T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3094
Karar No : 2024/4859
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Defterdarlığı
Vekili: Av. ...
2- (DAVACI) Müflis ... Mağazacılık Gıda Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
Vekili: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2016 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2021 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Yasal defter ve belgelerin istenilmesine dair yazının, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/07/2019 tarihli kararıyla iflasına karar verilen davacı şirketin elektronik tebligat adresinde 17/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği, İcra İflas Kanunu'nun 184. maddesi uyarınca iflas halinde olan davacı şirketin yasal defter ve belgelerinin iflas idaresinden istenilmesi gerekirken usulüne uygun tebliğ edilmeyen defter ve belgelerin ibrazına dair yazının gereğinin mücbir sebep olmaksızın yerine getirilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının 2016 yılına ait yasal defter ve belgelerinin ara kararı ile dosyaya ibrazı sağlanarak, davalı idareden söz konusu defter ve belgeler incelenmek suretiyle hazırlanacak raporun dosyaya gönderilmesinin istenildiği, inceleme sonucu hazırlanan görüş ve öneri raporunda; davacının, haklarında vergi tekniği raporu düzenlenmiş olan ... Reklam Matbaa Bilgisayar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Metal Elektrik Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden mal ve hizmet aldığının tespit edildiği, davacının 2016 yılına ait yasal defterlerini CD formatında sunduğu ancak 2016 hesap dönemine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığından sözü edilen şirketlerden temin ederek yasal defterlerine kaydetmiş olduğu faturaların muhteviyat bilgilerine ulaşılamadığının belirtildiği, ara kararı ile davacıdan 2016 yılına ait tüm yasal defter ve belgeler ile alış faturalarının asıllarının, asılları bulunamadığı takdirde faturayı düzenleyen firmalardan temin edilecek suretlerinin ibrazının yanı sıra fatura tarihi ve numarasının, faturaları düzenleyen kişi/firmanın adı ve unvanının, vergi dairesi ve numarası ile fatura tutarı ve faturada yazılı katma değer vergisi tutarının yazıldığı aylık dökümlü listeler halinde ibrazının istenilmesine karşın sadece CD formatında yasal defterlerin ibraz edildiği, indirime konu belgelerin ise ibraz edilmediği anlaşıldığından, davacı adına 2016 hesap döneminde indirim konusu yapılan katma değer vergisi indirim tutarlarının reddedilmesi suretiyle yapılan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık bulunmadığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 336. maddesi gereğince cezayı gerektiren tek bir fiil ile vergi ziyaı ve usulsüzlük suçunun birlikte işlenmesi halinde, vergi ziyaı cezası ile mükerrer 355. maddeye istinaden kesilen özel usulsüzlük cezası karşılaştırılarak bu cezalardan sadece miktar itibarıyla daha ağır olan ceza kesilebileceği dolayısıyla davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasının miktar itibarıyla daha ağır olduğu dikkate alındığında, kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden dava reddedilmiş, özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı idare tarafından, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29 ve 34. maddeleri gereğince defterlere kaydedilen faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için vergilerin yüklenildiğinin ispat külfetinin davacıda olduğu, davacı tarafından defter ve belgelerin mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmediği açık olduğundan uyuşmazlık konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, defter ve belgelerin ibrazının istenilmesine dair ara kararın icra dairesine tebliğ edildiği, icra dairesince, şirket hakkında verilen iflas kararının kesinleştiği, kendilerinde bulunan belgelerin ibraz edildiği, diğer belgelerin ibrazının şirket yetkililerinden istenebileceğinin bildirilmesine rağmen şirket yetkililerinden bilgi ve belge istenilmediği, defter ve belgelerin azami saklama süresi geçtikten sonra istenilmesinin hukuka aykırı olduğu, defterlere kaydedilen fatura suretlerinin liste halinde temyiz dilekçesi ekinde ibraz edildiği, istenildiği takdirde asıllarının da ibraz edilebileceği belirtilerek temyize konu kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddiyle temyize konu kararın özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının onanması; davacının temyiz isteminin kabulüyle, ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda eleştiri konusu yapılan ... Reklam Matbaa Bilgisayar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Metal Elektrik Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporları incelenmek suretiyle bu mükellefler tarafından düzenlenen faturalarda yer alan katma değer vergisi tutarlarının beyanlarından çıkarılması neticesinde yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyan tablosunda hukuka uygunluk bulunup bulunmadığı yönünden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, kararın üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacı şirketin iflasına karar verilmiş olup bu husus 19/07/2019 tarih ve 9872 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayınlanmıştır. İflas tarihi itibarıyla davacı müflis şirketi temsil yetkisi iflas masasına ait olup tasfiye işlemlerinin ... İcra ve İflas Müdürlüğünce yürütüldüğü anlaşılmıştır.
