T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/5814
Karar No : 2025/2044
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVACI) ... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 2018, 2019, 2022 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emrinin ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... satırları dışındaki kamu alacağının bir kısmının, davacının 2023 yılının Mayıs ve Haziran dönemlerine ilişkin beyanları üzerine tahakkuk eden katma değer vergisi, kurum (stopaj) vergisi ve damga vergisinden, kalan kısımlarının ise vergi inceleme raporları uyarınca 2018, 2019 ve 2022 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin olarak re'sen salınan kurumlar vergisi, geçici vergi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, özel usulsüzlük cezası, vergi ziyaı cezası ve ferilerinden kaynaklandığı, sözü edilen cezalı vergilere ve kesilen özel usulsüzlük cezasına ait vergi ve ceza ihbarnamelerinin, elektronik tebligat adresine 18/03/2023 ve 25/03/2023 tarihlerinde tebliğ edilmiş sayıldığı, muhatabınca ise ihbarnamelerin tamamına yakınının 24/08/2023, 07/09/2023, 14/09/2023 ve 15/09/2023 tarihlerinde fiilen okunmuş olduğunun görüldüğü, buna rağmen dava konusu edilmediği anlaşıldığından, kısmen tarhiyatlar üzerinden kısmen de beyan üzerine kesinleşen ve tahsil edilebilir aşamaya gelen kamu alacaklarının tahsili için düzenlenen ödeme emrinin belirtilen alacaklara ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediği, 2, 5, 17, 29, 32, 44 ve 84. satırlarında yer alan 2018 yılının Kasım-Aralık, 2019 yılının tüm dönemlerine ait geçici vergi asıllarına ilişkin kısma gelince, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda atıf yapılan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici vergiye ilişkin mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; kesinleşmekle birlikte mahsup dönemi geçmiş olması nedeniyle terkin edilmesi gereken geçici vergi üzerinden ceza tahsil edilmesi zorunlu ise de geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olması ve mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasının tahsil edilebileceği hükme bağlandığından, geçic vergi asıllarının cari hesap dönemi geçtiği için beyannameden mahsup olanağı kalmaması nedeniyle terkin edilmesi gerektiğinden söz konusu geçici vergilerin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin belirtilen kısımlarında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle ödeme emri, 2, 5, 17, 29, 32, 44, 84. satırlarında yer alan amme alacakları yönünden iptal edilmiş, ödeme emrinin kalan kısmı yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, mahsup dönemi geçmiş geçici vergi aslının, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilmeyecek olup normal vade tarihinden tahsil tarihine kadar süre için sistemde gecikme faizi hesaplanabilmesi için vergi ve ceza ihbarnamesinde yer aldığı, davacı adına geçici vergi aslına ilişkin tarhiyat yapılmadığından ödeme emri içeriğindeki geçici vergi asılları hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, ödeme emri içeriğinde yer alan tahakkuklara ait vergi ve ceza ihbarnamelerinin usulüne uygun tebliğ edilmediği, 10/03/2023 tarihli aktivasyon kodunda, vergi ve ceza ihbarnamelerinin eski kanuni temsilciye tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, elektronik tebligat adresine yapılan tebligata ilişkin SMS ve e-mail yoluyla bilgilendirme mesajı bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
2575 sayılı Danıştay Kanununa 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek 1. madde uyarınca hüküm veren Danıştay Üçüncü ve Yedinci Dairelerince oluşturulan Müşterek Kurulca işin gereği görüşülüp düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket hakkında tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu uyarınca düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden adına 2018 ve 2019 yılları için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, 2018 yılının Ekim-Aralık, 2019 yılının tüm dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi, 2018 yılının Ekim, Kasım, Aralık, 2019 yılının Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi, 2018 yılının Kasım ila Aralık, 2019 yılının Ocak ila Ekim dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve ferileri ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince 2018 ve 2019 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezası ile 2022 yılının Aralık dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezası ve vermiş olduğu beyannamelere istinaden tahakkuk eden 2023 yılının Mayıs dönemine ait katma değer vergisi, Haziran dönemine ait kurum (stopaj) vergisi ve ferilerinin tahsili amacıyla ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici vergiye ilişkin mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında; geçici verginin %10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin saptanması halinde eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ödeme emrinin geçici verginin bir katı tutarını aşan vergi ziyaı cezası dışındaki kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Kurulumuzca da uygun görülmüştür.
193 sayılı Kanun'un geçici vergiye ilişkin mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; kesinleşmekle birlikte mahsup dönemi geçmiş olması nedeniyle terkin edilmesi gereken geçici vergi üzerinden ceza tahsil edilmesi zorunlu ise de geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olması ve bu vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiği hususunun yargı kararlarıyla da istikrarlı hale geldiği dikkate alındığında, ödeme emrinin, geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının (4, 7, 19, 31, 34, 46, 86. satırlarında yer alan amme alacakları) 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan "borcum yoktur" iddiası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, Vergi Mahkemesi kararının, ödeme emrinin değinilen kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde dair Vergi Dava Dairesi kararının söz konusu hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının, ödeme emrinin; geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı dışındaki kamu alacağına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA
3. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; ödeme emrinin, geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5. Davalı idare temyiz isteminin reddine,
6. Kararın; ödeme emrinin, geçici vergi aslına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
7.Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu harç alınmasına, 22/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Bakılmakta olan dava, vermiş olduğu beyannamelere istinaden tahakkuk eden ve vadesi geldiği halde ödenmeyen vergi borçları ile hakkında düzenlenen vergi tekniği raporuyla tespit edilen hususlar nazara alınarak düzenlenen vergi inceleme raporları uyarında re'sen salınan vergiler, bu vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezası, kesilen özel usulsüzlük cezaları ile ferilerinin tahsili amacıyla adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılmış; verilen karara yönelik istinaf istemlerinin reddi üzerine taraflar bu kez temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda, geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olması ve bu vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiği hususu ''borcum yoktur'' kapsamında incelenebilecek hukuka aykırılık hali taşımadığından, davacı temyiz isteminin bu kısım yönünden de reddi gerektiği görüşüyle, sözü edilen hüküm fıkrasının bozulmasına dair Daire kararına bu yönden katılmıyoruz.