T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1970
Karar No : 2025/811
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...
2-(DAVACI) ... Dağıtım Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararı uyarınca verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, 2013 ve 2014 yıllarında satışını yaptığı bazı ekmek ürünleri için yanlış katma değer vergisi oranı uyguladığı ve satışlarının bir kısmını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki saptamaları içeren vergi inceleme raporuna istinaden 2016 yılının Kasım döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin 1.794.470,98-TL olarak düzeltilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bahsi geçen vergi inceleme raporu ile bu rapora istinaden yeniden düzenlenen devreden katma değer vergisi tutarını gösteren tutanağın davacıya tebliğ edilmemiş olması sebebiyle davacının dava açma tarihinden önce hangi suç ile isnad edildiğini öğrenme ve bu duruma göre gerek idari çözüm yollarına başvurma hakkının gerek işbu davada savunma yapma hakkının ihlal edildiği, davacıya ait bilgilerin kendisine verilmemesinin 213 sayılı Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen "Vergi Mahremiyeti" kapsamında da değerlendirilemeyeceğinden, işlemin dayanağını oluşturan davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunun davacıya tebliğ edilmemesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında 2013 ve 2014 yılı için yapılan randıman incelemesi neticesinde üretimini ve satışını gerçekleştirdiği mamullerin tabi olduğu katma değer vergisi oranları itibariyle ilgili yıllardaki katma değer vergisi hariç ortalama birim kilogram satış fiyatları üzerinden ürünlerin toplam satış tutarları, toplam satış miktarlarına bölünmek suretiyle davacı şirket yetkilisi ile birlikte yasal defter kayıtları ve belgeler üzerinden tespit edilerek %1 ve %8 katma değer vergisi oranı uygulanmak ve şirket yetkilisinin de beyanı göz önünde bulundurulmak suretiyle ulaşılan kayıt dışı hasılata ilişkin olarak bulunan matrah farkının hukuka uygun olduğu ancak %8 orana tabi tutulması gerektiği belirtilen ekmeğin niteliklerini değiştirecek miktarda katkı maddesi kullanılıp kullanılmadığı hususunda yeterli tespit yapılmadığı, öte yandan, dava konusu işlemin bazı ekmek türlerine yanlış katma değer vergisi uygulanmasına ilişkin bölümü yönünden ise belirtilen saptamanın bulunmadığı anlaşıldığından azaltılan bu kısımda hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin, katma değer vergisi oranı ile kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmının %1 katma değer vergisini aşan bölümü iptal edilmiş, %1 oranındaki katma değer vergisi yönünden ise dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, yapılan inceleme neticesinde taraflarına katma değer vergisi tarhiyatının yapılmadığı, incelemenin soyut ve varsayıma dayalı gerçekleştirildiği, anılan rapordan haberdar olunmadığı, o dönem yürürlükte bulunan 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun hükümlerinden faydalanma haklarının ellerinden alındığı, 2014 yılına ilişkin başka bir incelemeye tabi tutuldukları ve haklarında rapor tanzim edildiği, uygulanan katma değer vergisi oranının hukuka uygun düştüğü ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olacağı hükme bağlanmış, 30. maddesinde de; resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, maddenin vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı halleri düzenleyen bentlerinde sayılan hususlar re'sen tarh sebebi olarak öngörülmüştür.
Bu hükümler, öncelikle defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların incelenmesini, bu kayıt ve vesikalarda vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitini engelleyen noksanlık, usulsüzlük ve karışıklıklar bulunuyorsa bunların açıkça ortaya konulması gerektiğini öngörmekte olup, incelemeye alınan davacı şirket hesapları üzerinden yalnızca randıman hesabı yapılmak suretiyle tespit edilen kayıt dışılık nedeniyle tarhiyat önerildiği, kayıt dışılığa yönelik başkaca eleştirilecek bir husus bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İnceleme elemanınca, işletmenin uğraş konusu itibarıyla vergi matrahının oluşumunu etkileyecek olan ortalama fire oranı esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen kayıtdışı hasılat nedeniyle defter ve belgelerin ihticaca salih olmadığı kabul edilmiş ise de, davacının, defter kayıtları ve bu kayıtlarla ilgili vesikaların noksan, usulsüz ve karışık olduğu yolunda bir saptamada bulunulmaksızın, Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının dördüncü bendinde yazılı re'sen tarh nedeninin varlığından söz edilemeyeceğinden ve kayıt dışı hasılat yönünden başka bir re'sen tarh sebebi de bulunmadığından, belirlenen matrah farkına göre yapılan vergilendirmede hukuka uygunluk görülmediğinden davacı temyiz isteminin kabulü gerektiği oyuyla kayıt dışı hasılattan kaynaklanan %1 oranındaki katma değer vergisine yönelik davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası yönünden Daire Kararına katılmıyorum.