Davacı, 23/03/2021 tarihli iş emrine istinaden 2016 yılı hesap ve işlemleri sahte belge kullanma yönünden incelemeye alınmış, 03/07/2019 tarihinde iflasına karar verilmiş olması nedeniyle incelemeye başlama tutanağı ... İcra ve İflas müdürü tarafından imzalanmıştır. 2016 yılına ait defter ve belgelerin İcra ve İflas Müdürlüğü'nde bulunmadığının tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve ...sayılı defter ve belge isteme yazısı, 17/04/2021 tarihinde davacı şirketin elektronik tebligat adresinde tebliğ edilmiştir.
2016 yılı defter ve belgelerinin süresi içerisinde mücbir sebep hali ileri sürülmeksizin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle dava konusu tarhiyat yapılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde ibraz edilen 25/07/2019 tarihli ticari defterlerin teslim zaptının incelenmesinden, 2016 yılına ait tasdikli envanter defteri, yevmiye defteri, defter-i kebir, bilançolar ve envanter dökümlerinin bulunduğu beyan edilen bir adet CD'nin İstanbul Anadolu İcra İflas Müdürlüğü'ne teslim edildiği görülmüştür.
Davacının, defter ve belgelerin iflas masasına teslim edildiği ve iflas masasından istenmesi gerektiği yolundaki beyanı üzerine Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı ara kararıyla ... İcra İflas Müdürlüğünden, 2016 yılına ait tüm yasal defter ve belgeleri ile alış faturalarının asıllarının, asılları bulunamadığı takdirde faturayı düzenleyen firmalardan temin edilecek suretlerinin ibrazının yanı sıra fatura tarihi ve numarasının, faturaları düzenleyen kişi/firmanın adı ve unvanının, vergi dairesi ve numarası ile fatura tutarı ve faturada yazılı katma değer vergisi tutarının yazıldığı aylık dökümlü listeler halinde ibrazının istenilmiş olup gelen cevabi yazıda şirket yetkililerinin İcra İflas müdürlüğüne teslim ettikleri tüm evrakların yazı ekinde ibraz edildiği, müdürlükte bulunmayan bilgi ve belgelerin şirket yetkililerinden istenebileceği belirtilerek şirket yetkililerinin bilgilerine yer verilmiştir.
Vergi Dava Dairesince, icra iflas müdürlüğü tarafından ibraz edilen belgeler davalı idareye gönderilerek davalı idareden söz konusu belgeler incelenmek suretiyle hazırlanacak raporun dosyaya gönderilmesi istenilmiştir.
Dosyaya sunulan 10/01/2024 tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda davacının, 2016 yılı yasal defter kayıtlarına ulaşılmış olmakla birlikte başkaca belgeye rastlanmadığı, haklarında vergi tekniği raporu düzenlenmiş olan ... Reklam Matbaa Bilgisayar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Metal Elektrik Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden mal ve hizmet aldığını Ba formuyla beyan ederek yasal defterlerine kaydettiğinin tespit edildiği ancak faturaların muhteviyat bilgilerine ulaşılamadığı belirtilerek sözü edilen mükellefler tarafından düzenlenen faturalarda yer alan katma değer vergisi tutarlarının beyanlarından çıkarılması neticesinde katma değer vergisi beyan tablosu yeniden düzenlenmiştir.
Vergi Dava Dairesince, indirime konu belgelerin ibraz edilmediği anlaşıldığından, davacı adına 2016 hesap döneminde indirim konusu yapılan katma değer vergisi indirim tutarlarının reddedilmesi suretiyle yapılan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden dava reddedilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
25/07/2019 tarih ve 30842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında, mücbir sebebin varlığı halinde defter ve belgelerin mücbir sebep dolayısıyla ibraz edilmemesinin re'sen tarh nedeni olduğu, mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda Vergi Dava Dairesince ara kararıyla istenilmesi üzerine dosyaya sunulan yasal defterlerin Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilmesi sonrası düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda eleştiri konusu yapılan ... Reklam Matbaa Bilgisayar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Metal Elektrik Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporları incelenmek suretiyle bu mükellefler tarafından düzenlenen faturalarda yer alan katma değer vergisi tutarlarının beyanlarından çıkarılması neticesinde yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyan tablosunda hukuka uygunluk bulunup bulunmadığı yönünden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle uyuşmazlık konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu nedenle, belirtilen şekilde inceleme yaparak karar verilmek üzere temyize konu Vergi Dava Dairesi Kararının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının özel usulsüzlük cezasının kaldırlmasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
4. Kararın; üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 25/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X)-KARŞI OY :
Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek nitelikte bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.