T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/11800
Karar No : 2025/1295
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Geri Dönüşüm Çelik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından 2019/18 sayılı Atık İthalatı Uygulama Genelgesi ile belirlenen kota miktarını aşacak şekilde ithalat yapıldığından bahisle, davacının ... tarih ve ... sayılı atık ithalatçısı kayıt belgesinin iptal edilmesine ilişkin 26/06/2020 tarihli işlemin kaldırılarak düzeltilmesi istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı işlemi ile davacıya 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/r maddesi uyarınca 663.801,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ...tarihli ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının atık ithalatçısı kayıt belgesinin iptal edilmesine ilişkin 26/06/2020 tarihli işlemin kaldırılarak düzeltilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; dava konusu işleme dayanak denetim tutanağı, kota formu, uygunluk belgeleri ile diğer tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı adına ... tarihli ...numaralı “Atık İthalatçısı Kayıt Belgesi” düzenlendiği, anılan belgede 6.768 ton/yıl kapasite üzerinden 2020 yılı için %80 olarak 5.414,4 ton olarak belirlendiği, davacının Atık İthalatçısı Kayıt Belgesinin 5.414,4 ton olarak düzenlenmiş olmasına karşın kota miktarının aşılarak 198,14 ton fazla atık ithal edildiği hususunun idarece tespit edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı hakkında 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/r maddesi uyarınca 663.801,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı işlemi yönünden; Çevre Atık Yönetmeliği ile tehlikesiz atıkların ithaline izin verilebileceğinin düzenlendiği ancak bunun esaslarının belirlenmesinin idareye bırakıldığı, idarece bu esaslar belirlenirken kota getirildiği ve bu kota hesabının geçici faaliyet belgesi ve/veya çevre izin lisans belgesine esas kapasite raporu üzerinden tüketim kapasitesinin %80'i oranında belirlenmesinin öngörüldüğü, tesise verilecek geçici faaliyet belgesi ve/veya çevre izin lisans belgesi ile belirlenen tüketim kapasitesi için ayrıca ilgili Yönetmeliklerle usul ve esaslar belirlendiği, idarece atık ithalatına kota getirilmesinin amacının Kanunla idareye verilen görev ve yetkiler kapsamında olan çevrenin kirletilmesinin önlenmesi olduğu, bu durumda, idari para cezasının türü ve miktarının da kanunla belirlendiği, Kanunun belirlediği çerçevede idarece belirlenen sınırlamalara uymayan davacının dava konusu işlem ile cezalandırılması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdare tarafından yapılan hesaplamaların Mahkemece incelenmeksizin doğru kabul edildiği, asıl tespit-hesaplama işlemindeki hukuka aykırılığın incelenmediği, Atık İthalatçısı Kayıt Belgesi kapsamında gerçekleştirilen atık miktarının hatalı hesaplandığı, bu durumun kendilerince dosyaya sunulan bilgi ve belgelerle ortaya konulduğu, bu teknik belgelerin bilirkişi tarafından incelenerek kota miktarının aşılıp aşılmadığının tespit edilmesi gerektiği, Atık İthalatçısı Kayıt Belgesinin yeni Kapasite Raporuna göre güncellenebilmesi amacıyla davalı idarenin taşra birimlerine yapılan başvuru gereğince gerekli iş ve işlemlerin zamanında gerçekleştirilmediği, söz konusu iş ve işlemler zamanında gerçekleştirilerek anılan belge güncellenmiş olsaydı gerçekleşen ithalatın güncellenen atık ithalat kotasını aşmayacağı, dava konusu işlemin tesisine gerekçe olarak gösterilen durumun (belgedeki kota miktarının evrak üzerinde güncellenmesi işleminin aksaması nedeniyle gerçekleşen ithalatın evraktaki miktardan fazla görünmesi) davacının kasten veya taksirle sebebiyet verdiği bir durum olmadığı, davacı tarafından kapasite raporununun güncellenerek idareye sunulduğu, sunulan kapasite raporunu aşan bir ithalatın da söz konusu olmadığı, Atık İthalatçısı Kayıt Belgesinin yenilenememesi sürecinde covid-19 küresel salgını nedeniyle "mücbir sebep" söz konusu olduğu, Atık ithalatının esaslarının belirlendiği 2019/18 sayılı Genelge'nin 8/4 maddesinde “(4) 01.01.2020 tarihinden önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla taşıma belgesi düzenlenmiş veya gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş atıkların ithalinde bu genelgenin hükümleri uygulanmaz” hükmüne yer verildiği, gerçekleşen ithalatlardan 13’ü için konşimentoların 1.1.2020 tarihinden önce düzenlendiği, bu ithalatların 2019/18 sayılı Genelge hükümlerine dolayısıyla da atık ithalat kota sistemine tabi olmadığı, davalı idare tarafından bunların da hesaba dahil edilmesinin hatalı olduğu, bahse konu miktarlar 2019/18 sayılı Genelge uyarınca kota hesabı dışına çıkarıldığında 2020 yılında gerçekleşen atık ithalat miktarının 966 ton azaldığı ve 5.075,534 ton olduğu, bu miktarın ise 5.414 ton olan 2020 yılı kota miktarını aşmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 2020 yılı için verilen kota miktarını aşacak şekilde ithalat yapıldığının tespit edilmesi nedeniyle davacıya ait "Atık İthalatçısı Kayıt Belgesinin" iptal edildiği ve davacıya 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/r maddesi uyarınca 663.801,00-TL idari para cezası uygulandığı, belge iptaline ilişkin işlemin geri alınması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair davalı idare işleminin ve para cezasının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta davacı tarafından 04/03/2020 tarihinde davalı idarenin taşra teşkilatına kapasite artışına ilişkin kapasite raporunun sunulduğu ancak yapılması gerekli işlemlerin tamamlanması beklenmeden atık ithalatına devam edilerek kotanın aşıldığı görülmektedir.
Yalnızca kapasite artışına ilişkin evrakın idareye sunulmasının kota miktarının doğrudan artırılmasına imkan sağlamayacağı ve davacıya kapasite raporundaki yeni kapasite kadar atık ithal hakkı vermeyeceği tabiidir.
Diğer taraftan, yapılan atık ithalatının bir kısmının atık ithalatının esaslarının belirlendiği 2019/18 sayılı Genelge'nin 8/4 maddesi gereğince kota hesabında dikkate alınmaması gerektiği ileri sürülmüş ise de idarece kota hesabının 30/01/2020 tarihi itibarıyla yapılmaya başlandığı, ülkeden gümrük çıkış belgelerinin 08/01/2020 tarihli olduğu dikkate alındığında davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesince istinaf isteminin reddine ilişkin kararda sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığından temyiz isteminin reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçelerle onanması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz kararına katılmıyorum.