumlar vergisi tarhiyatına karşı açılan davayı reddeden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunu, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden, tanzim ettiği faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı gerekçesiyle kabul ederek Vergi Mahkemesi kararını kaldırıldıktan sonra cezalı vergiyi kaldıran ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 21/11/2023 tarih ve E:2022/3230, K:2022/4754 sayılı kararıyla onandığından, Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle dava konusu tarhiyatın, sözü edilen firmalardan alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına dair hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin reddine, davalı idare temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, özel tüketim vergisinin hatalı hesaplanmasından ve ... Tütün Mamülleri Pazarlama Anonim Şirketi alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına, ... İnşaat Hırdavat İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Mimarlık Yapı İnşaat Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Cam Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Elektrikli ve Elektronik Malzemeler İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi, ... Elektronik Ürünler Pazarlama Anonim Şirketi ile ... Petrolcülük Anonim Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan bölümü yönünden davanın reddine ve vergi ziyaı cezasının tekerüre isabet eden kısmına dair hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Kararın; tarhiyatın, ... Tütün Mamulleri Pazarlama Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının alımlarının bir kısmını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemleri hakkında, faturaların temin edildiği mükellefler nezdinde düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.