T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/5041
Karar No : 2025/4250
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Makine İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLLERİ : Av. ...-Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 2018 ve 2020 yıllarına yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2018 yılının Ocak ila Aralık, 2019 yılının Ocak, 2020 yılının Mayıs ila Aralık dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile 2018 yılının Ocak ila Aralık, 2019 yılının Ocak, 2020 yılının Mayıs ila Ağustos dönemleri için üç kat, 2020 yılının Eylül ila Aralık dönemleri için ise tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesinin 1. fıkrası gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İncelemeye ibraz edilmeyen ancak dava dilekçesinde dosyaya sunulabileceği belirtilen defter ve belgelerin Mahkemelerince verilen ara kararı üzerine ibrazının sağlandığı ve 05/02/2024 tarihinde davalı idareye teslim edildiği, 06/02/2024 tarihinde tebliğ edilen ara karar ile buna ilişkin itirazının olup olmadığı ve 45 günlük süre verildiğinin anlaşıldığı ancak süre bitmesine rağmen davalı idarece herhangi bir rapor yada yazı ibraz edilmediğinden 2018 yılının Ocak ila Aralık ve 2020 yılının Mayıs ila Aralık dönemleri için yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı, cezayı gerektiren tek bir fiil ile vergi ziyaı ve usulsüzlük suçunun birlikte işlenmesi halinde, vergi ziyaı cezası ile özel usulsüzlük cezası karşılaştırılarak bu cezalardan sadece miktar itibarıyla daha ağır olan ceza kesilebileceği dikkate alındığında ve olayda, vergi ziyaı cezası miktar itibariyle daha ağır olduğundan kesilen özel usulsüzlük cezasında da hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle söz konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Verilen sürenin incelemeye yeterli olmadığı, 25/04/2024 tarih ve 18 sayılı görüş ve öneri raporunun 13/05/2024 tarihinde mahkemeye sunulduğu ancak dikkate alınmadığı, ayrıca 2019 yılının Ocak dönemine ilişkin olarak mahkemece hüküm kurulmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, kararlarda bulunacak hususları düzenleyen 24. maddesinin (b) bendinde, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun kararda belirtileceği, (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebeplerin, gerekçe ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulacağı, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Uyuşmazlıkta, 2019 yılının Ocak dönemi için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi de dava konusu edilmesine karşın bu husus hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaması ve hüküm kurulmaması yargılama usulüne uygun düşmemiştir.
Öte yandan, Vergi Mahkemesince, ara kararı üzerine dosyaya ibrazı sağlanan defter ve belgelerin davalı idareye tebliğ edildiği ve verilen 45 günlük süre içerisinde herhangi bir rapor ya da yazı ibraz edilmediği görülmüş ise de ... tarih ve ... sayılı görüş ve öneri raporunun, Bölge İdare Mahkemesi kararından önce 08/05/2024 tarihinde dosyaya sunulduğu anlaşıldığından sözü edilen rapordaki tespitler değerlendirilmek suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken dava konusu tarhiyatın, 2018 yılının Ocak ila Aralık ve 2020 yılının Mayıs ila Aralık dönemlerine ilişkin kısmının yazılı gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 30/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.