T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10824
Karar No : 2024/2740
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI)...
VEKİLİ: Av....
2- (DAVALI) ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
3- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Tekstil Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ......tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhlerine olan hüküm fıkralarının taraflarca bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Karayolu ... Kavşağı mevkiinde tapuda ... pafta, ... ada, ...... ... ve ... nolu parsellerde kayıtlı bulunan tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın tarım dışı amaçla kullanılabileceği yönünde tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davaya konu arazinin toplam 5000 m2 alanının tarım dışına ayrılmasına ilişkin dava konusu işlemin bozma kararı öncesi yapılan yargılaması sırasında gerçekleştirilen keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası tanzim edilin bilirkişi raporları uyarınca, aynı güzergahta ... yönünde 1093 metre uzaklıkta ve ... yönünde 1345 metre mesafede ve ruhsatları daha önce alınmış akaryakıt istasyonlarının bulunduğu, uyuşmazlık konusu taşınmazın şehirler arası yol güzergahında bulunduğu dikkate alındığında, iki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasında bulunması gereken mesafe şartını da sağlamadığı, dolayısıyla taşınmazda amaç dışı kullanım açısından bir zorunluluk durumunun da söz konusu olmadığının tespit edilerek zorunluluk arz etmediği hususunun ortaya konulmuş olduğu ve Danıştay bozma ilamının da, bölgede başkaca bir dinlenme tesisi, alışveriş mağazası ve restaurant bulunup bulunmadığına ilişkin bir tespit yapılmasına yönelik olduğu, bilirkişi incelemesi sonucunda TKGM parsel sorgu uygulaması üzerinden incelenen uydu görüntüleri ve yapılan ölçümler doğrultusunda, ... Karayolu boyunca davaya konu taşınmaz ile aynı istikamette taşınmazın yaklaşık 5.8 km güney doğusunda bir restoranın yer aldığı, dava konusu taşınmazın ... ... karayolu üzerinde konumlandığı ve yolun trafik yoğunluğu göz önüne alındığında, aynı istikamette dinlenme tesisi, alışveriş mağazası ve restoran yeterince yer almadığı için, bölgede dava konusu taşınmazda planlanan söz konusu tesislere ihtiyaç bulunduğunun tespit edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin akaryakıt-LPG satış istasyonuna ilişkin kısmı yönünden iptaline, AVM, restoran-cafe yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen iptal, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: ... ve ... arasının 26 km olduğu, dolayısıyla taşınmaz üzerinde ne cafe ne de AVM ihtiyacının olmadığı, bilirkişi heyetinin içinde ziraat mühendisi olmadığı, raporun eksik olduğu ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Kararın idare aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN MÜDAHİLİN İDDİALARI: Davacının dava açma ehliyeti olmadığı, dava ehliyeti hususunun gözden kaçırılarak karar verildiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
MÜDAHİLİN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu arazi üzerinde AVM, restoran ve cafeye ihtiyaç bulunduğu hususunun net olarak açıklanamadığı, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı, davacının temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bu yönden bozulması gerektiği, ayrıca ... ve ... arasının şehiriçi mi yoksa şehirlerarası yol mu olup olmadığı açıklığa kavuşturulmadan "iki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasında bulunması gereken mesafe şartını sağlamadığı" gerekçesine yer verilemeyeceği düşünülmekle beraber, 07/08/2017 tarihli bilirkişi raporunda 10 km içinde 8 adet akaryakıt istasyonu bulunduğu dikkate alındığında, taşınmazda amaç dışı kullanım açısından bir zorunluluk durumunun söz konusu olmadığı sonucuna varıldığından, davalı idarenin temyiz talebinin bu gerekçe ile reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ...-... Karayolu ... Kavşağı mevkiinde tapuda ... pafta, ... ada, ..., ... ve ... nolu parsellerde kayıtlı bulunan tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın tarım dışı amaçla kullanılabileceği yönünde tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davaya konu arazinin toplam 5000 m2 alanının tarım dışına ayrılmasına ilişkin dava konusu işlemin bozma kararı öncesi yapılan yargılaması sırasında gerçekleştirilen keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası tanzim edilin bilirkişi raporları uyarınca, aynı güzergahta ... yönünde 1093 metre uzaklıkta ve ... yönünde 1345 metre mesafede ve ruhsatları daha önce alınmış akaryakıt istasyonlarının bulunduğu, taşınmazda amaç dışı kullanım açısından bir zorunluluk durumunun söz konusu olmadığı, uyuşmazlık konusu taşınmazın şehirler arası yol güzergahında bulunduğu dikkate alındığında, iki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasında bulunması gereken mesafe şartını da sağlamadığı, Danıştay bozma ilamının da, bölgede başkaca bir dinlenme tesisi, alışveriş mağazası ve restaurant bulunup bulunmadığına ilişkin bir tespit yapılmasına yönelik olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin akaryakıt-LPG satış istasyonuna ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiştir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu uyarınca çıkarılan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 7. maddesinde, petrol piyasasında faaliyet göstermek üzere lisans almak isteyen kişilerin, Kurul kararıyla belirlenen "Petrol Piyasasında Lisans Başvurusu ve Bildirim Açıklamaları" uyarınca sunulması gereken belge ve bilgileri ibraz etmek suretiyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (Kurum) başvuracakları; 45. maddesinde ise, iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafenin, aynı yönde olmak üzere, şehirler arası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamayacağı belirtilmiştir. Akaryakıt istasyonları arasındaki mesafeler davalı idare tarafından değil, ruhsatlandırma aşamasında ilgili belediyeler ve EPDK tarafından değerlendirileceğinden, mesafe şartının bu dosya kapsamında incelenemeyeceği, mesafe şartını sağlamaması sebebiyle ruhsat verilmemesi halinde ayrıca dava konusu edilebileceği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, işlemin dayanağı olan 17/03/2011 tarihli "Arazi Değerlendirmesi Komisyon Raporu" ile yakın civarda bu tür tesis olmadığı ve tesise ihtiyaç olduğu belirtilmektedir. ...-... karayolunun trafik yoğunluğunun çok fazla olduğu, aynı istikamette yeterince dinlenme tesisi, alışveriş mağazası ve restoran bulunmadığı hususundaki 14/02/2023 tarihli bilirkişi raporu, taşınmaz üzerinde zaten restoran ve AVM tesisi kurulacağı için tarım alanı olarak kullanılmayacağı, akaryakıt istasyonu olmaksızın, restoran ve AVM için taşınmazın tarım dışı amaçla kullanılmasına izin verilmesinin pratikte ne davacı için, ne de tarım arazisinin korunması yönünden bir anlam ifade etmediği dikkate alındığında, dava konusu işlemin akaryakıt-LPG satış istasyonuna ilişkin kısmı yönünden kısmen iptal edilmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.