T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10738
Karar No : 2025/1954
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında maliki olduğu Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işleminin anılan parsel yönünden iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının maliki olduğu toplulaştırma uygulamasına dahil edilen bütün taşınmazları birlikte değerlendirilerek; yeni tahsis edilen ... parsel sayılı taşınmazın eski ... nolu parsel üzerinde ve eski ... parsel sayılı taşınmazın bitişiğinden verildiği, yeni parselde davacının eski dört ayrı parselinden gelen taşınmazları birleştirilerek yeni verilen ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda tam mülkiyetli müstakil bir parsel oluşturulduğu bununla birlikte eski parsellerinden bir kısmının yerleşim yerine konumu çok daha yakınken yapılan toplulaştırma işleminde eski parseller ile yeni tahsis edilen yerlerin ilişkisinin gözetilmeyerek hukuka ve fiili duruma aykırı işlem tesis edildiği dolayısıyla dava konusu toplulaştırma işleminin toplulaştırma ilkelerine ve hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacılara ait bütün parsellerin bitişik halde verilmesi, ancak komşu parsel maliklerinin muvafakat vermesi ve taşınması ile mümkün olabileceği oysa yeni parseller tahsis edilirken, mahallenin sosyal durumu, parsel maliklerinin ilişkileri ve parsel maliklerinin talepleri dikkate alınarak tahsisin yapıldığı, proje aşamasında parsel maliklerinin ve komşu parsel maliklerinin parsellerin birbirine yakın verilmesi yolunda bir talebi bulunmadığı, ayrıca bunun için parsel sahibinin talebi, blok içerisinde bulunan diğer parsel maliklerinin muvafakatının gerektiği yapılan toplulaştırmanın 3083 Sayılı Kanuna ve ilgili Yönetmelik ve Teknik Talimatnameye göre yapıldığı, 2013 yılında tescil edilerek tamamlanan ve geçen 8 yılda parsel maliklerinin yeni yerlerini kullanmaya başladıkları toplulaştırmanın iptal edilmesinin mahallede kain bütün parsellerin konum ve alanında değişiklik yapılmasına sebep olacağından teknik açıdan zorluklar doğuracağı belirtilerek temyiz konusu kararın bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında maliki olduğu Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işleminin anılan parsel yönünden iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı temyiz edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; "Davacının maliki olduğu Diyarbakır ili Sur ilçesi, ... Mahallesi’nde kâin eski ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... Kadastral Parsel Nolu taşınmazlar karşılığında toplulaştırma sonrası oluşturulan yeni ..., ..., ..., ... ve ... Ada-parsel nolu taşınmazları kapsayan alanda arazi toplulaştırması yapıldığı böylece davacıya ait toplulaştırma kapsamında aynı mevkiide toplulaştırma işlemi öncesinde davacının eski on adet kadastral parseline karşılık toplulaştırma uygulamasıyla bu parsellerden gelen hisselerinin beş yeni parselde tahsis edildiği bu taşınmazlardan dava konusu yeni tahsis edilen ... sayılı parselin; davacı tarafın kullanımındaki eski ... nolu parsel üzerinden verildiği ve eski ... nolu parsel bitişiğinde planlandığı, davacıya verilen bu yeni parselin toprak karakteristiklerinin eski taşınmazlarından farklı olduğu zira yeni ... nolu parselde; davacı adına eski ... nolu parselden gelen ... hisse, eski ... nolu parselden gelen ... hisse, eski ... nolu parselden gelen ... hisse ve eski ... nolu parselden gelen ... hisse olmak üzere toplam (18268 + 9784 + 9917 + 33972 = 71941= 1/1) müstakil tam hisseli yeni bir parsel oluşturulduğu görülmektedir.
Her ne kadar yapılan toplulaştırma işleminin 3083 sayılı Kanun ve uygulama yönetmeliğinde öngörüldüğü gibi yapılmadığı kanaatine varılarak Mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de toplulaştırma öncesinde davacı 10 adet parselde müşterek malik durumunda iken yapılan toplulaştırma işlemi ile parsel sayısının 5'e düşürüldüğü, dava konusu parsel yönünden davacının eski parsellerindeki müşterekli yapının kaldırıldığı, köy yerleşim yerine uzak olduğu değerlendirilmiş ise de yeni verilen parselin davacıya ait eski ... parsel üzerinde ve yine davacının eski ... parsel sayılı taşınmazının da bitişiğinde planlandığından bu hususun işlemi kusurlandırıcı bir gerekçe oluşturamayacağı, kamu ortaklık payı kesintisinin %2,59 olmakla yasal kesinti sınırının altında kaldığı dolayısıyla dava konusu ... parsel üzerinde davacıya serbestçe tasarruf etme imkanı oluşturacak ve tarımsal amaçlı kullanımını kolaylaştıracak şekilde müstakil mülkiyetli hale getirildiği göz önünde bulundurulduğunda yapılan toplulaştırmanın bu parsel yönünden toplulaştırma amaç ve ilkeleri ile mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından temyiz konusu kararın bozulması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz onama kararına katılmıyoruz.