T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/11802
Karar No : 2025/1933
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gemisi Donatanı adına Gemi Kaptanı ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... adlı geminin Kocaeli İli, Körfez İlçesi, ... Limanı'nda bulunduğu sırada kirli balast suyu deşarj etmek suretiyle deniz kirliliğine sebebiyet verdiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin 3 nolu alt bendi ile [her ne kadar işlemde (bb) bendi uyarıca tesis edildiği belirtilmiş ise de, para cezasının hesaplanmasına ilişkin işleme göre] 2. fıkrası uyarınca gemi donatanına 1.173,206,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile ... tarih ve ... sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi idari yaptırım kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede dava konusu işlemlerin tanziminden önce aynı olaya ilişkin olarak ... tarih ve Cilt/Sayafa:... sayılı idari yaptırım kararının tesis edildiği, bu kararın iptali istemiyle açılan davada, Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla yetkisiz idare tarafından para cezası verilmesi sebebiyle söz konusu idari para cezasının iptaline karar verildiği, bu karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu, istinaf başvurusunu inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Mahkememe kararını kaldırarak davanın reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; 22/02/2020 tarihinde saat 08.30 sularında ... Limanına yanaşık halde bulunan "..." isimli kuru yük gemisinden kirli balast deşarj edildiğine dair Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığına ihbar geldiği ve kirli balast dejarjına ilişkin fotoğrafların da gönderildiği, ihbar üzerine denetim ekiplerince karayoluyla saat 10.00 civarı kirliliğin olduğu mevkiye ulaşıldığı, olay yerine varma süresi içinde gemi ilgilisi tarafından kirli balast deşarjının sonlandırıldığı ve denize akan kirliliğin yayılarak/dibe çökerek kaybolduğu, oluşan fiili imkansızlık sebebiyle numune alma işlemlerinin gerçekleştirilemediği, mevcut durumun fotoğraf ve kamera görüntüleri ile kayıt altına alındığı, dosya içinde yer alan fotoğrafların incelenmesinden, gemiden boşaltılan sıvının kirli nitelikte olduğunun açık bir şekilde görüntülerde yer aldığı görülmektedir.
Mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen tespit tutanağı, çekilen fotoğraf görüntüleri ile ... gemisinden boşaltılan sularla çevre kirliliğine sebebiyet verildiği sabit olduğundan, ilgili mahkeme kararı doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, davaya konu çevre kirliliğine neden olan olay bakımından birden fazla idari para cezası verilmiş ise de, netice itibaryla ilk verilen idari para cezasına yönelik yargılama aşamasının halen devam ettiği, çevre kirliliği sebebiyle verilen ilk para cezasının kesinleşmesi halinde bakılan dava konusu kararlar bakımından tahsilde tekerrüre yol açmayacak şekilde davalı idarece işlem tesis edileceği açıktır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idari yaptırım kararının şekil yönünden hukuka aykırı olduğu, nitekim fiili imkansızlık nedeniyle numune alınmamasının gerçekçi olmadığı, dolayısıyla balast suyunun deşarjı sonrasında denizde kirlilik oluşturduğu iddiasının somut verilerle ispatlanamadığı, yalnızca davalı idareye gönderilen fotoğraflar dikkate alınarak işlemin tesis edildiği, diğer taraftan ilk verilen para cezası hakkındaki açılan dava kesinleşmeden aynı fiil nedeniyle dava konusu işlemin tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu gibi, işlemde ıslak veya elektronik imza bulunmaması nedeniyle de işlemin hukuka aykırı olduğu, ayrıca tahsilde tekerrüre düşülmemesi gerektiği belirtilerek varsayıma dayalı karar verildiği belirtilerek, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ihbar üzerine olay yerine gidildiği, ancak bu sırada deşarjın sonlandırıldığı ve denize akan kirliliğin yayılarak kaybolduğu, bu nedenle numune almak bakımından fiili imkansızlığın söz konusu olduğu, dolayısıyla olay anına ilişkin fotoğraflardan balast suyundaki renk değişiminin net bir şekilde görülebildiği, belli şartlarda balast suyunun deşarj edilmesi mevzuata aykırı olmamakla birlikte, tanka alınan deniz suyunun, tanktaki kirlilikten veya başka bir sebepten kirlenmesi nedeniyle bu suyun kirli balast olarak deşarj edilmesinin mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle kirli balast suyunun deşarj edildiği sabit olduğundan, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Uyuşmazlıkta; söz konusu para cezasına ilişkin idari yaptırım kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararı gereği dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, anılan İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararının, Dairemizin 24/03/2025 tarih ve E:2023/11748, K:2025/1932 sayılı kararıyla onandığı görülmüş olup, dava konusu işlemin 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca tesis edilmesi nedeniyle hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, mevcut durumda iki farklı işlem nedeniyle davacıdan tek bir tahsilat yapılması gerektiğinden, mükerrer tahsilata sebebiyet verilmemesi gerektiği tabiidir.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dava; ... adlı geminin Kocaeli İli, Körfez İlçesi, ... Limanı'nda bulunduğu sırada kirli balast suyu deşarj etmek suretiyle deniz kirliliğine sebebiyet verdiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin 3 nolu alt bendi ile 2. fıkrası uyarınca gemi donatanına 1.173,206,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile ... tarih ve ... sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi idari yaptırım kararının iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 38. maddesinin 1. fıkrasında; "Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hüküm, diğerini etkileyecek nitelikte olan davalar bağlantılı davalardır." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; söz konusu para cezasına ilişkin idari yaptırım kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararı gereği dava konusu işlem tesis edilmiş olup anılan İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararı ile bakılmakta olan davanın mükerrer dava niteliğini kazandığının kabulü gerektiğinden, anılan İdare Dava Dairesi kararının, Dairemizin 24/03/2025 tarih ve E:2023/11748, K:2025/1932 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmesiyle para cezasına ilişkin işlemin hukuka uygun olduğunun kesin olarak kabul edildiği dikkate alındığında, işbu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı ve dava konusu işlem ile ilk işlemin konusu aynı nitelikte olduğundan, ilk işlem ile ilgili davada verilen "ret" kararına bağlı olarak yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.