T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/11774
Karar No : 2024/7344
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- ... İnşaat Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem :... ili, ... ilçesi, ...Mahallesi, ... Mevkiinde izinsiz hafriyat toprağı döküldüğünün tespit edildiği gerekçesiyle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin 13. maddesi ihlal edildiğinden bahisle, aynı Kanunun 20.maddesinin (r) bendi ve 23. maddesi uyarınca davacı şirkete 540.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... Büyükşehir Belediyes Başkanlığının... tarih ve ... saylı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; somut olayda belediye memurlarınca yapılan denetimden sonra, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34/e maddesi uyarınca Kanunlarda belirtilen cezaları vermekle yetkili karar organı olan belediye encümenine sevk edilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan belediyenin karar organı olmayan, icra-yürütme organı olan Büyükşehir Belediye Başkanı adına Genel Sekreter Yardımcısı imzasıyla ile tesis edilen işlemde "yetki" yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mğın denetleme elemanlarının bağlı bulunduğu ve idarî yaptırım kararını vermeye yetkili merci olarak belediyeye intikal ettirildikten sonra belediye başkanının bu tüzel kişiliğin en üst amiri olarak, çevre para cezası vereceğinin kabulü gerektiğinden dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; dosyada mevcut tutanak ve görüntü kayıtlarından davacı şirkete ait ... plakalı kamyonla izinsiz alana kaçak hafriyat dökümü yapıldığı sabit bulunduğundan bu fiil sebebi ile davacı şirkete 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/r maddesi uyarınca 270.000,00 TL idari para cezası uygulanmasında hukuka aykırılık; dava konusu para cezasına esas 13/06/2021 tarihinde gerçekleşen fiilin, tekerrüre esas alınan ... tarih ve ... sayılı idari yaptırım kararının tebliğ edildiği 14/10/2021 tarihinden önce işlenmiş olması sebebi ile tekerrür koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, dava konusu para cezasının tekerrüre ilişkin olan 270.000,00 TL kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu idari para cezasının temel para cezası olan 270.000,00 TL kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına, bu kısma karşı açılan davanın reddine; dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararının, dava konusu idari para cezasının tekerrüre ilişkin 270.000,00 TL kısmı yönüyle istinaf başvurusunun açıklanan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Söz konusu dökümün bir kamu kurumundan alınan ihale ve sözleşmeye istinaden yürütülen bir çalışma kapsamında gerçekleştirildiği ve izin alınmasını gerektirmediği, keşif ve ihbar taleplerinin dinenilmediği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Tekerrür hükmü yönünden kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;
2872 sayılı Çevre Kanununun ''İdari nitelikli para cezaları'' başlıklı 20. maddesinin ''r'' bendinde de; ''Bu Kanunda ve yönetmeliklerde öngörülen usûl ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere 24.000 Türk Lirası, ithal edenlere 60.000 Türk Lirası idari para cezası verilir.''; aynı maddenin 2. fıkrasında ise; "Bu maddenin (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum, kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir.", 23. maddesinde ise; bu Kanunda belirtilen idarî para cezalarının, bu cezaların verilmesini gerektiren fiillerin işlenmesinden itibaren üç yıl içinde birinci tekrarında bir kat, ikinci ve müteakip tekrarında iki kat artırılarak verileceği hükümlerine yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; 13/06/2021 tarihinde ... ili, ... ilçesi,... Mahallesi, ... Mevkiinde davalı idareye bağlı zabıta ekibi tarafından yapılan denetimde, ... plakalı kamyon ile kaçak döküm yapıldığının tespit edildiği, yapılan bu tespit üzerine 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/r bendi ve 23. maddesi uyarınca 1 kat artırılmak suretiyle (08/07/2021 tarihinde hakkında uygulanmış idari yaptırım kararı bulunduğundan) 540.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü’nün ... tarih ve ...sayılı ... sıra numaralı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Tekerrüre dayanak alınan cezanın ise; 26/05/2021 tarihinde ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Yolu Caddesi, ... Mevkiinde bulunan yere ... plaka araç ile de kaçak döküm yapıldığından bahisle aynı Kanunun 20/r maddesi uyarınca 90.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile kesildiği;... tarih ve ... sayılı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü yazısında; "... tarih ve ... sayılı işlemde idari para cezasının 270.000 TL yazılması gerekirken sehven 90.000 TL yazıldığı anlaşıldığından uygulanan davaya konu idari yaptırım kararının iptal edilerek tekrar işlem tesis edildiği" belirtildiği ve bu nedenle bu cezanın iptali istemiyle açılan dava konusuz kaldığından ... Bölge İdare Mahkemesi ....İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
Temyiz konusu Bölge İdare Mahkemesi kararında; tekerrüre dayanak, 26/05/2021 tarihli denetim tutanağına istinaden alınan, davalı idarece davacı şirkete 270.000,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı idari yaptırım kararı esas alınarak karar verilmiş ise de; tekerrüre dayanak "fiilin" işlenmesi akabinde ilk cezanın 08/07/2021 tarihinde kesildiği, işbu ceza sonradan iptal edilse de, davacının bir sonraki fiili için ıslah niteliği taşıması gereken cezanın bu ilk ceza olduğu; ilk fiile ilişkin bu cezanın ise dava konusu para cezasına ilişkin fiilin işlendiği 13/06/2021 tarihinden sonra kesilmiş olduğu görüldüğünden, dava konusu para cezasının tekerrüre isabet eden kısmını iptal eden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle yasal isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:...K:...sayılı kararının davacının temyiz istemi yönünden ONANMASINA, davalı idarenin temyiz istemi yönünden GEREKÇE DEĞİŞTİREREK ONANMASINA
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.